Την κατάργηση των ρητρών αποκλειστικότητας στις συμβάσεις αποθήκευσης καυσίμων αποφάσισε η Επιτροπή Ανταγωνισμού, προχωρώντας σε κανονιστική παρέμβαση στον κλάδο των πετρελαιοειδών, με στόχο την αντιμετώπιση των στρεβλώσεων και την ενίσχυση του ανταγωνισμού. Παράλληλα, προτείνει σειρά πρόσθετων μέτρων που αφορούν τις εισαγωγές, τη λειτουργία των αποθηκευτικών εγκαταστάσεων, τη διαμόρφωση των τιμών στη διύλιση και την πληρέστερη ενημέρωση των καταναλωτών.
Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρίσκεται η ανάγκη να δημιουργηθούν συνθήκες αποτελεσματικότερου ανταγωνισμού σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα, από τα διυλιστήρια και τις εταιρείες εμπορίας μέχρι τα πρατήρια λιανικής πώλησης.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής, η απόφαση 896/2025 εγκρίθηκε ομόφωνα από την Ολομέλειά της στις 10 Δεκεμβρίου 2025, ολοκληρώνοντας μια διαδικασία που είχε ξεκινήσει τον Νοέμβριο του 2022. Αντικείμενο της έρευνας ήταν οι συνθήκες ανταγωνισμού στις αγορές της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων, του πετρελαίου κίνησης και του πετρελαίου θέρμανσης.
Η εξέταση κάλυψε και τα τρία βασικά στάδια της αγοράς, δηλαδή τη διύλιση, την εμπορία και τη λιανική διάθεση καυσίμων, προκειμένου να εντοπιστούν οι παράγοντες που περιορίζουν τον ανταγωνισμό και επηρεάζουν τη λειτουργία της αγοράς.
Τέλος στις ρήτρες αποκλειστικότητας για την αποθήκευση καυσίμων
Η βασική δεσμευτική παρέμβαση της Επιτροπής αφορά τις συμβάσεις αποθήκευσης και εξυπηρέτησης καυσίμων σε ιδιόκτητες εγκαταστάσεις τρίτων εταιρειών.
Ειδικότερα, με βάση τις αρμοδιότητες που της παρέχει το άρθρο 11 του Ν. 3959/2011, αποφασίστηκε η τροποποίηση των συγκεκριμένων συμβάσεων, ώστε να μην περιλαμβάνουν πλέον όρους αποκλειστικότητας για την αποθήκευση πετρελαιοειδών.
Με την αλλαγή αυτή επιδιώκεται να περιοριστούν τα συμβατικά εμπόδια στην πρόσβαση σε αποθηκευτικούς χώρους και να διευκολυνθεί η δραστηριοποίηση επιχειρήσεων στην αγορά καυσίμων.
Πέρα από τη συγκεκριμένη υποχρεωτική ρύθμιση, η Επιτροπή απευθύνει στην Πολιτεία ένα ευρύτερο σύνολο προτάσεων, με σκοπό τη βελτίωση των συνθηκών ανταγωνισμού και την αντιμετώπιση των προβλημάτων που έχουν εντοπιστεί στον κλάδο.
Νέος ανεξάρτητος φορέας για τα αποθέματα ασφαλείας
Μεταξύ των βασικών εισηγήσεων περιλαμβάνεται η δημιουργία Ανεξάρτητου Κεντρικού Φορέα Διατήρησης Αποθεμάτων Ασφαλείας (ΚΦΔΑ), ο οποίος θα λειτουργεί υπό την εποπτεία της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ).
Ο φορέας αυτός προτείνεται να αναλαμβάνει την υποχρέωση τήρησης των αποθεμάτων ασφαλείας για λογαριασμό των επιχειρήσεων που υπάγονται στο σχετικό καθεστώς, έναντι προκαθορισμένου τιμήματος.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στον τρόπο κατανομής του κόστους. Σύμφωνα με την πρόταση, η επιβάρυνση κάθε επιχείρησης θα υπολογίζεται με βάση τη συνολική κατανάλωσή της κατά το προηγούμενο έτος και όχι με κριτήριο τις ποσότητες καυσίμων που εισάγει.
Η προτεινόμενη αλλαγή εντάσσεται στις παρεμβάσεις για την ενίσχυση της δυνατότητας πραγματοποίησης εισαγωγών και τη μείωση των εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις του κλάδου.
Ενιαίο μητρώο για τις αποθήκες πετρελαιοειδών
Μία ακόμη πρόταση αφορά τη δημιουργία ενιαίου μητρώου αποθηκευτικών χώρων πετρελαιοειδών, ώστε να υπάρχει συγκεντρωτική και θεσμικά οργανωμένη εικόνα των εγκαταστάσεων που χρησιμοποιούνται στην ελληνική αγορά.
Μέσω του μητρώου θα καθίσταται δυνατή η καταγραφή, η συστηματική παρακολούθηση και η εποπτεία των διαθέσιμων υποδομών αποθήκευσης.
Παράλληλα, θα μπορούν να εντοπίζονται ενδεχόμενες ελλείψεις σε αποθηκευτική δυναμικότητα, αλλά και εγκαταστάσεις που παραμένουν αναξιοποίητες, στοιχεία που θεωρούνται σημαντικά για την αξιολόγηση της πρόσβασης των επιχειρήσεων στις αναγκαίες υποδομές.
Η καταγραφή αυτή θα μπορούσε να συμβάλει στη διαμόρφωση πληρέστερης εικόνας για τις δυνατότητες της αγοράς και για τα σημεία στα οποία απαιτούνται παρεμβάσεις.
Τι προτείνεται για τις τιμές στα διυλιστήρια
Σημαντικές αλλαγές εισηγείται η Επιτροπή Ανταγωνισμού και στον τρόπο με τον οποίο γνωστοποιούνται οι τιμές πώλησης των πετρελαιοειδών από τα διυλιστήρια προς τις εταιρείες εμπορίας.
Σήμερα, το ισχύον πλαίσιο προβλέπει τη δημόσια ανάρτηση των συγκεκριμένων τιμών. Η Επιτροπή προτείνει την τροποποίησή του, ώστε η ενημέρωση για τις τιμές να γίνεται εξατομικευμένα προς κάθε εταιρεία εμπορίας, χωρίς δημόσια δημοσιοποίηση.
Η συγκεκριμένη εισήγηση αποσκοπεί στον περιορισμό της διαφάνειας των τιμολογιακών πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστικών επιχειρήσεων στο στάδιο της διύλισης.
Σύμφωνα με τη λογική της πρότασης, η εκτεταμένη γνώση των τιμών από τους συμμετέχοντες στην αγορά μπορεί να αυξάνει τον κίνδυνο σιωπηρής συμπαιγνίας, δηλαδή συντονισμένης συμπεριφοράς μεταξύ επιχειρήσεων χωρίς να απαιτείται ρητή συμφωνία.
Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή θεωρεί σκόπιμη την αλλαγή του υφιστάμενου μηχανισμού γνωστοποίησης, με στόχο τη βελτίωση των ανταγωνιστικών συνθηκών.
Ψηφιακή εφαρμογή για τις τιμές στα πρατήρια σε πραγματικό χρόνο
Διαφορετική είναι η προσέγγιση της Επιτροπής όσον αφορά την αγορά λιανικής, όπου ζητούμενο είναι η μεγαλύτερη διαφάνεια των τιμών προς όφελος των καταναλωτών.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η ανάπτυξη ψηφιακής εφαρμογής από το αρμόδιο υπουργείο, μέσω της οποίας οι οδηγοί θα μπορούν να ενημερώνονται σε πραγματικό χρόνο για τις τιμές πώλησης των καυσίμων.
Η εφαρμογή θα παρέχει τη δυνατότητα αναζήτησης και σύγκρισης των τιμών ανά είδος καυσίμου, πρατήριο και γεωγραφική περιοχή, διευκολύνοντας την επιλογή του καταναλωτή.
Επιπλέον, με βάση την τοποθεσία του χρήστη, θα είναι δυνατός ο εντοπισμός των κοντινότερων πρατηρίων, μαζί με τις αντίστοιχες τιμές που προσφέρουν.
Η νέα ψηφιακή υπηρεσία προτείνεται να λειτουργεί συμπληρωματικά προς τις ήδη υπάρχουσες υποδομές πληροφόρησης, όπως το fuel.gr και το Παρατηρητήριο Τιμών, προσφέροντας πιο άμεση και εύχρηστη πρόσβαση στα διαθέσιμα στοιχεία.
Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να ενισχυθεί η δυνατότητα σύγκρισης τιμών και να διευκολυνθεί η αναζήτηση οικονομικότερων επιλογών από τους καταναλωτές.
Η τριετής έρευνα και το πρόβλημα του ανταγωνισμού
Η σημερινή δημοσιοποίηση της απόφασης αποτελεί την κατάληξη μιας μακράς διαδικασίας εξέτασης της ελληνικής αγοράς πετρελαιοειδών, η οποία ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2022.
Τον Αύγουστο του 2024, η Επιτροπή Ανταγωνισμού δημοσίευσε την Έκθεση Πρώτων Απόψεων, παρουσιάζοντας αναλυτικά τη διάρθρωση του κλάδου και τις συνθήκες ανταγωνισμού στα τρία βασικά στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Στην έκθεση εξετάστηκαν, μεταξύ άλλων, η εξέλιξη των τιμών των καυσίμων, οι εμπορικές ροές, οι δείκτες κερδοφορίας και η λειτουργία της αγοράς.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο φαινόμενο της ασύμμετρης μετακύλισης των μεταβολών των τιμών, γνωστό διεθνώς ως «rockets and feathers», δηλαδή «πύραυλοι και φτερά».
Ο όρος περιγράφει την περίπτωση κατά την οποία οι αυξήσεις των τιμών μεταφέρονται γρήγορα στην αγορά, ενώ οι μειώσεις περνούν στους καταναλωτές με σημαντικά βραδύτερο ρυθμό.
Τον Ιούλιο του 2025 ακολούθησε η Έκθεση Δεύτερων Απόψεων. Σε αυτήν, η Επιτροπή επανεξέτασε τα δεδομένα και τις συνθήκες λειτουργίας του κλάδου, λαμβάνοντας υπόψη και τις παρατηρήσεις που είχαν υποβληθεί επί της αρχικής έκθεσης.
Το βασικό συμπέρασμα της επαναξιολόγησης ήταν ότι στην αγορά πετρελαιοειδών δεν επικρατούν συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού, γεγονός που ανέδειξε την ανάγκη για συγκεκριμένες κανονιστικές παρεμβάσεις.
Ποιες αλλαγές είναι δεσμευτικές και ποιες αποτελούν προτάσεις
Με την απόφαση 896/2025, η Επιτροπή Ανταγωνισμού ολοκλήρωσε τη διαδικασία κανονιστικής παρέμβασης, διαχωρίζοντας τις ρυθμίσεις που έχουν υποχρεωτικό χαρακτήρα από τις εισηγήσεις που απευθύνονται στην Πολιτεία.
Δεσμευτική είναι η τροποποίηση των συμβάσεων αποθήκευσης καυσίμων για την κατάργηση των ρητρών αποκλειστικότητας.
Αντίθετα, η δημιουργία ανεξάρτητου φορέα αποθεμάτων ασφαλείας, η θεσμοθέτηση ενιαίου μητρώου αποθηκευτικών εγκαταστάσεων, η αλλαγή στον τρόπο γνωστοποίησης των τιμών διύλισης και η ανάπτυξη ψηφιακής εφαρμογής για τους καταναλωτές αποτελούν γνωμοδοτικές προτάσεις, για την υλοποίηση των οποίων απαιτούνται οι αντίστοιχες ενέργειες της Πολιτείας.
Το πλήρες περιεχόμενο της απόφασης 896/2025 έχει αναρτηθεί στην επίσημη ιστοσελίδα της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.