Ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο, το οποίο θα μπορεί να προσαρμόζεται στις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε τουριστικού προορισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρουσίασε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της βιωσιμότητας και της ανθεκτικότητας του τουριστικού τομέα.
Η «Στρατηγική της ΕΕ για τον Βιώσιμο Τουρισμό», που παρουσίασαν ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ραφαέλε Φίτο, και ο Επίτροπος Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, προβλέπει, μεταξύ άλλων, την αποσυμφόρηση των υπερκορεσμένων τουριστικών προορισμών, την καλύτερη κατανομή των επισκεπτών στον χώρο και στον χρόνο, την ενίσχυση λιγότερο γνωστών και λιγότερο επισκέψιμων προορισμών, την προώθηση του τουρισμού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, καθώς και την προστασία των τοπικών κοινωνιών, των υποδομών και του περιβάλλοντος.
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή προτείνει τρία εργαλεία που θα βοηθήσουν τα κράτη-μέλη της ΕΕ και τις τοπικές αρχές, οι οποίες είναι αρμόδιες για τη χάραξη και την εφαρμογή των τουριστικών πολιτικών. Συγκεκριμένα, πρόκειται για ένα Ευρωπαϊκό Μοντέλο Διαχείρισης του Τουρισμού (EU Model for Tourism Management), τη σύσταση του Συμβουλίου για τον Ισορροπημένο Τουρισμό και μια Εργαλειοθήκη της ΕΕ για τον Ισορροπημένο Τουρισμό (EU Toolbox for Balanced Tourism).
Στόχος είναι να δοθούν στις τοπικές και περιφερειακές αρχές πρακτικές κατευθύνσεις και παραδείγματα καλών πρακτικών για τη διαχείριση των τουριστικών ροών, τη φέρουσα ικανότητα των προορισμών, την εποχικότητα και τις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Σύμφωνα με τον Επίτροπο Απόστολο Τζιτζικώστα, «ο τουρισμός αποτελεί θεμέλιο της οικονομίας μας. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντιστοιχεί σχεδόν στο 10% του ΑΕΠ, στηρίζει περισσότερες από 20 εκατομμύρια θέσεις εργασίας και συντηρεί 5 εκατομμύρια επιχειρήσεις, σχεδόν όλες μικρές, μεσαίες ή πολύ μικρές. Σε χώρες όπως η δική μου, η Ελλάδα, η άμεση και έμμεση συμβολή του στο ΑΕΠ φτάνει το 25%».
Παράλληλα με τη στήριξη των τοπικών οικονομιών σε ολόκληρη την ΕΕ, ο τουρισμός συμβάλλει στην ανάδειξη του πολιτισμού και διαμορφώνει την παγκόσμια επιρροή της Ευρώπης.
Τα εργαλεία της Κομισιόν, τα οποία θα είναι διαθέσιμα στα κράτη-μέλη της ΕΕ και στις τοπικές αρχές, περιλαμβάνουν δράσεις για την αντιμετώπιση της εποχικότητας, μέσω της επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου και της ανάπτυξης του τουρισμού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Προβλέπεται, επίσης, η προώθηση του ισορροπημένου τουρισμού, με την αποσυμφόρηση των δημοφιλών προορισμών και την ανάδειξη λιγότερο γνωστών περιοχών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη νησιωτικότητα και τη συνδεσιμότητα, μέσω της βελτίωσης των ακτοπλοϊκών, αεροπορικών και χερσαίων συνδέσεων και υποδομών. Παράλληλα, προωθείται ο ψηφιακός μετασχηματισμός, με την αξιοποίηση δεδομένων για τη διαχείριση των προορισμών και των τουριστικών ροών, καθώς και η ενίσχυση της βιωσιμότητας και της ανθεκτικότητας, μέσω της προστασίας των φυσικών πόρων, της διαχείρισης των κλιματικών κινδύνων και της ενδυνάμωσης της τοπικής οικονομίας.
Βασικό στοιχείο της νέας στρατηγικής είναι ότι ο τουριστικός προορισμός αντιμετωπίζεται πλέον ως ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα και όχι απλώς ως ένας τόπος προσέλκυσης επισκεπτών. Η προσέγγιση αυτή συνεπάγεται έναν διαφορετικό τρόπο σχεδιασμού και διαχείρισης του τουρισμού, με τη συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών, τη συνεργασία του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, καθώς και τη διασύνδεση του τουρισμού με τις μεταφορές, το περιβάλλον, τον πολιτισμό και την τοπική οικονομία.
Παράλληλα, για την αντιμετώπιση της έλλειψης εξειδικευμένου προσωπικού στον τουριστικό κλάδο, η Κομισιόν προτείνει τη σύσταση μιας Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Τουρισμού. Στόχοι της θα είναι η κατάρτιση εργαζομένων και επιχειρηματιών, η ανάπτυξη ψηφιακών και πράσινων δεξιοτήτων, η αναβάθμιση της διοίκησης των τουριστικών επιχειρήσεων και προορισμών, η προσέλκυση νέων ανθρώπων στον κλάδο και η βελτίωση των συνθηκών εργασίας.
Για την επίτευξη αυτών των στόχων, η Κομισιόν επισημαίνει ότι ο τουρισμός επωφελείται από 15 διαφορετικά χρηματοδοτικά προγράμματα κατά την τρέχουσα προγραμματική περίοδο, ενώ η συνολική ευρωπαϊκή στήριξη εκτιμάται σε 18 δισ. ευρώ έως το τέλος της περιόδου. Το ποσό αυτό προκύπτει από τη συνδυαστική αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων που αφορούν την περιφερειακή ανάπτυξη, τις επιχειρήσεις, την καινοτομία, τις υποδομές, την πράσινη μετάβαση και την ανάκαμψη.