Ο μέσος Αμερικανός πιάνει το κινητό του περισσότερες από 200 φορές την ημέρα. Οι έφηβοι δέχονται περίπου 250 ειδοποιήσεις καθημερινά, στη διάρκεια της σχολικής ημέρας, μετά το σχολείο και ακόμη και μέσα στη νύχτα. Οι εφαρμογές που υποτίθεται ότι περιορίζουν τον χρόνο μπροστά στην οθόνη έχουν αποδειχθεί αναποτελεσματικές. Τώρα, ορισμένες από τις ίδιες τις εταιρείες τεχνολογίας που συνέβαλαν στη δημιουργία αυτής της εξάρτησης προσπαθούν να την ανατρέψουν.
Αργότερα φέτος, η OpenAI σχεδιάζει να παρουσιάσει μια μικρή συσκευή χωρίς οθόνη, την οποία ο διευθύνων σύμβουλός της Σαμ Άλτμαν περιγράφει ως πιο «γαλήνια» από ένα smartphone. Την ίδια στιγμή, η Apple, η εταιρεία που έχει ταυτιστεί όσο καμία άλλη με τον χρόνο μπροστά στην οθόνη, αναπτύσσει έξυπνα γυαλιά, μια «καρφίτσα» και ακουστικά AirPods με ενισχυμένες δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης. Οι συσκευές αυτές φέρονται να διαθέτουν μικρόφωνα και κάμερες, λειτουργώντας ως «μάτια και αυτιά» του iPhone.
Η Meta, από την πλευρά της, παρουσιάζει από το 2024 τα πλήρως επαυξημένης πραγματικότητας γυαλιά Orion. Αν και δεν έχει ανακοινωθεί ημερομηνία κυκλοφορίας, η εταιρεία πούλησε πέρυσι περίπου 7 εκατομμύρια ζευγάρια έξυπνων γυαλιών, σηματοδοτώντας, σύμφωνα με τον Μαρκ Ζάκερμπεργκ, την αρχή του μέλλοντος. Τα μελλοντικά αυτά γυαλιά μπορεί να βασίζονται περισσότερο σε οθόνες απ’ ό,τι σε συσκευές χωρίς οθόνη, όμως στηρίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη ώστε η χρήση τους να μην βασίζεται στα χέρια σε τόσο μεγάλο βαθμό, σε σχέση με το συνεχές άγγιγμα και κύλιση στο κινητό.
Μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να μειώσει τον εθισμό στα smartphones;
Από το 2007, καμία συσκευή που γεννήθηκε στη Σίλικον Βάλει, δεν αιχμαλώτισε τη φαντασία του κοινού όπως το iPhone, όταν ο Στιβ Τζομπς συνδύασε το iPod, το τηλέφωνο και το διαδίκτυο σε μια οθόνη 3,5 ιντσών. Για περισσότερα από δέκα χρόνια, οι ανταγωνιστές προσπάθησαν, χωρίς επιτυχία, να μεταφέρουν τους χρήστες από το iPhone στα έξυπνα γυαλιά.
Σύμφωνα με το BusinessInsider, η αρχική γοητεία των smartphones έχει πλέον μετατραπεί σε δυσφορία, καθώς η υπερβολική χρήση της οθόνης συνδέεται με διαταραχές ύπνου, άγχος και διάσπαση προσοχής. Οι προγραμματιστές ελπίζουν τώρα ότι η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να δώσει το επόμενο μεγάλο άλμα.
Ωστόσο, το να «νικήσει» κανείς τα έξυπνα κινητά σημαίνει να αντικαταστήσει μια συσκευή που πλέον χρησιμοποιεί το 91% των ενηλίκων στις ΗΠΑ, μια συσκευή γύρω από την οποία έχουν χτιστεί εκατομμύρια εφαρμογές και που έχει υποκαταστήσει πορτοφόλια, κάμερες και ακόμη και συσκευές υγείας. Σύμφωνα με τον Ραμόν Λιάμας, διευθυντή ερευνών στην εταιρεία τεχνολογικής ανάλυσης IDC, οι νέες wearable συσκευές τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορούν απλώς να αντιγράψουν όσα κάνουν τα smartphones. Πρέπει να αποδείξουν ότι λύνουν ένα καθημερινό πρόβλημα. Διαφορετικά, όπως σημειώνει, «θα καταλήξουν να είναι λύσεις που ψάχνουν απεγνωσμένα ένα πρόβλημα».
Χωρίς οθόνη, αλλά με νέους κινδύνους
Επτά ώρες ημερησίως μπροστά στην οθόνη μπορεί να ακούγονται υπερβολικές, όμως το ερώτημα είναι τι περιλαμβάνουν; Ατελείωτη κύλιση μέχρι τα ξημερώματα ή βιντεοκλήσεις με έναν φίλο που ζει μακριά; Με τις νέες φορητές συσκευές τεχνητής νοημοσύνης, ελλοχεύει ο κίνδυνος μιας διαφορετικής μορφής εξάρτησης. Όπως επισημαίνει η Ολίβια Γκάμπελιν, ειδικός στην ηθική της τεχνητής νοημοσύνης και συγγραφέας του βιβλίου Responsible AI, «η οθόνη μπορεί να λείπει, αλλά στο παρασκήνιο αναδύεται το ζήτημα της συντροφικότητας με την τεχνητή νοημοσύνη».
Μια συσκευή σχεδιασμένη να καταγράφει μια σύσκεψη και να στέλνει αυτόματα μηνύματα με τα επόμενα βήματα μπορεί να εξοικονομεί χρόνο. Όμως, η ίδια συσκευή που «ακούει» ιδιωτικές συζητήσεις με οικογένεια και φίλους μπορεί να υπονομεύσει σχέσεις και να αλλοιώσει την ανθρώπινη επικοινωνία. Επιπλέον, η παρουσία μικροφώνων και καμερών σε κοινωνικές συναναστροφές ή χώρους εργασίας προκαλεί ήδη αμηχανία.
Τα αποτυχημένα παραδείγματα και τα μαθήματα
Η αγορά έχει ήδη δει αποτυχίες. Η Humane AI απέσυρε πέρυσι από την αγορά μια έξυπνη καρφίτσα αξίας 700 δολαρίων, καθώς επιχείρησε να αντικαταστήσει πλήρως το κινητό χωρίς να συνεργάζεται με αυτό. Αντίστοιχα, το μενταγιόν AI Friend, που λειτουργούσε περισσότερο ως «ακροατής» παρά ως χρήσιμο εργαλείο, έγινε αντικείμενο χλευασμού και πούλησε μόνο λίγες χιλιάδες τεμάχια.
Σύμφωνα με τον Τζέισον Λόου, διευθυντή ερευνών στην Omdia, οι wearable συσκευές τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να προσφέρουν «μετασχηματιστικά χαρακτηριστικά» και όχι απλώς οριακή ευκολία. Παραδείγματα επιτυχίας είναι τα γυαλιά με ζωντανή μετάφραση ή οι συσκευές υγείας και φυσικής κατάστασης. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Oura Ring, το οποίο γνώρισε ευρεία απήχηση, ιδίως στις γυναίκες, χάρη στις εξειδικευμένες αναλύσεις που προσφέρει. Η εταιρεία ανακοίνωσε ότι έχει πουλήσει 5,5 εκατομμύρια δαχτυλίδια από το 2015, με πάνω από 2,5 εκατομμύρια πωλήσεις μόνο μεταξύ Ιουνίου 2024 και Σεπτεμβρίου 2025.
Τρία χρόνια μετά τη μαζική υιοθέτηση του ChatGPT, η πραγματική αξία της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης για τους εργαζομένους γραφείου παραμένει ασαφής. Αυτό καθιστά ακόμη δυσκολότερη την πώληση ενός καταναλωτικού προϊόντος.
Στην αναζήτηση μιας πιο ισορροπημένης σχέσης με την τεχνολογία, το πρόβλημα ίσως δεν είναι η οθόνη καθαυτή, αλλά ό,τι μας καλεί σε αυτήν, τα έντονα χρώματα, τα παιχνίδια και η ατελείωτη κύλιση που προσφέρουν στιγμιαίες δόσεις ντοπαμίνης. Πολλές ειδοποιήσεις δεν είναι παρά προσπάθειες των εφαρμογών να μας επαναφέρουν σε αυτές.
Χωρίς οθόνες δεν θα υπήρχε ατελείωτη κύλιση στο TikTok ή παιχνίδια όπως το Candy Crush. Αν όμως οι συγκεκριμένες συσκευές επικρατήσουν, οι εταιρείες θα χρειαστεί να βρουν νέους τρόπους προσέγγισης των χρηστών. Και μια τεχνητή νοημοσύνη που βρίσκεται «πάντα εκεί» ίσως αποδειχθεί λιγότερο γαλήνια απ’ όσο περιγράφεται.
Διαβάστε ακόμη
Τουρισμός: Στάση αναμονής και πρόσκαιρο «πάγωμα» κρατήσεων λόγω Μ. Ανατολής
Άσπα Λέκκα: Από την Delivery Hero και τη SoftBank στη δημιουργία της JOKR
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.