Απλούστερη εποπτεία, ίδιος έλεγχος: Οι οκτώ κινήσεις του SSM για τις τράπεζες (πίνακας)

Οκτώ πρωτοβουλίες για να γίνει χαλαρότερη η τραπεζική εποπτεία χωρίς να χάνονται κρίσιμα τμήματα σε ό,τι αφορά τον έλεγχο των πιστωτικών ιδρυμάτων αναλαμβάνει ο SSM.

Μερικά από τα πιο σημαντικά εξ αυτών είναι ευκολότεροι και πιο γρήγοροι έλεγχοι αξιολόγησης καταλληλότητας στελεχών, γρηγορότεροι έλεγχοι στις τιτλοποιήσεις στοιχείο το οποίο διαμορφώνει ένα ευκολότερο πλαίσιο και στις κεφαλαιακές διαφοροποιήσεις των πιστωτικών ιδρυμάτων.

Η ευρωπαϊκή τραπεζική εποπτεία προωθεί μια σειρά πρωτοβουλιών που αποσκοπούν στην απλοποίηση και βελτίωση της εποπτικής διαδικασίας, διατηρώντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και την αποτελεσματικότητα του συστήματος. Βασική κατεύθυνση είναι η μετάβαση σε εποπτεία με μεγαλύτερη εστίαση στον κίνδυνο, ώστε οι πόροι να ανακατανέμονται σε ζητήματα που έχουν πραγματική σημασία για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και όχι απλώς σε διαδικασίες. Η πρόθεση είναι η εποπτεία να γίνει πιο αποτελεσματική, αποδοτική και στοχευμένη μέσα στο υπάρχον νομοθετικό πλαίσιο, χωρίς να μειώνεται η ποιότητα ή η αποτελεσματικότητά της. ς.

Στο πλαίσιο αυτό, οι πρωτοβουλίες για την «επόμενη γενιά εποπτείας» (Next-level supervision) θα συνεχίσουν να υλοποιούνται κατά τη διάρκεια του 2026 και μετά, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργίας των εποπτικών Ταυτόχρονα, η ΕΚΤ θα ξεκινήσει αναθεώρηση των οδηγιών της (guides) το 2026, δεσμευόμενη να απλοποιήσει και να ενημερώσει το νομοθετικό πλαίσιο σχετικά. Οι ενημερώσεις για την πρόοδο όλων αυτών των πρωτοβουλιών θα ανακοινώνονται στις μελλοντικές ετήσιες εκθέσεις του SSM, διασφαλίζοντας τη διαφάνεια και την παρακολούθηση της υλοποίησης.

Μία από τις κεντρικές επιδιώξεις είναι η ενίσχυση της αναλογικότητας στην εποπτεία των μικρότερων και μη σημαντικών τραπεζών. Αυτό περιλαμβάνει την επανεξέταση και περαιτέρω ενίσχυση της αναλογικότητας σε βασικά εργαλεία εποπτείας, όπως η ένταση του SREP, οι διαδικασίες ICAAP και ILAAP και τα stress tests σε επίπεδο κλάδου.

Η αναλογικότητα στοχεύει στο να προσαρμόζεται το εποπτικό βάρος και οι απαιτήσεις ανάλογα με το μέγεθος, τη δομή και το προφίλ κινδύνου των τραπεζών, ώστε να μην επιβαρύνονται υπερβολικά οι μικρότερες τράπεζες, χωρίς όμως να διακυβεύεται η σταθερότητα του συστήματος.

Ειδικότερα, οι πρωτοβουλίες περιλαμβάνουν:

Επέκταση της εξουσιοδότησης για λήψη αποφάσεων (delegated decision-making) και υλοποίηση στρατηγικής βασισμένης στον κίνδυνο για κοινές διαδικασίες.
Απλοποίηση των διαδικασιών αξιολόγησης καταλληλότητας (fit and proper) για γνωστούς/επαληθευμένους διορισμούς, ώστε να μειώνεται η γραφειοκρατία χωρίς να θίγεται η ποιότητα της εποπτείας.
Ταχύτερη διαδικασία για τιτλοποιήσεις σημαντικής μεταβίβασης κινδύνου (SRT securitisations), με στόχο τη μείωση του χρόνου επεξεργασίας και την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας.
Ενσωμάτωση στρατηγικών μοντέλων στα εποπτικά σχέδια, με μείωση του χρόνου που απαιτείται για εγκρίσεις ουσιωδών αλλαγών και απλοποίηση των εσωτερικών διαδικασιών.
Βελτίωση της αποδοτικότητας και αποτελεσματικότητας του πλαισίου stress tests εντός της αρμοδιότητας της ΕΚΤ, μέσω επιλογής δείγματος, αναλογικότητας, θεματικών stress tests του SSM και διασφάλισης ποιότητας.
Ταχύτερη διαδικασία για συναλλαγές χαμηλού κινδύνου, με μείωση του χρόνου επεξεργασίας και του διοικητικού φόρτου για τράπεζες και εποπτικές αρχές, διατηρώντας ταυτόχρονα την ανθεκτικότητα των τραπεζών.
Απλοποίηση των απαιτήσεων και των διαδικασιών αναφοράς, με πρωτοβουλίες για νέες απαιτήσεις αναφοράς επανυποβολές κλπ.
Απλοποίηση εσωτερικών και εξωτερικών διαδικασιών, με βελτίωση του συντονισμού και της επικοινωνίας μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων αποστολών σύμφωνα με τις εποπτικές προτεραιότητες.

Απλοποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου

Ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα αποτελεί η απλοποίηση των ελέγχων σε ό,τι αφορά την κεφαλαιακή δομή των πιστωτικών ιδρυμάτων.

Οι συστάσεις για την απλοποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου εστιάζουν στην απλοποίηση της κεφαλαιακής δομής, τη μείωση της πολυπλοκότητας και τη βελτίωση της συνοχής μεταξύ των κανόνων.

Οι βασικές συστάσεις περιλαμβάνουν:

1. Μείωση του αριθμού των στοιχείων της κεφαλαιακής δομής ώστε να μειωθεί η πολυπλοκότητα και να γίνει πιο κατανοητή η κεφαλαιακή θέση των τραπεζών.
2. Προσαρμογή του σχεδιασμού ή του ρόλου των κεφαλαιακών μέσων, για να υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία και σαφήνεια στη χρήση τους.
3. Απλούστερο καθεστώς για μικρότερες τράπεζες, με στόχο την αναλογικότητα και τη μείωση της επιβάρυνσης.
4. Αυτόματη μακροπροληπτική ανταπόκριση, που επιτρέπει γρήγορη και στοχευμένη δράση όταν εντοπίζονται συστημικοί κίνδυνοι.
5. Πλησιέστερη εναρμόνιση των πλαισίων MREL ώστε να μειώνονται οι ασυνεπείς απαιτήσεις και να αυξάνεται η διαφάνεια.
6. Μετάβαση από οδηγίες σε κανονισμούς και απλοποίηση ορισμένων πράξεων ώστε για να ενισχυθεί η νομική σαφήνεια και η ομοιογένεια στην εφαρμογή των κανόνων.
7. Απλοποίηση του ευρωπαϊκού stress test, ώστε να είναι πιο στοχευμένο και λιγότερο γραφειοκρατικό.
8. Ολιστική αξιολόγηση του συνολικού επιπέδου κεφαλαίου, για να διασφαλίζεται ότι η κεφαλαιακή επάρκεια αντανακλά πλήρως τους κινδύνους.
9. Ολοκλήρωση της ένωσης αποταμίευσης και επενδύσεων και της τραπεζικής ένωσης, για να ενισχυθεί η χρηματοοικονομική ολοκλήρωση και η εναρμόνιση.

Αυτές οι συστάσεις έχουν ως κοινό στόχο τη μείωση της πολυπλοκότητας χωρίς να μειώνεται η ανθεκτικότητα. Η απλοποίηση δεν σημαίνει απορρύθμιση, αλλά δημιουργία ενός πλαισίου που είναι πιο λειτουργικό, πιο ευέλικτο και πιο κοντά στις πραγματικές ανάγκες των τραπεζών και της εποπτείας.

Η μείωση της πολυπλοκότητας επιτρέπει την ευέλικτη ανακατανομή πόρων σε ζητήματα που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία. Ο στόχος είναι η διατήρηση της ανθεκτικότητας και η συμμόρφωση με τα κορυφαία διεθνή πρότυπα. Η τεχνολογία συμβάλλει στην απλοποίηση των καθημερινών διαδικασιών και στη βελτίωση της αλληλεπίδρασης με τις τράπεζες.