Η τεχνητή νοημοσύνη παρουσιάστηκε ως το εργαλείο που θα απελευθέρωνε χρόνο και θα αύξανε την παραγωγικότητα. Ωστόσο, για πολλούς εργαζόμενους φαίνεται πως φέρνει και μια νέα μορφή επαγγελματικής κόπωσης: τη λεγόμενη «AI brain fry», δηλαδή πνευματική εξάντληση που συνδέεται με τη συνεχή αλληλεπίδραση με εργαλεία AI.
Νέα έρευνα του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 1.400 εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης σε μεγάλες αμερικανικές εταιρείες, αποτυπώνει τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η εντατική χρήση τεχνητής νοημοσύνης στη γνωστική λειτουργία των ανθρώπων.
Περίπου το 14% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι εμφάνισε συμπτώματα «εγκεφαλικής ομίχλης» μετά από εκτεταμένη χρήση συστημάτων AI. Ανάμεσα στα συχνότερα προβλήματα που ανέφεραν ήταν η δυσκολία συγκέντρωσης, η πιο αργή λήψη αποφάσεων αλλά και οι πονοκέφαλοι.
Τα ευρήματα κρίθηκαν αρκετά ισχυρά ώστε οι ερευνητές να εισαγάγουν τον όρο «AI brain fry», περιγράφοντας τη μορφή ψυχικής κόπωσης που μπορεί να προκαλεί η συνεχής χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.
Η πίεση της διαχείρισης πολλών AI εργαλείων
Όπως σημειώνει το Euronews, το φαινόμενο φαίνεται να εντείνεται καθώς όλο και περισσότερες επιχειρήσεις ζητούν από τους εργαζομένους να δημιουργούν, να διαχειρίζονται και να επιβλέπουν AI agents — δηλαδή συστήματα που μπορούν να εκτελούν αυτόνομα εργασίες με περιορισμένη ανθρώπινη παρέμβαση.
Όπως επισημαίνει η μελέτη, αντί η τεχνητή νοημοσύνη να αφήνει περισσότερο χρόνο για ουσιαστική εργασία, πολλές φορές δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον όπου η συνεχής διαχείριση διαφορετικών εργαλείων γίνεται το βασικό κομμάτι της καθημερινότητας.
«Σε αντίθεση με την υπόσχεση ότι θα έχουν περισσότερο χρόνο για ουσιαστική εργασία, η διαχείριση πολλών εργασιών τείνει να γίνει βασικό χαρακτηριστικό της εργασίας με AI», αναφέρουν οι ερευνητές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η κατάσταση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερα επαγγελματικά λάθη, κόπωση από τη λήψη αποφάσεων αλλά και αυξημένη επιθυμία αποχώρησης από την εργασία.
Η μελέτη έρχεται να επιβεβαιώσει μια τάση που έχει αρχίσει να εμφανίζεται έντονα και στα social media, όπου εργαζόμενοι περιγράφουν ολοένα συχνότερα συναισθήματα πνευματικής εξάντλησης από τη συνεχή αλληλεπίδραση με AI εργαλεία.
Ένας ιδρυτής εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης περιέγραψε χαρακτηριστικά ότι «τελειώνει κάθε ημέρα εξαντλημένος, όχι από την ίδια τη δουλειά αλλά από τη διαχείριση της δουλειάς».
Οι πιο εξαντλητικές μορφές εργασίας με AI
Οι ερευνητές προσπάθησαν επίσης να εντοπίσουν ποιες μορφές χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης προκαλούν τη μεγαλύτερη επιβάρυνση.
Το πιο απαιτητικό κομμάτι φαίνεται να είναι η επίβλεψη των συστημάτων AI, δηλαδή οι περιπτώσεις όπου οι εργαζόμενοι καλούνται να ελέγχουν, να αξιολογούν και να επιβεβαιώνουν τα αποτελέσματα που παράγουν τα εργαλεία.
Όσοι εργάζονταν σε τέτοιους ρόλους ανέφεραν κατά 12% υψηλότερα επίπεδα πνευματικής κόπωσης σε σχέση με εργαζόμενους που δεν είχαν αντίστοιχες υποχρεώσεις.
Παράλληλα, πολλοί συμμετέχοντες σημείωσαν ότι η χρήση AI τελικά αύξησε τον φόρτο εργασίας τους, καθώς αναγκάζονται να παρακολουθούν περισσότερα outputs από περισσότερα συστήματα μέσα στο ίδιο χρονικό διάστημα.
Η έρευνα εντόπισε επίσης ένα κρίσιμο «σημείο καμπής»: η παραγωγικότητα άρχισε να υποχωρεί όταν οι εργαζόμενοι χρησιμοποιούσαν ταυτόχρονα περισσότερα από τρία εργαλεία AI.
Περισσότερα λάθη και αυξημένη κόπωση
Οι εργαζόμενοι που εμφάνιζαν συμπτώματα AI brain fry κατέγραψαν 39% περισσότερα σοβαρά λάθη σε σύγκριση με όσους δεν βίωναν αντίστοιχη κόπωση.
Τα υψηλότερα ποσοστά αναφέρθηκαν σε επαγγελματίες του μάρκετινγκ, των επιχειρησιακών λειτουργιών, της μηχανικής, των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και της πληροφορικής.
Παρότι τα ευρήματα δείχνουν αυξανόμενη ψυχική επιβάρυνση, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν λειτουργεί αποκλειστικά αρνητικά.
Σύμφωνα με τη μελέτη, όταν χρησιμοποιείται για την αυτοματοποίηση επαναλαμβανόμενων ή τυποποιημένων εργασιών, μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση της επαγγελματικής εξουθένωσης.
Το κρίσιμο ζήτημα, όπως σημειώνουν, είναι να διαχωριστούν οι μορφές πίεσης που η AI μπορεί να περιορίσει από εκείνες που τελικά επιδεινώνει.
Διαβάστε ακόμη
Αερομεταφορές: Το ενεργειακό σοκ αλλάζει τις ισορροπίες στην Ευρώπη (γράφημα + πίνακας)
ΕΚΤ: Ο Πανέτα βλέπει αύξηση επιτοκίων τον Ιούνιο λόγω πληθωρισμού και πολέμου στο Ιράν (γράφημα)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα