Απευθύνεστε σε AI chatbots αντί να κλείσετε ραντεβού με ψυχολόγο; Ίσως αξίζει να το ξανασκεφτείτε. Νέα επιστημονική μελέτη υποδεικνύει ότι η τεχνητή νοημοσύνη όχι μόνο δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον ρόλο ενός ειδικού ψυχικής υγείας, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται να συμβάλει ακόμη και σε επιδείνωση της ψυχικής κατάστασης.

Ερευνητές σε ψυχιατρικό νοσοκομείο της Δανίας, όταν ξεκίνησαν να εξετάζουν ιατρικά αρχεία ασθενών για τυχόν αναφορές στη χρήση του ChatGPT ή άλλων chatbots, εκτιμούσαν ότι θα εντόπιζαν σποραδικά περιστατικά. Η πραγματικότητα, ωστόσο, αποδείχθηκε διαφορετική. Τα ευρήματα δεν περιορίστηκαν σε μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά αποκάλυψαν ένα μοτίβο πιθανής επιδείνωσης. Σε μία μάλιστα περίπτωση, καταγράφηκε σταδιακή επιδείνωση μέσα σε διάστημα δύο ετών.

Τα AI chatbots επιδεινώνουν τις ψυχιατρικές παθήσεις

Στις περιπτώσεις που αναλύθηκαν, το AI chatbot που αναφερόταν συσχετίστηκε με επιδείνωση συμπτωμάτων σε μια ευρεία γκάμα ψυχιατρικών διαγνώσεων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν παραισθήσεις, μανιακά επεισόδια, αυτοκτονικός ιδεασμός, ιδεοψυχαναγκαστική συμπεριφορά, διαταραχές πρόσληψης τροφής, κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Acta Psychiatrica Scandinavica και συγκαταλέγεται στις πρώτες που αξιοποιούν δεδομένα απευθείας από πραγματικό σύστημα ψυχιατρικής περίθαλψης, αντί για αναφορές από μέσα ενημέρωσης ή αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα.

Δεδομένου ότι μόνο το ChatGPT είχε ξεπεράσει τις 900 εκατομμύρια λήψεις έως τον Ιούλιο του 2025, η έκταση των ευρημάτων στα δανικά ιατρικά αρχεία εγείρει ένα κρίσιμο ερώτημα χωρίς εύκολη απάντηση, όπως το πόσες αντίστοιχες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχουν που δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί ή μελετηθεί;

Τεχνητή Νοημοσύνη και ψυχική υγεία: Οι αριθμοί που αποκαλύπτουν τη σκοτεινή διάσταση

Δύο ανεξάρτητοι ερευνητές ανέλυσαν κάθε ιατρική σημείωση που περιείχε τις λέξεις «chatbot», «ChatGPT» ή 20 συνήθεις ορθογραφικές παραλλαγές τους. Στη συνέχεια αξιολόγησαν εάν υπήρχαν ενδείξεις ότι η χρήση chatbot συνέβαλε σε επιδείνωση των συμπτωμάτων. Ως επιδείνωση ορίστηκαν περιστατικά όπου τα chatbots ενίσχυαν παραληρητικές σκέψεις, τροφοδοτούσαν μανιακά επεισόδια, διευκόλυναν ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές, ενθάρρυναν περιορισμό θερμίδων σε ασθενείς με διατροφικές διαταραχές ή παρείχαν πληροφορίες για μεθόδους αυτοκτονίας.

Από 181 επιλεγμένες ιατρικές σημειώσεις που αφορούσαν 126 ασθενείς, οι 38 περιείχαν στοιχεία συμβατά με δυνητικά επιβλαβή χρήση chatbot. Ο μέσος όρος ηλικίας αυτών των ασθενών ήταν τα 28 έτη. Οι παραληρηματικές ιδέες αποτέλεσαν τη συχνότερη ανησυχία, καθώς καταγράφηκαν σε 11 περιπτώσεις. Έξι ασθενείς εμφάνισαν αυτοκτονικό ιδεασμό ή συμπεριφορές αυτοτραυματισμού που συνδέονταν με αλληλεπίδραση με chatbot, ενώ πέντε περιστατικά σχετίζονταν με διατροφικές διαταραχές, όπου το chatbot φαινόταν να διευκολύνει την καταμέτρηση θερμίδων ή τον περιορισμό τροφής. Λιγότερες περιπτώσεις αφορούσαν μανία, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, κατάθλιψη, άγχος και συμπτώματα συνδεόμενα με ΔΕΠΥ.

Κάθε μία από αυτές τις περιπτώσεις εγείρει διαφορετικού τύπου ανησυχίες. Τα chatbots λειτουργούσαν ως πρόθυμο ακροατήριο για παραληρηματικές πεποιθήσεις, ενίσχυαν την υπερδιέγερση μανιακών επεισοδίων και τη διαιώνιζαν, ή εμβάθυναν τον φαύλο κύκλο της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής παρέχοντας αδιάκοπες απαντήσεις σε αγχώδη ερωτήματα. Οι ερευνητές σημείωσαν ότι οι κλινικές περιγραφές ήταν «θεματικά συμβατές με αντίστοιχες αναφορές στη διεθνή βιβλιογραφία».

Αξίζει, ωστόσο, να επισημανθεί ότι 32 ασθενείς της ίδιας ομάδας φαίνεται να χρησιμοποίησαν τα chatbots με θετικό τρόπο, είτε για συντροφικότητα είτε για άτυπη ενημέρωση γύρω από ζητήματα ψυχικής υγείας, ενώ άλλοι 20 τα αξιοποίησαν για καθημερινές πρακτικές ανάγκες. Παρ’ όλα αυτά, τα chatbots τεχνητής νοημοσύνης δεν έχουν λάβει κλινική επικύρωση ως εργαλεία υποστήριξης ψυχικής υγείας, γεγονός που θέτει σαφή όρια στις δυνατότητές τους.

Διαβάστε ακόμη

O Ζάκερμπεργκ σπάει ρεκόρ στο real estate: Αγόρασε έπαυλη $170 εκατ. στο billionaire bunker του Μαϊάμι – Οι διάσημοι γείτονες

Σενάριο ΕΚΤ: Πόσο θα πληγεί η ευρωζώνη από την άνοδο του πετρελαίου στα 130 δολάρια

Άλμα για τους ναύλους πλοίων LNG λόγω Ιράν – Διπλασιάζονται στα $200.000 σε λιγότερο από μια μέρα

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα