Ζητούν αλλά …δε βρίσκουν ηγέτες οι ελληνικές επιχειρήσεις

Της Στεφανίας Σούκη

Ελλειμμα ηγεσίας και μάλιστα σε όλα τα ιεραρχικά επίπεδα διαπιστώνουν οι ελληνικές επιχειρήσεις και αυτό είναι το ζήτημα που τους απασχολεί περισσότερο αυτή την στιγμή, όπως προκύπτει από την έρευνα που πραγματοποίησε η Deloitte στους Ελληνες επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού και επιχειρήσεων, στο πλαίσιο της παγκόσμιας μελέτης που πραγματοποίησε η εταιρεία για τις «Τάσεις στο Ανθρώπινο Δυναμικό».

Επιπλέον, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά χθές κατά την παρουσίαση της έρευνας η κ. Ελεάνα Γιαμπανά, επικεφαλής των υπηρεσιών διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού της Deloitte Ελλάδας, στο κομμάτι του στελεχιακού δυναμικού υπάρχει αυτή την στιγμή κινητικότητα στην Ελλάδα «η οποία βέβαια δε συγκρίνεται με την περίοδο του 2011- 2012 κατά την οποία άπαντες ήταν σε κατάσταση πανικού, ούτε μπορεί να καλύψει 1,5 εκατ. ανέργους».

Οσον αφορά ειδικά τη χώρα μας, το πιο σημαντικό ζήτημα με το οποίο έρχονται αντιμέτωποι οι επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού είναι οι ελλείψεις ηγετικών δεξιοτήτων, σύμφωνα με το 83% των ερωτηθέντων. Μάλιστα, το 62% δήλωσαν ότι είναι «λίγο προετοιμασμένοι» να αντιμετωπίσουν το συγκεκριμένο ζήτημα, ποσοστό που καταδεικνύει μια έλλειψη ετοιμότητας εκ μέρους των επιχειρήσεων στην Ελλάδα να αντεπεξέλθουν στο συγκεκριμένο ζήτημα.

Στη δεύτερη θέση σπουδαιότητας κατατάσσεται το ζήτημα του επαναπροσδιορισμού του τρόπου λειτουργίας του τμήματος ανθρώπινου δυναμικού συγκεντρώνοντας 83%, ενώ «καλά προετοιμασμένοι» να αντεπεξέλθουν στο ζήτημα αυτό είναι μόλις το 10% των ερωτηθέντων. Τέλος, η τάση που παγκοσμίως κρίνεται ως η σημαντικότερη φέτος, η οργανωσιακή κουλτούρα και δέσμευση, στην Ελλάδα αποτελεί το τρίτο πιο σημαντικό ζήτημα όπως δήλωσαν το 76% των ερωτηθέντων.

«Λίγο προετοιμασμένοι» να ανταποκριθούν στην πρόκληση της οργανωσιακής κουλτούρας και δέσμευσης δήλωσαν οι μισοί από τους Έλληνες επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού και επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα, ποσοστό που καταδεικνύει μια αργοπορημένη προσαρμογή των επαγγελματιών του χώρου στην κρίσιμη αυτή πρόκληση.

«Σε σχέση με τις ελλείψεις στις δεξιότητες, οι ελλείψεις στις δεξιότητες ηγεσίας έρχονται στην πρώτη θέση, ενώ στη δεύτερη οι ελλείψεις στη διαχείριση απόδοσης και στην τρίτη θέση ο επαναπροσδιορισμός του τρόπου λειτουργίας του τμήματος ανθρώπινου δυναμικού», αναφέρει η κ. Γιαμπανά. «Αυτό σημαίνει ότι παρόλο που τα ζητήματα αυτά κατατάσσονται υψηλά σε σχέση με τη σπουδαιότητά τους, οι άνθρωποι είναι λιγότερο έτοιμοι να τα διαχειριστούν βάσει σχεδίου (π.χ. σχεδιασμός διαδοχής σε ό,τι αφορά την ηγεσία). Τι μπορούν να κάνουν οι επιχειρήσεις;

• Να σχεδιάσουν προγράμματα ανάπτυξης ηγεσίας τα οποία θα εφαρμόζονται σε μόνιμη βάση και να θεωρούνται μακροχρόνια επένδυση

• Να δημιουργήσουν ένα πλαίσιο για την επιλογή, την αξιολόγηση, την ανάπτυξη και τη διαδοχή το οποίο θα ορίζει πώς πρέπει να είναι η ηγεσία στο παρόν και στο μέλλον

• Να εστιάσουν στην ανώτερη διοίκηση και όχι μόνο στην ανώτατη διοίκηση, καθώς από την ανώτερη διοίκηση θα αναδειχθούν οι ηγέτες του μέλλοντος».

Τα ευρήματα διεθνώς

Η έλλειψη δέσμευσης εκ μέρους των εργαζομένων είναι το σημαντικότερο ζήτημα που αντιμετωπίζει το 87% των επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού και επιχειρήσεων (ποσοστό μεγαλύτερο από το αντίστοιχο πέρυσι που ήταν 79%), σύμφωνα με την τρίτη ετήσια έκθεση «Παγκόσμιες Τάσεις στο χώρο του Ανθρώπινου Δυναμικού 2015. Η πλειονότητα των οργανισμών ακόμη αδυνατεί να λάβει μέτρα για τη βελτίωση της οργανωσιακής της κουλτούρας θέτοντας σε κίνδυνο τη μελλοντική της ανάπτυξη.

Στην έρευνα συμμετείχαν περισσότεροι από 3.300 επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού και επιχειρήσεων σε 106 χώρες. Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες μελέτες που εξετάζουν το ανθρώπινο δυναμικό, την ηγεσία και τις προκλήσεις στο χώρο του ανθρώπινου δυναμικού.

Ο αριθμός των ερωτηθέντων που δήλωσαν ότι η δέσμευση εκ μέρους των εργαζομένων είναι «πολύ σημαντική» διπλασιάστηκε από 26% πέρυσι σε 50% φέτος. Το 60% των επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού και επιχειρήσεων που έλαβαν μέρος στην έρευνα απάντησαν ότι δεν έχουν επαρκές πρόγραμμα αξιολόγησης και ενίσχυσης της δέσμευσης, αναγνωρίζοντας μια έλλειψη ετοιμότητας να αντεπεξέλθουν στο συγκεκριμένο ζήτημα. Μόνο το 12% των ερωτηθέντων διαθέτουν ένα πρόγραμμα το οποίο καθορίζει και δημιουργεί δυνατή οργανωσιακή κουλτούρα, ενώ μόνο το 7% χαρακτήρισε την επιχείρηση που εκπροσωπεί ως εξαιρετική σε ό,τι αφορά την αξιολόγηση, την ενθάρρυνση και την ενίσχυση της δέσμευσης και της διατήρησης ανθρώπινου δυναμικού.

Οι ελλείψεις ηγετικών δεξιοτήτων – που πέρυσι ήταν το πιο κρίσιμο ζήτημα – εξακολουθούν να έρχονται πρώτες στις απαντήσεις των επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού και επιχειρήσεων και φέτος με το 86% να τις αναδεικνύει ως το δεύτερο σημαντικότερο ζήτημα. Ωστόσο, ο αριθμός των ερωτηθέντων που δήλωσαν ότι οι ελλείψεις στην ηγεσία ήταν ένα «πολύ σημαντικό» ζήτημα αυξήθηκαν από 38% πέρυσι σε 50% φέτος. Είναι πολύ ενδιαφέρον, σύμφωνα με την έκθεση «Deloitte Business Confidence Report 2014», ότι μόνο το 49% των στελεχών ανώτατης διοίκησης που ερωτήθηκαν, απάντησαν ότι δεσμεύονται να αναπτύξουν δεξιότητες ηγεσίας σε όλα τα επίπεδα του οργανισμού.

Αναγνωρίζοντας το γεγονός ότι μια ευρεία έλλειψη δεξιοτήτων είναι πιθανό να αποτρέπει την επιχειρησιακή ανάπτυξη, το 85% των επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού και επιχειρήσεων κατατάσσει την εκπαίδευση και την ανάπτυξη ως το τρίτο πιο σημαντικό ζήτημα στη φετινή έρευνα. Το αντίστοιχο ποσοστό πέρυσι ήταν 70%. Εν τω μεταξύ το 80% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι οι δεξιότητες του ανθρώπινου δυναμικού είναι ένα σημαντικό ζήτημα (σημειώνοντας μια αύξηση από το αντίστοιχο 75% πέρυσι), και το 35% δήλωσε ότι η έλλειψη δεξιοτήτων στο ανθρώπινο δυναμικό είναι ένα «πολύ σημαντικό» πρόβλημα, ποσοστό μεγαλύτερο από το αντίστοιχο περσινό που έφτανε μόλις το 25%.

Εκτός των προκλήσεων δέσμευσης των εργαζομένων και ηγεσίας, η έκθεση της Deloitte δείχνει ότι οι εταιρίες αγωνίζονται να μειώσουν το άγχος στο εργασιακό περιβάλλον, να απλοποιήσουν τις επιχειρησιακές διαδικασίες και να μειώσουν την πολυπλοκότητα. Πραγματικά, το 66% των ερωτηθέντων θεωρούν ότι οι εργαζόμενοι «πνίγονται» στο σημερινό εργασιακό περιβάλλον και το 74% δηλώνει ότι η πολυπλοκότητα στο εργασιακό περιβάλλον είναι ένα σημαντικό πρόβλημα. Ενώ περισσότεροι από τους μισούς οργανισμούς που συμμετείχαν στην έρευνα έχουν κάποιου είδους πρόγραμμα απλοποίησης, το 25% δεν σχεδιάζουν να θέσουν σε εφαρμογή τέτοιου είδους σχέδια.