Οι ελληνικές τράπεζες φαίνεται πως εισέρχονται στην επόμενη τριετία με μια σαφή στρατηγική: χαμηλό λειτουργικό κόστος, περιορισμένο ρίσκο και έμφαση στη διατήρηση σταθερής κερδοφορίας, ώστε να μπορούν να συνεχίσουν τη διανομή υψηλών μερισμάτων. Ωστόσο, η επιτυχία αυτού του μοντέλου δεν θα κριθεί αποκλειστικά από τις εσωτερικές τους επιλογές, αλλά σε μεγάλο βαθμό από τη γεωπολιτική σταθερότητα και ειδικά από την εξέλιξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Επιτόκια και πληθωρισμός

Η βασική πρόκληση αφορά τον πληθωρισμό και τα επιτόκια. Εάν η σύγκρουση παραταθεί και επηρεάσει εκ νέου τις τιμές της ενέργειας ή τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, οι πληθωριστικές πιέσεις μπορεί να ενταθούν. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα βρεθεί αντιμέτωπη με δύσκολες αποφάσεις ως προς τη νομισματική πολιτική. Το ενδεχόμενο διατήρησης υψηλών επιτοκίων ή ακόμη και νέων αυξήσεων δεν μπορεί να αποκλειστεί, εφόσον ο πληθωρισμός αναζωπυρωθεί.

Ο διοικητής της Τράπεζα της Ελλάδος και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Γιάννης Στουρνάρας, έχει ήδη επισημάνει ότι η κεντρική τράπεζα πρέπει να διατηρήσει ανοιχτές όλες τις επιλογές της. Όπως τόνισε, ο αντίκτυπος στον πληθωρισμό και στην ανάπτυξη θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης. Μέχρι να υπάρξει σαφέστερη εικόνα, η στάση αναμονής και η ευελιξία αποτελούν τη βασική γραμμή άμυνας της νομισματικής πολιτικής.

Τα επιτόκια και οι κίνδυνοι

Για τις τράπεζες, η αύξηση των επιτοκίων έχει διττό χαρακτήρα. Από τη μία πλευρά, ενισχύει τα καθαρά έσοδα από τόκους, ειδικά εφόσον διατηρηθεί χαμηλό το κόστος των καταθέσεων. Από την άλλη, επιβαρύνει τους δανειολήπτες, αυξάνοντας τον κίνδυνο δημιουργίας νέων «κόκκινων» δανείων. Σε περιβάλλον υψηλού πληθωρισμού και αυξημένου κόστους διαβίωσης, η ικανότητα νοικοκυριών και επιχειρήσεων να εξυπηρετούν τα δάνειά τους ενδέχεται να δοκιμαστεί εκ νέου.

Η επιδείνωση του κλίματος αποτυπώθηκε ήδη σε βασικούς δείκτες της ευρωπαϊκής πιστωτικής αγοράς, με τα περιφερειακά εταιρικά ομόλογα υψηλού κινδύνου να καταγράφουν αυξημένες αποδόσεις, αντανακλώντας μεγαλύτερη ανησυχία των επενδυτών. Η ευθραυστότητα της αγοράς ιδιωτικού χρέους αποτελεί πρόσθετο παράγοντα πίεσης, καθώς ενδεχόμενη αναταραχή μπορεί να περιορίσει την πρόσβαση σε χρηματοδότηση και να αυξήσει το κόστος δανεισμού.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι οι ελληνικές τράπεζες διακρατούν σημαντικά αποθέματα ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου στα χαρτοφυλάκιά τους. Σε περίπτωση έντονης μεταβλητότητας στις αγορές ομολόγων, οι αποτιμήσεις αυτών των τίτλων θα μπορούσαν να επηρεαστούν, ασκώντας πίεση στους ισολογισμούς. Παρότι η σταδιακή αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια έχει βελτιώσει το προφίλ κινδύνου, οι γεωπολιτικές εντάσεις παραμένουν αστάθμητος παράγοντας.

Γεωπολιτικά stress tests

Παράλληλα, η ΕΚΤ έχει διατάξει τη διενέργεια γεωπολιτικών stress tests για τις τράπεζες της Ευρωζώνης. Τα τεστ αυτά εξετάζουν σενάρια έντονης και παρατεταμένης κρίσης, αξιολογώντας την ανθεκτικότητα των κεφαλαιακών αποθεμάτων. Δεν αποκλείεται τα αποτελέσματά τους να οδηγήσουν σε διατήρηση αυξημένων κεφαλαιακών buffers. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα λειτουργούσε ως επιπλέον δίχτυ ασφαλείας για το σύστημα, αλλά ενδέχεται να περιορίσει τις μελλοντικές διανομές κερδών προς τους μετόχους.

Πώς, λοιπόν, θα αντιμετωπίσουν οι τράπεζες το ενδεχόμενο παρατεταμένου πολέμου; Πρώτον, με αυστηρή διαχείριση κόστους και προσεκτική τιμολόγηση καταθέσεων, ώστε να διαφυλάξουν τα περιθώρια κέρδους. Δεύτερον, με ενίσχυση των προβλέψεων για επισφαλή δάνεια και στενή παρακολούθηση των πιο ευάλωτων χαρτοφυλακίων. Τρίτον, με διατήρηση ισχυρών κεφαλαιακών αποθεμάτων, ακόμη και αν αυτό περιορίσει προσωρινά τις αποδόσεις προς τους μετόχους. Τέταρτον, με διαφοροποίηση πηγών εσόδων και ενίσχυση μη επιτοκιακών δραστηριοτήτων, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από τον κύκλο επιτοκίων.

Συνολικά, το τραπεζικό σύστημα δεν εισέρχεται σε αυτή τη φάση με τις αδυναμίες του παρελθόντος. Διαθέτει ισχυρότερους ισολογισμούς και καλύτερη εποπτεία. Ωστόσο, η γεωπολιτική αβεβαιότητα αποτελεί μια εξωγενή δοκιμασία. Η απάντηση των τραπεζών θα βασιστεί σε συντηρητική διαχείριση κινδύνου, κεφαλαιακή θωράκιση και επιχειρησιακή ευελιξία, με στόχο να διατηρηθεί η σταθερότητα ακόμη και σε ένα δυσμενές διεθνές περιβάλλον.

Διαβάστε ακόμη

ΔΕΘ – Helexpo, λιμάνια και σιδηρόδρομος τα καυτά assets του Υπερταμείου

Πού ποντάρει ο Περιστέρης –  Το νερό στο επίκεντρο της στρατηγικής της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ

Πέτρα, σχέδιο, τιμή: Πώς δημιουργείται ένα μονόπετρο δαχτυλίδι κατά παραγγελία

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα