Την περασμένη εβδομάδα, ο ποδοσφαιρικός αγώνας μεταξύ ΗΠΑ και Ουκρανίας μεταφέρθηκε από το Κίεβο, όπου ήταν προγραμματισμένο να διεξαχθεί, στη Λευκωσία λόγω της αναταραχής στην Κριμαία.
Η διεξαγωγή του αγώνα στην “ασφαλή” Κύπρο μοιάζει με ειρωνεία σε σχέση με τα γεγονότα του περασμένου χρόνου, όταν όλα τα μάτια ήταν στραμμένα στη χρηματοοικονομική και κοινωνική κρίση που βρισκόταν σε εξέλιξη στο νησί της Μεσογείου.
Οταν η Κύπρος, μέλος της Ευρωζώνης, παραδέχθηκε ότι δεν μπορούσε πλέον να στηρίξει οικονομικά τον επισφαλή τραπεζικό τομέα της, οι διεθνείς δανειστές πρόσφεραν οικονομική βοήθεια, ύψους 10 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος των 23 δισ. ευρώ, που είχε ανάγκη η Κύπρος, έπρεπε να βρεθεί από την ίδια.
Υστερα από επίπονες και πολυήμερες διαπραγματεύσεις με τους υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ, συμφωνήθηκε ένα αμφιλεγόμενο πακέτο διάσωσης, ύψους 13 δισ. ευρώ, καθώς οι κάτοχοι μετοχών και ομολόγων έπρεπε να συμβάλουν στην αναδιάρθρωση, ενώ υπήρξε κούρεμα όλων των ανασφάλιστων καταθέσεων άνω των 100.000 ευρώ.
Οι Αρχές επέβαλαν επίσης περιορισμούς στις τραπεζικές διακινήσεις σε μία προσπάθεια να αποφευχθεί η άμεση εκροή κεφαλαίων από τις τράπεζες της χώρας. Οι τελευταίοι από αυτούς τους περιορισμούς θα αρθούν την άνοιξη.
“Εάν κοιτάξεις μακροπρόθεσμα και από την πλευρά της Ευρώπης, πιστεύω ήταν καταστροφικό αυτό που έγινε επειδή υπονόμευσαν την εμπιστοσύνης ολόκληρης της δομής της Ευρωζώνης”, λέει στο CNBC ο βραβευμένος με Νόμπελ Οικονομίας και πρόεδρος του Συμβουλίου Εθνικής Οικονομίας της Κύπρους, Χριστόφορος Πισσαρίδης
Ενα χρόνο μετά, πάντως, η Κύπρος εξακολουθεί να βρίσκεται στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων. Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας Πανίκος Δημητριάδης παραιτήθηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ενώ την περασμένη Τρίτη το κοινοβούλιο ενέκρινε νομοσχέδιο, το οποίο προβλέπει ιδιωτικοποίηση των κρατικών εταιρειών- ένας από τους όρους για το πακέτο διάσωσης.
Ωστόσο, παρά τις εξελίξεις αυτές, η σημερινή εικόνα από τη Λευκωσία δεν θυμίζει σε τίποτα αυτό που συνέβαινε πριν από ένα χρόνο. Το Μάρτιο του 2013, εκατοντάδες δημοσιογράφοι είχαν κατακλύσει την πρωτεύουσα της Κύπρου, ενώ οι καταθέτες είχαν βγει στους δρόμους, διαμαρτυρόμενοι για το “κούρεμα” των καταθέσεων. Το γεγονός αυτό είχε πυροδοτήσει διεθνείς ανησυχίες ότι θα σημειωθεί κοινωνική αναταραχή.
“Περίμεναν να δουν ταραχές και απεργίες και σε άλλες χώρες υπό διάσωση. Κάτι που ουδέποτε συνέβη”, λέει στο CNBC o Parker Williams, Βρετανός που ζει στην Κύπρο και γράφει στον ιστότοπο CyprusExpat.co.uk.
Μαζί του συμφωνεί και ο Πισσαρίδης. “Δεν έγινε κάτι τόσο σοβαρό όσο αυτό που είδαμε στην Ελλάδα. Είμαστε πιο κοντά στην Ιρλανδία από ό,τι στην Ελλάδα όσον αφορά στο πως διαπραγματευόμαστε με την τρόικα”, λέει.
Τα προκαταρκτικά στοιχεία, που έχουν δοθεί στη δημοσιότητα, δείχνουν ότι η Κύπρος παρέμεινε σε ύφεση το τέταρτο τρίμηνο του 2013, αλλά το ποσοστό συρρίκνωσης μειώνεται. Η οικονομία επιβραδύνθηκε κατά 0,8% το τέταρτο τρίμηνο του 2013 έναντι 0,9% το προηγούμενο τρίμηνο.
Η ανεργία κυμάνθηκε στο 16,8% τον Ιανουάριο, ενώ η ανεργία μεταξύ των νέων έφθασε το 40,3%.
Ο Πισσαρίδης, πάντως, επισημαίνει ότι η κυπριακή οικονομία είχε καλύτερες επιδόσεις από ό,τι θα περίμεναν πολλοί. “Θα συνεχίσουμε να έχουμε ύφεση φέτος, αλλά τα πράγματα, που έχουν γίνει μέχρι τώρα, είναι θετικά”, τονίζει, αναφέροντας ως παραδείγματα τη μερική ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού τομέα, την άρση ορισμένων περιορισμών στη διακίνηση κεφαλαίων και τις ιδιωτικοποιήσεις.
Την αισιοδοξία του δεν συμμερίζεται ορισμένοι αναλυτές, οι οποίοι θεωρούν πιθανόν να πυροδοτηθεί εκ νέου η λαϊκή οργή λόγω του νομοσχεδίου για τις ιδιωτικοποιήσεις.
“Το νομοσχέδιο έχει περάσει σε ήρεμο κλίμα για την ώρα. Ωστόσο, περιμένω τους εργαζόμενους στην Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου και τη Cyta, καθώς και στις άλλες κρατικές επιχειρήσεις να αρχίσουν αν διαμαρτύρονται τις επόμενες εβδομάδες”, λέει ο David Lea, αναλυτής στη Control Risks’ για την Ευρώπη.
Σύμφωνα με τον Πισσαρίδη, το μεγαλύτερο θέμα σήμερα για την Κύπρο είναι η Τράπεζα Κύπρου και ο μεγάλος αριθμός μη εξυπηρετούμενων δανείων(NPLs) και η ανάγκη ουσιαστικής ανακεφαλαιοποίησης.
“Πρέπει να αποφασίσουν τι θα κάνουν με τα NPLs,” τονίζει. “Οταν είναι τόσα πολλά…δεν μπορείς να πας και να τα πουλήσεις όλα-θα υπάρξει μαζική κατάρρευση στις τιμές κατοικιών και κοινωνική αναταραχή. Ετσι, η Τράπεζα Κύπρου προσπαθεί να βρει ένα τρόπο να τους επιστραφούν κάποια χρήματα χωρίς να προκληθούν κοινωνική αναταραχή και προβλήματα”.
Οι Ρώσοι καταθέτες έγιναν μεγαλομέτοχοι στις κυπριακές τράπεζες
Οπως επισημαίνει το CNBC, μία από τις ενδιαφέρουσες εξελίξεις μετά την απόφαση για τη διάσωση της Κύπρου είναι ότι οι Ρώσοι αποτελούν σήμερα τους μεγαλύτερους μετόχους σε ορισμένες τράπεζες της χώρας. Πολλοί Ρώσοι χρησιμοποιούσαν την Κύπρο ως φορολογικό παράδεισο και όταν η κυπριακή κυβέρνηση κατέσχεσε τις καταθέσεις πέρυσι, μέρος αυτών των χρημάτων μετατράπηκαν σε τραπεζικές μετοχές.
“Οι Κύπριοι ξέρουν ότι Ρώσοι βρίσκονται στο διοικητικό συμβούλιο της Τράπεζας της Κύπρου”, λέει ο Williams, τονίζοντας ότι δεν είναι κάτι κακό. “ Ουδείς μπορεί να λάβει πλέον δάνεια χωρίς να έχει την πρόθεση να τα ξεπληρώσει”.
Ωστόσο, ένα χρόνο μετά, ο Πισσαρίδης τονίζει ότι οι συνέπειες από τη διάσωση δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί. Οπως λέει, οι Ρώσοι μέτοχοι των Τράπεζας Κύπρου δεν έχουν ακόμη προκαλέσει προβλήματα. “Είναι τόσο μεγάλη μειονότητα που νομίζει ότι θα μπορούσαν να μπλοκάρουν ορισμένες αποφάσεις…Πρέπει να περιμένουμε να δούμε τι θα συμβεί¨.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.