Διαχειρίσιμους χαρακτηρίζει η Moody’s τους αναδυόμενους κινδύνους για τις ελληνικές τράπεζες, επισημαίνοντας ότι η ισχυρή κερδοφορία, τα επαρκή κεφάλαια και η υψηλή ρευστότητα προσφέρουν σημαντική δυνατότητα απορρόφησης ζημιών. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι μια απότομη αύξηση των νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων, ιδιαίτερα εάν συνδυαστεί με εξωτερικό οικονομικό κλυδωνισμό, θα δοκίμαζε αυτές τις αντοχές.
Στην έκθεσή του ο οίκος αξιολόγησης σχολιάζει την Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας που δημοσίευσε η Τράπεζα της Ελλάδος στις 22 Οκτωβρίου. Εστιάζει σε τέσσερα πεδία που είναι τα εξής: η νέα καθαρή εισροή «κόκκινων» δανείων, το υψηλό ποσοστό αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων στα κεφάλαια, oi εξελιγμένες κυβερνοαπειλές και η αυξανόμενη μακροοικονομική αβεβαιότητα.
Η Moody’s διευκρινίζει ότι οι κίνδυνοι αυτοί δεν μεταβάλλουν, στο παρόν στάδιο, την εκτίμησή της για το πιστωτικό προφίλ των ελληνικών τραπεζών που αξιολογεί. Οι έξι τράπεζες που καλύπτει αντιπροσωπεύουν περίπου το 93% του τραπεζικού συστήματος.
Κερδοφορία και ρευστότητα στηρίζουν την ανθεκτικότητα
Η εικόνα του πρώτου εξαμήνου του 2026 επιβεβαιώνει τη βελτίωση των λειτουργικών επιδόσεων. Οι ελληνικές τράπεζες εμφάνισαν απόδοση ενεργητικού 1,3% και απόδοση ιδίων κεφαλαίων 12,1%.
Ιδιαίτερα θετική είναι η σύγκριση στην αποτελεσματικότητα, καθώς ο δείκτης κόστους προς έσοδα διαμορφώθηκε στο 37,8%, αισθητά χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 54,6%.
Ο ενοποιημένος δείκτης κεφαλαίων κοινών μετοχών κατηγορίας 1, γνωστός ως CET1, βρισκόταν περίπου στο 14,8% τον Ιούνιο του 2026. Το αντίστοιχο επίπεδο για τις ευρωπαϊκές τράπεζες που εποπτεύονται από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό ήταν 16%.
Στη ρευστότητα, ο δείκτης δανείων προς καταθέσεις διαμορφώθηκε στο 63,5%, περίπου 40 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από τον μέσο όρο των τραπεζών του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού. Η Moody’s αξιολογεί θετικά αυτό το χρηματοδοτικό περιθώριο, το οποίο συμπληρώνει τα κεφαλαιακά αποθέματα και τη δυνατότητα εσωτερικής δημιουργίας κεφαλαίου.
Η συνολική εικόνα της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου παραμένει ικανοποιητική. Πίσω, όμως, από τους συγκεντρωτικούς δείκτες εμφανίζονται νέες πιέσεις που απαιτούν παρακολούθηση.
Νέα μη εξυπηρετούμενα δάνεια 1,7 δισ. ευρώ
Το πρώτο πεδίο ανησυχίας είναι η επανεμφάνιση καθαρών εισροών μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, περίπου 1,7 δισ. ευρώ ενήμερων δανείων κατέστησαν μη εξυπηρετούμενα. Στον αντίποδα, μόλις 388 εκατ. ευρώ δανείων που είχαν προηγουμένως χαρακτηριστεί προβληματικά επέστρεψαν σε καθεστώς κανονικής εξυπηρέτησης.
Το απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων αυξήθηκε κατά 9,3% στο εξάμηνο, κυρίως λόγω της καθαρής εισροής νέων προβληματικών χρηματοδοτήσεων. Παρά την αύξηση σε απόλυτα μεγέθη, ο σχετικός δείκτης παρέμεινε περίπου σταθερός, στο 3,4% τον Ιούνιο, από 3,3% τον Δεκέμβριο του 2025.
Οι πιέσεις συγκεντρώνονται στις μικρότερες επιχειρήσεις. Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων διαμορφώθηκε στο 11,2% για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις και στο 4,6% για τις μικρομεσαίες, έναντι μόλις 0,9% για τις μεγάλες επιχειρήσεις.
Η επιβάρυνση του κόστους δανεισμού ενδέχεται να δυσκολέψει περαιτέρω τους πιο αδύναμους δανειολήπτες. Μετά από δύο αυξήσεις επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το μέσο επιτόκιο των νέων δανείων προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 84 μονάδες βάσης, στο 4,5% στα τέλη Αυγούστου 2026.
Η Moody’s επισημαίνει ότι η εξέλιξη αυτή ακολουθεί περίοδο ισχυρής αύξησης της επιχειρηματικής χρηματοδότησης, καθιστώντας σημαντική την παρακολούθηση της μετέπειτα συμπεριφοράς των δανείων.
Αναβαλλόμενη φορολογία: Βελτίωση, αλλά παραμένει αδυναμία
Το δεύτερο ζήτημα αφορά την ποιότητα των εποπτικών κεφαλαίων.
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές πιστώσεις αντιπροσώπευαν το 36% των κεφαλαίων CET1 τον Ιούνιο του 2026. Το ποσοστό υποχώρησε από περίπου 40% στο τέλος του 2025, καθώς οι τράπεζες επιτάχυναν την απόσβεσή τους, αλλά εξακολουθεί να περιορίζει την ποιότητα της κεφαλαιακής βάσης.
Ταυτόχρονα, το αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας 0,5%, το οποίο εφαρμόζεται από την 1η Οκτωβρίου 2026, αυξάνει τις απαιτήσεις κεφαλαίων και ενισχύει την υποχρέωση διατήρησης επαρκών αποθεμάτων.
Όπως μεταφέρει η Moody’s από την ανάλυση της Τράπεζας της Ελλάδος, η μελλοντική κεφαλαιακή επάρκεια θα εξαρτηθεί από την πιστωτική επέκταση, την ποιότητα των δανείων, την εσωτερική δημιουργία κεφαλαίου και τη μερισματική πολιτική. Οι παράγοντες αυτοί θα πρέπει να συνδυαστούν με την ταχύτερη απόσβεση των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων.
Κυβερνοεπιθέσεις και απάτες με άμεσες πληρωμές
Το τρίτο πεδίο είναι ο κυβερνοκίνδυνος και η επιχειρησιακή ανθεκτικότητα.
Οι επιθέσεις γίνονται πιο σύνθετες, μεταξύ άλλων μέσω της αξιοποίησης τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, η μεγάλη εξάρτηση από εξωτερικούς παρόχους τεχνολογίας αυξάνει την ανάγκη αποτελεσματικής διαχείρισης των ψηφιακών υποδομών και των σχετικών εξαρτήσεων.
Οι γεωπολιτικές εντάσεις ενισχύουν επίσης τον κίνδυνο στοχευμένων επιθέσεων στις χρηματοπιστωτικές υποδομές.
Η έκθεση καταγράφει άνοδο της κοινωνικής μηχανικής, δηλαδή της χειραγώγησης χρηστών ώστε να αποκαλύπτουν στοιχεία ή να εκτελούν συναλλαγές, καθώς και των απατών στις οποίες ο ίδιος ο πελάτης εγκρίνει μεταφορά χρημάτων προς απατεώνες.
Η διάδοση των άμεσων πληρωμών δυσχεραίνει την ανάκτηση των κλεμμένων ποσών. Ένα σοβαρό περιστατικό θα μπορούσε να προκαλέσει τόσο άμεσες οικονομικές ζημιές όσο και πλήγμα στη φήμη των τραπεζών.
Ενέργεια, γεωπολιτική και επενδύσεις
Η τέταρτη εστία κινδύνου συνδέεται με το εξωτερικό οικονομικό περιβάλλον.
Οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις και οι υψηλότερες τιμές ενέργειας τροφοδοτούν τον πληθωρισμό, διαταράσσουν το εμπόριο και μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Εάν η αβεβαιότητα παραταθεί, ενδέχεται να περιορίσει τις άμεσες ξένες επενδύσεις και να καθυστερήσει επιχειρηματικές αποφάσεις. Αυτό θα επιβάρυνε τις ταμειακές ροές των επιχειρήσεων και τη ζήτηση δανείων, με συνέπειες τόσο στην ποιότητα ενεργητικού όσο και στην κερδοφορία των τραπεζών.
Πιθανή επανεξέταση στις αξιολογήσεις
Το βασικό σενάριο της Moody’s για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες δεν προβλέπει σημαντική μεταβολή των συγκεκριμένων κινδύνων τους επόμενους 12 έως 18 μήνες.
Ωστόσο, μια εντονότερη αύξηση των νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με εξωτερικό κλυδωνισμό, θα μπορούσε να ανατρέψει μέρος της προόδου των τελευταίων ετών στην ποιότητα των χαρτοφυλακίων και να επιβραδύνει τη δημιουργία κεφαλαίου.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, ο οίκος αναφέρει ότι πιθανότατα θα επανεξέταζε την εκτίμησή του για τα πιστωτικά προφίλ, αποτυπώνοντας τις αλλαγές στις αξιολογήσεις και στις προοπτικές τους.
Οι αξιολογήσεις των έξι τραπεζών
Η έκθεση παραθέτει τις ακόλουθες αξιολογήσεις κατά την ημερομηνία δημοσίευσής της (29/10):
Τράπεζα Καταθέσεις Μη εξασφαλισμένο χρέος υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας / εκδότης Βασική πιστοληπτική αξιολόγηση
- Eurobank Baa1, θετικές προοπτικές Baa1, σταθερές προοπτικές baa3
- Εθνική Τράπεζα Baa1, θετικές προοπτικές Baa1, σταθερές προοπτικές baa3
- Πειραιώς Baa1, θετικές προοπτικές Baa2, σταθερές προοπτικές ba1
- Alpha Bank Baa1, θετικές προοπτικές Baa2, σταθερές προοπτικές baa3
- CrediaBank Ba1, σταθερές προοπτικές Δεν παρατίθεται ba3
- Optima Bank Ba1, θετικές προοπτικές Ba2, σταθερές προοπτικές ba3