Yπεγράφησαν οι συμφωνίες πώλησης ΤΤ και Proton στην Eurobank – Τα επόμενα βήματα

του Αλέξανδρου Κασιμάτη

(Upd)

Ολοκληρώθηκε η πώληση στη Eurobank του νέου Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου και της Proton Bank με την υπογραφή των δεσμευτικών συμφωνιών.

Σύμφωνα με το ΤΧΣ το τίμημα για το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο θα καταβληθεί με νέες μετοχές της Eurobank που θα εκδοθούν για το σκοπό αυτό.

Η διαδικασία μεταβίβασης των δύο μετοχών θα ολοκληρωθεί μετά τις εγκρίσεις από την  DG Comp, την Τράπεζα της Ελλάδος, την Ελληνική Αρχή Ανταγωνισμού και τη Γενική Συνέλευση των μετοχών της Eurobank.

Έτσι κλείνει η τελευταία πράξη στην αναδιάρθρωση του εγχώριου τραπεζικού συστήματος,  με την πώληση του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου στη Εurobank. Το Τ.Τ. είναι η τελευταία μεγάλη τράπεζα που βγήκε για πώληση, της οποίας τα μεγέθη μπορούν να κάνουν αισθητή διαφορά αν ενσωματωθούν σε έναν από τους υφιστάμενους ομίλους.

Από την περίοδο που αποφασίστηκε ο διαχωρισμός του Ταμιευτηρίου σε «καλή» και «κακή» τράπεζα, τρόικα και Τράπεζα της Ελλάδος είχαν προκρίνει και δρομολογήσει τη λύση της τριπλής συγχώνευσης, δηλαδή της ενσωμάτωσης Ταμιευτηρίου και Proton Bank στο σχήμα της Εurobank. Η τρόικα παρέμεινε προσκολλημένη στην ίδια θέση και ταυτόχρονα το τελευταίο διάστημα είχε ξεκαθαρίσει σε όλους τους τόνους ότι επιθυμεί τη λειτουργία τεσσάρων συστημικών τραπεζών στη χώρα.

Το Ταμιευτήριο είναι η τελευταία ευκαιρία σοβαρής ενίσχυσης ενός τραπεζικού ομίλου. Γι’ αυτό άλλωστε στο παρελθόν Εθνική και Εurobank είχαν διαγκωνιστεί για το Τ.Τ. αποκτώντας η καθεμία μέσω του Χρηματιστηρίου ποσοστό της τάξεως του 5%-6%. Ειδικά στην τρέχουσα συγκυρία, το Ταμιευτήριο θα είναι πολλαπλά χρήσιμο σε όποια τράπεζα το αποκτούσε, και όχι μόνον, γιατί ενσωματώνοντας τα μεγέθη του βελτιώνει τους δείκτες κεφαλαιακής επαρκείας.

Οι τράπεζες το αμέσως επόμενο διάστημα θα κληθούν να μειώσουν τα δάνεια ως ποσοστό προς τις καταθέσεις. Είναι δύσκολο να επιτευχθεί ένας τέτοιος στόχος χωρίς η τράπεζα να υποχρεωθεί σε απομόχλευση (deleverage) των δανείων της. To Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο είχε παραδοσιακά σημαντική καταθετική βάση, η σχέση δανείων προς καταθέσεις είναι περίπου στο 60% και οι επισφάλειες είναι περιορισμένες, καθώς δεν είχε πολλά εταιρικά δάνεια.
Αυτός είναι από τους βασικούς λόγους που και οι τέσσερις συστημικές τράπεζες έσπευσαν να πλειοδοτήσουν στον σχετικό διαγωνισμό. Διαγωνιστικές διαδικασίες για την πώληση τραπεζών έχουν γίνει αρκετές φορές και στο παρελθόν. Σε όλες -άμεσα ή έμμεσα- τον πρώτο λόγο είχε η τρόικα μέσω του ΤΧΣ, καθώς άναβε πράσινο φως στις τράπεζες να συμμετάσχουν στη διαδικασία, καθόριζε τους όρους κ.λπ. Ολη η διαδικασία ουσιαστικά γινόταν προκειμένου να υπάρχει μια νομιμοποιητική βάση στην απόκτηση της μιας τράπεζας από την άλλη. 

Ο διαγωνισμός για την πώληση του Τ.Τ., που οργάνωσε το ΤΧΣ προσλαμβάνοντας ως σύμβουλο την Goldman Sachs, ήταν το αποκορύφωμα του θεατρινισμού της συγκεκριμένης διαδικασίας. Και αυτό γιατί το ΤΧΣ, που είναι ο βασικός μέτοχος και των τεσσάρων συστημικών τραπεζών, οργάνωσε μια διαδικασία πώλησης του Ταμιευτηρίου που επίσης ανήκει στο ΤΧΣ.

Εν όψει και των σχεδίων αναδιάρθρωσης που θα δοθούν στο τέλος του μήνα, αλλά και των επικείμενων stress tests, οι συστημικές τράπεζες κατέβηκαν στον διαγωνισμό με ισχυρές προτάσεις.

Αlpha και Πειραιώς κατέθεσαν προσφορές και με μετρητά σε επίπεδα υψηλότερα από την καθαρή θέση του Τ.Τ. Η πρόταση της Εθνικής ήταν ευέλικτη, δηλαδή πολλαπλής ανάγνωσης ως προς το τίμημα, τον τρόπο καταβολής κ.λπ. Ξημερώματα της καταληκτικής ημέρας για τις προσφορές, η Goldman Sachs με επιστολή της στις τράπεζες υπογράμμισε ότι θα προτιμηθούν προτάσεις με συστημικά χαρακτηριστικά και όχι μετρητά.

Στο μεταξύ, η πανίσχυρη Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανταγωνισμού (DGCom) και η ΕΚΤ είχαν παρέμβει με επιστολές τους στις οποίες τόνιζαν ότι πρέπει οι επιλογές στον διαγωνισμό του Τ.Τ. να γίνουν με συστημικά κριτήρια και όχι με μετρητά. Οι παρεμβάσεις ήταν σαφώς υπέρ της Εurobank που έκανε πρόταση μόνον με ανταλλαγή μετοχών και φέρεται να παρουσιάζει τις περισσότερες συνέργειες.

Στο ΤΧΣ τα πνεύματα ήταν ήδη τεταμένα καθώς είχε προηγηθεί η παραίτηση του αναπληρωτή διευθύνοντος συμβούλου προκειμένου να αποφύγει νομικές εμπλοκές. Ταυτόχρονα, ο νομικός σύμβουλος του ΤΧΣ εισηγήθηκε την αναβολή του διαγωνισμού γιατί άλλαξαν οι όροι. Η αρχική πρόθεση του Ταμείου να προκρίνει προτάσεις με μετρητά εκνεύρισε την τρόικα, όπως φάνηκε και από τις επιστολές που χρειάστηκε να στείλει στο ΤΧΣ.

Η διευθύνουσα σύμβουλος κυρία Αναστασία Σακελλαρίου ήταν σε αδιέξοδο και εισηγήθηκε στο συμβούλιο του ΤΧΣ την ακύρωση του διαγωνισμού, πρόταση όμως που καταψηφίστηκε ομόφωνα. Η κυρία Σακελλαρίου έφτασε στα όρια της παραίτησης, αλλά η ψυχραιμία επανήλθε καθώς η πώληση του Τ.Τ. και της Proton έως τις 15 Ιουλίου είναι προαπαιτούμενο για την καταβολή της δόσης.

Αλλωστε η τριμελής εκτελεστική επιτροπή του ΤΧΣ ήδη έχει γίνει διμελής και αν κατέληγε μονομελής, σίγουρα δεν θα βοηθούσε την όλη διαδικασία. Σε κάθε περίπτωση, η πιθανότητα να προκύψουν νομικά ζητήματα από τους χειρισμούς είναι αναμφισβήτητη και γι’ αυτό στο υπό συζήτηση πολυνομοσχέδιο περιλαμβάνεται διάταξη που καλύπτει τις αστικές ευθύνες της διοίκησης του ΤΧΣ.

Οι τόνοι έπεσαν τις επόμενες ημέρες και το Σάββατο το συμβούλιο του ΤΧΣ συνεδρίασε εκ νέου για το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο. ο σχεδιασμός της τρόικας είναι τον Νοέμβριο να γίνει η πρώτη προσπάθεια πώλησης της νέας Eurobank. Αν ενσωματωθεί το Τ.Τ. στον όμιλο, τα επικείμενα stress tests δεν θα είναι πρόβλημα και διευκολύνεται έτσι η προσπάθεια πώλησης της τράπεζας.

Η σύγκρουση για το Τ.Τ. αποκαλύπτει ότι η τρόικα έχει πάρει τις αποφάσεις της για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα και προχωρεί στην εφαρμογή τους, αδιαφορώντας για τις ελληνικές ενστάσεις από όπου κι αν προέρχονται. Το επόμενο βήμα της τρόικας τώρα είναι η πώληση της Εurobank, αλλά το θερμόμετρο της αβεβαιότητας ανεβαίνει καθώς κρίσιμα θέματα (θυγατρικές, ακίνητα, κόκκινα δάνεια κ.λπ.) παραμένουν ακόμη ανοιχτά και οι προθέσεις της τρόικας δεν είναι απολύτως αποσαφηνισμένες.