Ελληνικές τράπεζες: Ταβάνι στις χρηματοδοτήσεις για τις μεγάλες επιχειρήσεις

Στα όριά τους φαίνεται πως έχουν φθάσει οι τράπεζες σε ό,τι αφορά το δανεισμό των πολύ μεγάλων επιχειρήσεων μιας και σε επίπεδο ομίλου οι συγκεκριμένες εταιρείες έχουν χρηματοδοτικά ανοίγματα που διαμορφώνονται πολύ κοντά στο 25% των κεφαλαίων CET1 των πιστωτικών ιδρυμάτων της χώρας.

Γιατί υπάρχει πρόβλημα – Τι προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίον από τη μία οι επιχειρήσεις αναζητούν λύσεις δανεισμού και σε διεθνή πιστωτικά ιδρύματα που δεν αντιμετωπίζουν τέτοιου είδους πρόβλημα αφετέρου οι τράπεζες μετέχουν σε διεθνή κοινοπρακτικά δάνεια ενώ συγχρόνως προωθούν το δανεισμό σε μικρότερες επιχειρήσεις δηλαδή σε μεγάλες SMEs.
Ο κανόνας που αφορά το πλαίσιο Μεγάλων Χορηγήσεων (Large Exposures Framework), ρυθμίζει το μέγιστο ποσό δανεισμού που μπορεί να χορηγήσει μια τράπεζα σε έναν μεμονωμένο πελάτη ή σε μια ομάδα συνδεδεμένων πελατών.

Το όριο του 25%

Σύμφωνα με τα πρότυπα της Βασιλείας (Basel III) και τους κανονισμούς της ΕΕ, το συνολικό άνοιγμα μιας τράπεζας (δάνεια, εγγυήσεις κ.λπ.) προς έναν μεμονωμένο αντισυμβαλλόμενο ή ομάδα συνδεδεμένων αντισυμβαλλομένων δεν πρέπει να υπερβαίνει το 25% των επιλέξιμων ιδίων κεφαλαίων Tier 1 της τράπεζας.
Aξίζει να σημειωθεί πως για τράπεζες που χαρακτηρίζονται ως Παγκόσμιες Συστηματικά Σημαντικές (Global Systemically Important Banks ), το όριο έκθεσης προς μια άλλη G-SIB είναι ακόμη αυστηρότερο και δεν πρέπει να υπερβαίνει το 15% των κεφαλαίων Tier 1.
Εάν το όριο ξεπεραστεί, η τράπεζα υποχρεούται να το αναφέρει αμέσως στην εποπτική αρχή και να λάβει άμεσα μέτρα για τη διόρθωση της κατάστασης. Ο κανόνας αυτός υπάρχει για να περιορίσει τον κίνδυνο συγκέντρωσης, διασφαλίζοντας ότι η χρεοκοπία ενός μεγάλου δανειολήπτη δεν θα θέσει σε κίνδυνο την επιβίωση της ίδιας της τράπεζας.

Πώς θα αντιμετωπιστεί το πρόβλημα

Οι ελληνικές τράπεζες παρουσιάζουν μια πρωτόγνωρη πιστωτική επέκταση που για το 2025 αναμένεται να ξεπεράσει τα 14 δισ. ευρώ ενώ το δανειακό χαρτοφυλάκιο είναι πάνω από 100 δισ. ευρώ αφού 91,7 δισ. εμφανίζεται τέλος Δεκεμβρίου με τα στοιχεία της ΤτΕ χωρίς σε αυτά να συμπεριλαμβάνονται περί τα 8 δισ. ευρώ κοινοπρακτικά δάνεια και επίσης τα ναυτιλιακά δάνεια.

Ο σχεδιασμός των τραπεζών

Οι ελληνικές τράπεζες πρωτίστως ενδιαφέρονται να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν επιχειρήσεις μιας και αυτό είναι που τους δημιουργεί την κερδοφορία.
Οι ελληνικές τράπεζες σκανάρουν το χαρτοφυλάκιό τους και προσφέρουν αρκετά χαμηλά επιτόκια αναζητώντας καινούριες επιχειρήσεις να χρηματοδοτήσουν.
Αξίζει να σημειωθεί μάλιστα πως τα επιτοκιακά περιθώρια δανεισμού προς τις πιο μεγάλες SMEs είναι πλέον παρόμοια με αυτά των μεγάλων επιχειρήσεων.
Επομένως τα πιστωτικά ιδρύματα προσπαθούν να διαφοροποιήσουν το χαρτοφυλάκιό τους με στροφή στις μικρομεσαίες αλλά και στη λιανική τραπεζική που αποφέρει λόγω των spreads υψηλότερα κέρδη.

Το πρόβλημα ωστόσο είναι πως οι μικρές επιχειρήσεις στην πλειοψηφία τους δεν έχουν γίνει bankable, μιας ενώ σε ό,τι αφορά το RRF έχουν καταφέρει να διεκδικήσουν πολύ μικρό κομμάτι. Συγχρόνως στις περισσότερες περιπτώσεις λειτουργούν ως υπεργολάβοι των μεγάλων επιχειρήσεων.

Ο σχεδιασμός των επιχειρήσεων

Από τις πλευρά τους οι μεγάλες επιχειρήσεις αναζητούν σοβαρή διαφυγή μια διαφυγή που επιτυγχάνουν:
-Μέσω εκδόσεων που αποτελούν έναν καλό τρόπο δανεισμού που τον υποστηρίζουν και οι τράπεζες διότι τους αφήνει προμήθειες σημαντικές από τη συμβουλευτική
-Μέσω δανεισμού από μεγάλες διεθνείς τράπεζες που δεν ανήκουν στην Ε.Ε. ώστε να φέρουν παρόμοιους περιορισμούς. Βεβαίως ο δανεισμός από τέτοιες τράπεζες είναι σαφώς ακριβότερος όμως αυτό δεν δημιουργεί προβλήματα στις εταιρίες αφού είναι ένας τρόπος διαχείρισης κυρίως για να εξοφλήσουν δάνεια στις μεγάλες ελληνικές τράπεζες και εν τέλει να ξαναδανειστούν.

Με βάση τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου η Εθνική έχει δείκτη CET 1 19%, η Alpha 15,7%, η Τράπεζα Πειραιώς 14,6%, και η Eurobank 15,5%.
Καθώς πάντως το RRF θα συνεχίζει και το 2026 να στηρίζει την ανάπτυξη και καθώς τα έργα υποδομής αναπτύσσονται κυρίως από τους μεγάλους ομίλους της χώρας το θέμα θα πρέπει κάπως να αντιμετωπιστεί γι’ αυτό εκτιμάται πως σε έναν βαθμό και οι τράπεζες προχωρούν σε εκδόσεις ενισχυτικές της κεφαλαιακής τους δομής.