Η πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη νομικό επεισόδιο στο μακροχρόνιο ελληνικό story των μη εξυπηρετούμενων δανείων αλλά μία εν δυνάμει εξέλιξη που μπορεί να επηρεάσει το risk premium των τραπεζών, τις αποτιμήσεις των τιτλοποιήσεων και έμμεσα τη δυναμική της πιστωτικής επέκτασης, σύμφωνα με ειδικό report του αμερικανικού οίκου αξιολόγησης Moody’s Ratings.

Η Moody’s εκτιμά ότι το βασικό ζήτημα δεν είναι το άμεσο κεφαλαιακό κόστος αλλά η μεταβολή των αναμενόμενων ταμειακών ροών. Η απόφαση μειώνει δραστικά το επιτοκιακό σκέλος των ρυθμισμένων στεγαστικών δανείων, καθώς οι τόκοι υπολογίζονται μόνο επί της δόσης. Aν εφαρμοστεί αναδρομικά, η αγορά υπολογίζει απώλεια τόκων έως και 1 δισ. ευρώ σε χαρτοφυλάκια που σχετίζονται με τον νόμο Κατσέλη. Αυτό δεν πλήττει κυρίως τις τράπεζες άμεσα, αλλά τις δομές που αποτέλεσαν τη βάση της εξυγίανσης των ισολογισμών όπως τις τιτλοποιήσεις των μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPEs). Οι εισροές από τα συγκεκριμένα στεγαστικά είναι μέρος των επιχειρηματικών σχεδίων των συναλλαγών «Ηρακλής». Όταν μειώνονται οι χρηματικές εισροές στα χαρτοφυλάκια (cash flows), αυξάνεται η πιθανότητα πίεσης στις ομολογίες ανώτερης διαβάθμισης (senior notes), δηλαδή στους τίτλους που κρατούν στους ισολογισμούς τους οι τράπεζες και φέρουν κρατική εγγύηση.

Για τους επενδυτές αυτό μεταφράζεται σε ένα πολύ συγκεκριμένο ερώτημα που σχετίζεται όχι με το αν οι τράπεζες θα γράψουν ζημιές, αλλά αν αυξάνεται το tail risk των χαρτοφυλακίων τους. Η Moody’s υπογραμμίζει ότι τα αποθέματα πιστωτικής ενίσχυσης (credit enhancement buffers) είναι ισχυρά και πιθανότατα επαρκή. Ωστόσο η σημασία της απόφασης βρίσκεται αλλού, καθώς εισάγει νομική αβεβαιότητα στην αξία ανάκτησης (recovery value) των στεγαστικών δανείων και η αγορά τιμολογεί πρώτα την αβεβαιότητα και μετά τη ζημία.

«Αναμένουμε τις ακόλουθες πιθανές πιστωτικές επιπτώσεις για τις ελληνικές τράπεζες, συμπεριλαμβανομένης της Eurobank (Baa1/Baa1 σταθερή, baa32), την Τράπεζα Πειραιώς (Baa2/Baa2 σταθερή, ba1), την Εθνική Τράπεζα (Baa1/Baa1 σταθερή, baa3) και την Alpha Bank (Baa1/Baa2 σταθερή, baa3). Περίπου 250.000 δανειολήπτες έχουν ιστορικά συμπεριληφθεί στο νόμο, με σχετικές εκθέσεις ύψους περίπου 12,5 δισ. ευρώ. Ωστόσο, μόνο ένα μέρος αυτών των περιπτώσεων θα επηρεαστεί σήμερα, οδηγώντας σε απώλεια τόκων έως και 1 δισ. ευρώ με βάση τις εκτιμήσεις της αγοράς, κάτι που θα επηρεάσει άμεσα κυρίως τα αμοιβαία κεφάλαια και τις υπηρεσίες NPEs που κατέχουν το μεγαλύτερο μέρος αυτών των δανείων», επισημαίνει ο οίκος αξιολόγησης.

Ακόμη πιο κρίσιμο για τις αποτιμήσεις είναι η πιθανή επίδραση στη συμπεριφορά των καταναλωτών (behavioural impact). Αν δημιουργηθεί προσδοκία ευνοϊκής μεταχείρισης και για άλλους δανειολήπτες, η βελτίωση της κουλτούρας πληρωμών, η οποία αποτέλεσε και αποτελεί βασικό στοιχείο για την αναβάθμιση των ελληνικών τραπεζών την περίοδο 2022-2025, θα μπορούσε να ανακοπεί. Σε αυτή την περίπτωση το θέμα παύει να είναι λογιστικό και γίνεται ουσιώδες, καθώς αυξάνει το κόστος πιστωτικού κινδύνου στο μοντέλο αποτίμησης. Το αποτέλεσμα είναι πιθανή σύσφιξη στην προσφορά στεγαστικής πίστης και υψηλότερη τιμολόγηση νέων δανείων. Δηλαδή μικρότερη πιστωτική επέκταση και χαμηλότερος ρυθμός δημιουργίας εσόδων σε έναν τομέα που η αγορά θεωρούσε βασικό μοχλό ανάπτυξης μετά την εξυγίανση των ισολογισμών. Η Moody’s αναλύει επί της ουσίας την πιθανή μεταβολή του ρίσκου της ελληνικής τραπεζικής ιστορίας από την εξυγίανση σε νομική αβεβαιότητα και αυτό είναι κάτι που οι αγορές συνήθως τιμολογούν άμεσα.

Διαβάστε ακόμη

Με αυξημένες τιμές και πληρότητες έκλεισε το 2025 στα ελληνικά ξενοδοχεία – Όλα τα στοιχεία

Στάνι Κουλεσόφ: Ποιος είναι ο κροίσος των crypto που αγόρασε έπαυλη αξίας 22 εκατ. στο Λονδίνο

ΕΛΣΤΑΤ: Tζόγος και ντελίβερι μπαίνουν στον πληθωρισμό – Τι αλλάζει στο καλάθι μας από 12 Φεβρουαρίου

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα