Σχεδόν τρεις μήνες μετά τη μέρα που τα ευρωπαϊκά stress tests έδωσαν μια σχεδόν απόλυτα υγιή εικόνα των τεσσάρων συστημικών ελληνικών τραπεζών, οι ίδιες αυτές τράπεζες αντιμετωπίζουν κρίση.
Κι όπως επισημαίνουν σήμερα οι Financial Times, πρόκειται για μια επανάληψη αυτού που είχε συμβεί με τα προηγούμενα stress tests, τα αποτελέσματα των οποίων αποδείχθηκαν γρήγορα, όπως λέει χαρακτηριστικά, “γελοία”. Τόσο η γαλλοβελγική Dexia, όσο και η ισπανική Bankia είχαν περάσει με επιτυχία τα τεστ, λίγο μετά όμως κατέρρευσαν.
Οι σημερινές ελλείψεις της Εθνικής Τράπεζας, της Πειραιώς, της Alpha και της Eurobank είναι λιγότερο εγγενείς με τις δραστηριότητες των ίδιων των τραπεζών απ΄ ό,τι στις περιπτώσεις της Dexia και της Bankia. Εδώ ισοπεδώθηκαν λόγω της έλλειψης εμπιστοσύνης από πλευράς αγοράς προς τη νεοεκλεγείσα κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και τις απαιτήσεις της για διαγραφή του χρέους.
Την ίδια ώρα, όποιο stress test δεν λαμβάνει υπόψη τα αληθινά τρέχοντα ρίσκα – από την καθίζηση στις τιμές του πετρελαίου μέχρι το πολιτικό χάος, δεν έχει και μεγάλη χρησιμότητα για την επενδυτική κοινότητα. Η συνολική εκτίμηση της ΕΚΤ τον περασμένο Οκτώβριο έφτασε στο συμπέρασμα ότι οι τρεις από τις τράπεζες ήταν απολύτως υγιείς και η τέταρτη, η Eurobank, οριακά πίσω από τις υπόλοιπες.
Πριν από μόλις λίγους μήνες, οι επενδυτές μετοχών “έκαναν ουρά” για την Ελλάδα, υποστηρίζοντας όλες τις ανακεφαλαιοποιήσεις των τραπεζών.
Τώρα πόσα από αυτά τα χρήματα έχουν κάνει φτερά; Από τις εκλογές, οι τραπεζικές μετοχές έχουν χάσει το 40% της αξίας τους. Οι τράπεζες ότι η αναταραχή θα περιοριστεί από τους επενδυτές που προσέλκυσαν και Pimco που έκαναν μεγάλες επενδύσεις, με κάποιους εξ αυτών μάλιστα να αναλαμβάνουν και θέσεις στα ΔΣ των τραπεζών σε μια ένδειξη μακράς δέσμευσης με τις ελληνικές τράπεζες.
Άρα είναι το sell off μια υπερβολή; Οι τράπεζες επιμένουν πως ναι. Η μόνη βραχυπρόθεσμη επίπτωση γι’ αυτές ήταν η σταθερή εκροή καταθέσεων, που ωστόσο δεν συγκρίνεται με τις εκροές του χρηματιστηριακού πανικού του 2012. Ωστόσο, σημειώθηκαν μεγάλες αναλήψεις. Σύμφωνα με δύο τραπεζίτες που επικαλούνται οι FT, περίπου 700 εκατ. έως και 1 δισ. ευρώ αποσυρόταν καθημερινά αυτή την εβδομάδα από τις καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα που υπολογίζεται από τη Moody’ στα 164 δισ. ευρώ. Από τις αρχές Δεκεμβρίου έχουν “φύγει” πάνω από 12 δισ. ευρώ.
Σε τέτοιες περιόδους, η κεφαλαιακή ισχύς των τραπεζών – όπως ελέγχθηκε και μετρήθηκε από τα stresse tests – δεν μετρά και πολύ. Το μακροοικονομικό και πολιτικό ρίσκο είναι αυτό που διαμορφώνει το κλίμα, προκαλώντας την ίδια ανησυχία σε επενδυτές και καταθέτες. Και καμιά τράπεζα δεν μπορεί να επιβιώσει σε συνθήκες κενού χρηματοδότησης.
Υπάρχουν ελάχιστα περιθώρια να καλυφθούν οι καταθέσεις που έχουν φύγει από τους μηχανισμούς έκτακτης χρηματοδότησης της ΕΚΤ, γιατί οι τράπεζες δεν έχουν πολλά εχέγγυα να καταθέσουν στην κεντρική τράπεζα ως αντάλλαγμα για την παροχή ρευστότητας. Εκτιμάται ότι μπορούν να διατεθούν γύρω στα 50 δισ. ευρώ μέσω του ELA της ΤτΕ, που έχει λιγότερες απαιτήσεις ασφαλείας.
Οι τράπεζες όμως έχουν να αντιμετωπίσουν και κάτι άλλο: αν συνεχιστούν οι πιέσεις και η οικονομία συρρικνωθεί κι άλλο, όπως φαίνεται πως θα συμβεί, το νούμερο των μη εξυπηρετούμενων δανείων θα αρχίσει να ανεβαίνει την ώρα που οι επιχειρήσεις θα υποφέρουν και η ανεργία θα επιδεινώνεται. Ένας άλλος κίνδυνος με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια θα μπορούσε να προκύψει από τη σκληροπυρηνική στάση της νέας κυβέρνησης για τις δεσμεύσεις περί του δημόσιου χρέους.
Οι όποιες παραχωρήσεις που θα πρέπει να διαπραγματευτεί επί των επιτοκίων για παράδειγμα, θα μπορούσαν να προκαλέσουν ένα είδος ηθικού κινδύνου, καθώς και οι πελάτες των τραπεζών θα απαιτούσαν ανάλογη ελάφρυνση στα δάνεια που έχουν λάβει ως μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ γνωρίζει πως χωρίς ένα λειτουργικό τραπεζικό σύστημα η χώρα είναι καταδικασμένη. Αλλά το τρέχον επίπεδο φυγής καταθέσεων και η συσσώρευση κακών δανείων καθιστά απλώς θέμα εβδομάδων να πάει ο ΣΥΡΙΖΑ σε συμφωνία με την τρόικα και να κερδίσει πίσω λίγη από τη χαμένη εμπιστοσύνη των επενδυτών. Εμπιστοσύνη την οποία λίγους μήνες πριν απολάμβαναν οι αγορές.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.