Πρόταση για την έξοδο της Ελλάδας από την κρίση με σχέδιο τύπου Μάρσαλ για επενδύσεις, δημιουργία νέων θέσεων εργασίας από το Κράτος, “πάγωμα” των πληρωμών για το χρέος και δημιουργία παράλληλου νομίσματος παρουσιάσε ο πρόεδρος του Levy Economics Institute Δημήτρης Παπαδημητρίου, στο πλαίσιο του διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου που πραγματοποίησε στην Αθήνα την Παρασκευή και το Σάββατο.
“Η λιτότητα καταστρέφει, χωρίς να αποδίδει”
Κοινή διαπίστωση όλων όσων μίλησαν στο συνέδριο του Levy, το οποίο είναι ένα από τα εγκυρότερα προοδευτικά think tank των ΗΠΑ, ήταν ότι η πολιτική της λιτότητας δεν αποδίδει, καταστρέφει χώρες όπως η Ελλάδα, ενώ εντείνει τα αδιέξοδα της ευρωζώνης και πιθανόν να οδηγήσει σε διάλυση του ευρώ. Στην κατεύθυνση αυτή ήταν και οι τοποθετήσεις στελεχών της Citigroup και της Barclays, ενώ η μόνη αντίθετη τοποθέτηση ήταν εκείνη του μέλους της διοίκησης της ΕΚΤ, Υβ Μερς, ο οποίος υποστήριξε ότι η Ελλάδα πρέπει να συνεχίσει την πολιτική που εφαρμόζει και να μην βασιστεί σε νέο κούρεμα για να περάσει στην ανάπτυξης.
Ο κ. Παπαδημητρίου, παρουσίασε τις προβλέψεις του Ινστιτούτου, οι οποίες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το πρόγραμμα δεν αποδίδει, ότι η κατάσταση θα χειροτερεύσει εάν ληφθούν και πρόσθετα μέτρα, ενώ επισήμανε ότι η οικονομία δεν μπορεί να ανακάμψει μέσα από τις εξαγωγές.
Οι προτάσεις του Levy
Εξηγώντας τις προτάσεις του Ινστιτούτου κατά την παρουσίαση του το Σάββατο στο συνέδριο, ο κ. Παπαδημητρίου αναφέρθηκε σε τρία βασικά εργαλεία τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν εναλλακτικά:
Σχέδιο Μάρσαλ
1. Πρόγραμμα επενδύσεων τύπου Μάρσαλ, ύψους 30 δισ. δολ το οποίο θα κατανέμεται σε 2 δισ. δολάρια ανά τρίμηνο και το οποίο θα χρηματοδοτήσει στοχευμένες επενδύσεις για την παραγωγική ανασυγκρότηση, αλλά και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας από το Κράτος. Το πρόγραμμα αυτό θα πρέπει να είναι υπό την επίβλεψη των Ευρωπαϊκών θεσμών για να υπάρχουν εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξει κατασπατάληση και διαφθορά.
Μορατόριουμ στο χρέος
2. Μορατόριουμ στο χρέος, με προσωρινό “πάγωμα” πληρωμών τόκων για το δημόσιο χρέος, έως ότου το ελληνικό ΑΕΠ φθάσει στα επίπεδα που ήταν το 2010. Το πάγωμα αυτό θα γίνει σε συμφωνία με τους εταίρους και θα απελευθερώσει ετησίως πόρου περί τα 7,5 δισ. δολάρια, τα οποία θα χρηματοδοτήσουν την άμεση δημιουργία θέσεων εργασίας αλλά και στοχευμένες επενδύσεις σε παραγωγικούς τομείς και δραστηριότητες που θα υποκαταστήσουν εισαγωγές.
Παράλληλο νόμισμα
3. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει η πολιτική βούληση και η συμφωνία των εταίρων για τα παραπάνω είπε ο κ. Παπαδημητρίου η Ελλάδα μπορεί να προχωρήσει στο “αδιανόητο” με ένα “παράλληλο χρηματοδοτικό σύστημα”, ένα παράλληλο νόμισμα, με την Ελλάδα να παραμένει εντός του ευρώ.
Όπως εξήγησε ο κ. Παπαδημητρίου, το νόμισμα αυτό θα πρέπει να είναι υπό τον έλεγχο της Τράπεζας της Ελλάδος, δεν θα ξεπεράσει ορισμένα όρια και θα αντιστοιχεί σε ένα είδος “αιώνιων ομολόγων” (perpetual bonds).
Το παράλληλο νόμισμα θα είναι μετατρέψιμο μόνο προς μια κατεύθυνση, δηλαδή δεν θα είναι ανταλλάξιμο με ευρώ, αλλά θα γίνεται μόνο αποδεκτό για πληρωμή φόρων και άλλων υποχρεώσεων προς το Κράτος.
Το Κράτος θα μπορούσε να εκδώσει ειδικά ομόλογα για να εξοφλήσει τις υποχρεώσεις του προς προμηθευτές και τα ομόλογα αυτά να γίνονται δεκτά από το Κράτος για την πληρωμή των φόρων, είπε ο κ. Παπαδημητρίου και εκτίμησε ότι με τον τρόπο αυτό θα μπορούσαν να προκύψουν 7,5 δισ. ευρώ, για να χρηματοδοτηθεί πρόγραμμα δημιουργίας θέσεων 700.000 θέσεων εργασίας.
Διευκρίνισε ότι το “παράλληλο νόμισμα” θα πρέπει να εφαρμοστεί μαζί με το πάγωμα των πληρωμών για το χρέος.
G-notes
Στο σχέδιο του παράλληλου νομίσματος είχε αναφερθεί και ο ερευνητής-εταίρος του Ινστιτουτου Robert Parentau, ο οποίος παρουσίασε την ιδέα των ομολόγων αυτών ( G-notes ), τα οποία θα έχουν τα εξής χαρακτηριστικά, θα είναι zero coupοn, χωρίς λήξη, σε ευρώ και σε αξίες των 50-100 ευρώ, ενώ η κυβέρνηση θα τα δέχεται στην ονομαστική τους αξία.
Με ένα τέτοιο εργαλείο, είπε ο κ. Parentau, η ελληνική κυβέρνηση θα μπορεί να ασκήσει ανεξάρτητη δημοσιονομική πολιτική
Πρόγραμμα δημιουργίας θέσεων εργασίας
Σχέδιο για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης από το Κράτος, παρουσίασε η ερευνήτρια του Levy Institute κυρία Ράνια Αντωνοπούλου.
Σύμφωνα με το σχέδιο αυτό, το οποίο βασίζεται στις ιδέες του Αμερικανού οικονομολόγου Hyman Minski, όταν ο ιδιωτικός τομέας δεν μπορεί να δημιουργήσει θέσεις εργασίας (όπως συμβαίνει σήμερα στην Ελλάδα) θα πρέπει να αναλαμβάνει το ρόλο αυτό το Κράτος, προσωρινά, έως ότου ο ιδιωτικός τομέας αρχίσει παλι να δημιουργεί απασχόληση.
Όπως είπε η κυρία Αντωνοπούλου, στην Ελλάδα σήμερα χρειάζεται ένα πρόγραμμα όπου το Κράτος θα δημιουργήσει άμεσες θέσεις εργασίας, με πλήρη ασφαλιστικά και μισθολογικά δικαιώματα στον τομέα της κοινωνικής εργασίας, ώστε να παρέχεται ωφέλιμο για την κοινωνία έργο.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ινστιτούτου, ένα τέτοιο πρόγραμμα για τη δημιουργία 500.000 θέσεων εργασίας θα κόστιζε ετησίως 7 δισ. ευρώ, εάν υπολογιστούν οι μισθοί, τα διοικητικά κόστη, οι επενδύσεις σε υποδομές και έμμεσα κόστη. Την ίδια στιγμή όμως, η δαπάνη αυτή θα αντιστοιχούσε σε έσοδα για το κράτος 4 δισ. ευρώ (από έμμεσους και άμεσους φόρους από τις δραστηριότητες του προγράμματος), ενώ θα δημιουργούνταν άλλες 200.000 θέσεις εργασίας.
Συνολικά δηλαδή, υπολογίζει το Levy, με καθαρό κόστος 3 δισ. ευρώ, θα δημιουργηθούν στην Ελλάδα 720.000 θέσεις εργασίας.
Ο Γιάννης Δραγασάκης
Κατά τη δεύτερη μέρα του συνεδρίου μίλησε και ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και αντιπρόεδρος της Βουλής Γιάννης Δραγασάκης, ο οποίος είπε χαιρέτισε τις προτάσεις του Levy Institute λέγοντας ότι θα πρέπει να εφαρμοστούν αθροιστικά και οι τρεις, ενώ επισήμανε ότι η συζήτηση για εναλλακτικές πολιτικές στο μνημόνιο είναι “ταμπού” στην Ελλάδα.
Χρειαζόμαστε ένα σχέδιο στρατηγικής μετάβασης από τη λιτότητα στην ανασυγκρότηση, ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ανασχηματισμού της κοινωνίας μέσα σε ένα καινούριο ευρωπαϊκό πλαίσιο, είπε χαρακτηριστικά, είπε, ενώ χαρακτήρισε απαραίτητη και μια κοινωνική απογραφή για να δούμε με ακρίβεια σε ποια κατάσταση βρίσκεται η χώρα σε σχέση με την κατάσταση της κοινωνίας.
Δυστυχώς δεν υπάρχει πολιτική βούληση για σχέδιο Μάρσαλ στην Ευρώπη, δεν υπάρχει κάποια συζήτηση εκτός από μια πρόταση των γερμανικών συνδικάτων. Εκτίμησε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί πλέον να πληρώνει ούτε ένα ευρώ για εξυπηρέτηση του χρέους, όσο βρίσκεται σε ύφεση ή αναιμική ανάπτυξη, ενώ εξέφρασε την άποψη ότι τα εναλλακτικά μέσα πληρωμών θα πρέπει να διευρυνθούν. “Θα πρέπει να σκεφτούμε και εναλλακτικά ομόλογα ειδικού σκοπού”, και άλλα εργαλεί για να δημιουργήσουμε ρευστότητα, είπε χαρακτηριστικά.
Ανάφερε, επίσης, ότι η Ελλάδα θα χρειαστεί να λάβει εξαιρέσεις από το κανονιστικό πλαίσιο της Ε.Ε. και της ευρωζώνης για να εξέλθει από την κρίση.
Ο κ. Δραγασάκης, εκτίμησε ουδείς μπορεί να εγγυηθεί για τη βιωσιμότητα του ευρώ με τη σημερινή μορφή και πορεία του. Υπάρχουν τεράστιες ανισορροπίες και το κοινό νόμισμα μπορεί να διασπαστεί είτε από ατύχημα, είτε επειδή κάποια βιομηχανική χώρα μπορεί να επιλέξει να αποχωρήσει, είτε επειδή κάποια αδύναμη χώρα θα αναγκαστεί να το εγκαταλείψει.
Υπάρχουν τρεις εκδοχές για την Ευρώπη με τη Γερμανία να έχει κεντρικό ρόλο και στις τρεις, είπε ο . Δραγασάκης εξηγώντας ότι η σημερινή εκδοχή είναι αποτέλεσμα σοσιαλ-φιλελεύθερων κυβερνήσεων που έχει καταστήσει την Ευρώπη ένα αυταρχικό και μισητό οικοδόμημα.
Υπάρχει η εκδοχή των νεοκευνσιανιστών για την Ευρώπη, η οποία θα μπορούσε να έχει μέλλον, η οποία αναγνωρίζει τις αγορές αλλά έχει μηχανισμούς εξισορρόπησης, με δημοσιονομική ένωση και μεταβίβαση πόρων και ανακύκλωση των πλεονασμάτων του Βορρά προς όφελος των ελλειμματικών περιοχών. Με αυτές τις ιδέες συζητάμε, είπε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, παρόλο που παρουσιάζουν δύο σημαντικά προβλήματα: Πρώτον, η ελεύθερη κίνηση κεφαλαίων δημιουργεί πάντα κινδύνους να αναπτυχθούν φούσκες σε κάποιες περιοχές και ύφεση σε κάποιες άλλες και δεύτερον δεν υπάρχουν σήμερα οι κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις που θα επιβάλλουν τις αναγκαίες αλλαγές.
Υπάρχει και η αριστερή εκδοχή η οποία βασίζεται στη συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων στη βάση των συλλογικών αποφάσεων και της αλληλεγγύης, κατέληξε ο κ. Δραγασάκης, λέγοντας ότι η Ευρώπη μπορεί να αντιγράψει κάποιες καλές ιδέες από τις ΗΠΑ, αλλά θα πρέπει να βρει το δικό της μοντέλο για να εμπνεύσει τους λαούς.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.