Στη Φινλανδία, η εκπαίδευση απέναντι στις ψευδείς ειδήσεις και την παραπληροφόρηση δεν αποτελεί έκτακτο μέτρο, αλλά δομικό στοιχείο του σχολικού συστήματος εδώ και δεκαετίες. Από την προσχολική ηλικία, τα παιδιά εξοικειώνονται με την κριτική ανάλυση περιεχομένου και την αξιολόγηση διαφορετικών μορφών πληροφόρησης, στο πλαίσιο ενός εθνικού προγράμματος μιντιακού γραμματισμού.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει στην τάξη

Τα τελευταία χρόνια, το φινλανδικό εκπαιδευτικό μοντέλο επεκτείνεται και στον γραμματισμό της τεχνητής νοημοσύνης. Οι μαθητές μαθαίνουν πλέον να αναγνωρίζουν εικόνες, βίντεο και ειδήσεις που έχουν παραχθεί ή αλλοιωθεί από εργαλεία ΑΙ, καθώς τα deepfakes και η αυτοματοποιημένη παραπληροφόρηση αποτελούν ολοένα μεγαλύτερη πρόκληση για τις δημοκρατίες.

Η στροφή αυτή συνδέεται άμεσα με το γεωπολιτικό περιβάλλον, μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και την ένταξη της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ το 2023, γεγονός που αύξησε τις ανησυχίες για υβριδικές απειλές και εκστρατείες προπαγάνδας.

Για τις φινλανδικές αρχές, ο μιντιακός γραμματισμός δεν αφορά μόνο την εκπαίδευση, αλλά και την εθνική ασφάλεια. Όπως επισημαίνουν στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης, η ικανότητα των πολιτών να ξεχωρίζουν την αξιόπιστη πληροφορία από την παραπλάνηση θεωρείται κρίσιμη για τη θωράκιση της δημοκρατίας.

Σε σχολεία της ευρύτερης περιοχής του Ελσίνκι, μαθητές της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης εξασκούνται στην αξιολόγηση ειδήσεων μέσα από πρακτικές ασκήσεις. Ξεκινώντας από τίτλους και σύντομα κείμενα, καλούνται να εντοπίζουν ενδείξεις αξιοπιστίας και να αμφισβητούν το περιεχόμενο που συναντούν στο διαδίκτυο. Σταδιακά, η διδασκαλία επεκτείνεται και στον εντοπισμό εικόνων και βίντεο που έχουν παραχθεί από τεχνητή νοημοσύνη.

Ο ρόλος των μέσων ενημέρωσης

Καθοριστική είναι και η συμβολή των φινλανδικών μέσων ενημέρωσης. Κάθε χρόνο διοργανώνεται η «Εβδομάδα Εφημερίδων», κατά την οποία δημοσιογραφικό υλικό διανέμεται σε μαθητές, ενώ το 2024 κυκλοφόρησε ειδικό «Αλφαβητάρι Μιντιακού Γραμματισμού» για όλους τους 15χρονους της χώρας. Στόχος είναι η ενίσχυση της εμπιστοσύνης στην επαληθευμένη και διαφανή ενημέρωση.

Ο μιντιακός γραμματισμός αποτελεί μέρος του φινλανδικού προγράμματος σπουδών από τη δεκαετία του 1990 και συνοδεύεται από δράσεις για μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες, οι οποίες συχνά θεωρούνται πιο ευάλωτες στην παραπληροφόρηση. Δεν είναι τυχαίο ότι η χώρα κατατάσσεται διαχρονικά στις πρώτες θέσεις του Ευρωπαϊκού Δείκτη Μιντιακού Γραμματισμού.

Όσο εξελίσσεται η ΑΙ, δυσκολεύει η διάκριση αλήθειας και ψεύδους

Ειδικοί προειδοποιούν ότι, παρότι σήμερα πολλές ψευδείς ειδήσεις που παράγονται από τεχνητή νοημοσύνη εντοπίζονται σχετικά εύκολα, αυτό δεν θα ισχύει για πολύ ακόμη. Καθώς τα εργαλεία γίνονται πιο εξελιγμένα και αυτόνομα, η διάκριση ανάμεσα στο πραγματικό και το κατασκευασμένο περιεχόμενο θα γίνεται ολοένα πιο απαιτητική.

Για τη Φινλανδία, η απάντηση παραμένει σταθερή: εκπαίδευση από μικρή ηλικία, καλλιέργεια κριτικής σκέψης και διαρκής προσαρμογή στις τεχνολογικές εξελίξεις.

Διαβάστε ακόμη

Ιρανοί που μετανάστευσαν στις ΗΠΑ και έγιναν δισεκατομμυριούχοι

Deutsche Bank: Κοντά στο «ταβάνι» τους οι αποτιμήσεις των ευρωπαϊκών αμυντικών μετοχών (γράφημα)

Ο Ντάιμον προειδοποιεί: Η πολιτική παρέμβαση στη Fed θα οδηγήσει σε άνοδο επιτοκίων

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα