Λίγες ώρες μετά τα αποκαλυπτήρια του τρίτου πακέτου στήριξης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών έδωσε το επόμενο, πιο βαρύ πολιτικό στίγμα: η Ελλάδα μπορεί να εμφανίζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα από άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, όμως απέναντι σε μια παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή κανένα εθνικό σχέδιο δεν αρκεί χωρίς ευρωπαϊκή κάλυψη.
Με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα δίπλα του, ο πρωθυπουργός έδειξε καθαρά ότι το αίτημα για συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση στις οικονομικές παρενέργειες της γεωπολιτικής αναταραχής θα αποτελέσει σημαία της ελληνικής αποστολής, στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής που ανοίγει το απόγευμα την αυλαία της στην Κύπρο, η οποία προεδρεύει του ευρωπαϊκού συμβουλίου.
Το καμπανάκι
Όπως έλεγε στο Πρώτο Θέμα κυβερνητικό στέλεχος, το σήμα που εξέπεμψε ο Πρωθυπουργός, ήταν σαφές: η Ελλάδα θα συνεχίσει να επιστρέφει στην κοινωνία το μέρισμα της ανάπτυξης, αλλά αν η κρίση στη Μέση Ανατολή εξελιχθεί σε μακρά δοκιμασία, η επόμενη μάχη δεν θα δοθεί μόνο στην Αθήνα — θα δοθεί κυρίως στην Ευρώπη. Ο κ. Μητσοτάκης περιέγραψε ένα σκηνικό υψηλού κινδύνου, στο οποίο από τη μία, η Ελλάδα δεν μπαίνει αποδυναμωμένη.
Από την άλλη, δεν καλλιεργεί καμία ψευδαίσθηση ότι μπορεί να μείνει ανεπηρέαστη από ένα σοκ τέτοιου εύρους. Στο ίδιο πνεύμα, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να ποντάρει μόνο στην εκτόνωση της κρίσης, αλλά οφείλει να οργανώσει εγκαίρως και το δυσμενές σενάριο. Ουσιαστικά έθεσε στο τραπέζι την ανάγκη ενός ευρωπαϊκού plan B, όχι μόνο ως μηχανισμού άμυνας απέναντι στις άμεσες ανατιμήσεις, αλλά και ως αφορμή για μια πιο συνολική επανατοποθέτηση της Ένωσης στο πεδίο της στρατηγικής αυτονομίας και της ενεργειακής ασφάλειας.
Η νέα δέσμη
Αυτό το ευρωπαϊκό μήνυμα ήρθε να «κουμπώσει» πολιτικά με το πακέτο στήριξης που είχε μόλις προηγηθεί. Η κυβερνητική αφήγηση είναι ότι τα νέα μέτρα δεν συνιστούν έναν αποσπασματικό κύκλο παροχών, αλλά το αποτέλεσμα μιας πολιτικής που παράγει δημοσιονομικό χώρο μέσα από ανάπτυξη, περιορισμό της φοροδιαφυγής, εξοικονόμηση δαπανών και αύξηση της απασχόλησης.
Στο Μαξίμου επιμένουν ότι πρόκειται και για καρπό της συλλογικής προσπάθειας των πολιτών, γι’ αυτό και η επιλογή είναι το μέρισμα της ανάπτυξης να επιστρέφει στην κοινωνία, με έμφαση σε εκείνους που πιέζονται περισσότερο.
Στην πράξη, το πακέτο των περίπου 500 εκατ. ευρώ έρχεται να προστεθεί στα 300 εκατ. ευρώ μέτρων που έχουν ήδη ενεργοποιηθεί για την ενεργειακή κρίση, ανεβάζοντας τη συνολική παρέμβαση στα 800 εκατ. ευρώ. Το βάρος πέφτει σε συνταξιούχους, οικογένειες με παιδιά, ενοικιαστές, αγρότες, αλλά και οφειλέτες που αναζητούν μια δεύτερη ευκαιρία για να ρυθμίσουν τις υποχρεώσεις τους.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων, ώστε η περίμετρος των δικαιούχων να ανοίξει αισθητά. Το μόνιμο επίδομα για τους συνταξιούχους αυξάνεται στα 300 ευρώ από 250 ευρώ, καλύπτοντας επιπλέον 420.000 δικαιούχους και φθάνοντας συνολικά τα 1,9 εκατομμύρια. Αντίστοιχα, η επιστροφή ενοικίου κάθε Νοέμβριο αφορά περίπου 1 εκατομμύριο ενοικιαστές, ενώ η έκτακτη ενίσχυση του Ιουνίου, με 150 ευρώ για κάθε παιδί, απευθύνεται σε περίπου 1 εκατομμύριο νοικοκυριά ως απάντηση στις πιέσεις της ενεργειακής κρίσης.
Η κυβέρνηση αναδεικνύει ως βασικό πολιτικό επιχείρημα ότι τα μέτρα αγγίζουν πλέον τη μεγάλη πλειονότητα της κοινωνίας: το 85% των συνταξιούχων άνω των 65 ετών, το 86% των ενοικιαστών και το 80% των οικογενειών με προστατευόμενα τέκνα. Παράλληλα, ανοίγει εκ νέου η ρύθμιση των 72 δόσεων για ληξιπρόθεσμες οφειλές έως τις 31/12/2023, με δυνητικό πεδίο εφαρμογής 1,3 εκατ. φυσικά πρόσωπα και περίπου 300.000 επιχειρήσεις, ενώ διευρύνεται και ο εξωδικαστικός μηχανισμός για οφειλές από 5.000 έως 10.000 ευρώ, που αφορά περίπου 300.000 οφειλέτες.
Η απάντηση στην αντιπολίτευση
Το οικονομικό επιτελείο επιμένει ότι ο δημοσιονομικός χώρος δεν είναι προϊόν συγκυρίας, αλλά αποτέλεσμα βαθύτερων αλλαγών στον τρόπο λειτουργίας της οικονομίας. Από τα 800 εκατ. ευρώ, τα 600 εκατ. αποδίδονται σε εξοικονόμηση δαπανών μόνιμου χαρακτήρα και τα υπόλοιπα 200 εκατ. σε μεταρρυθμίσεις, όπως η επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, το ηλεκτρονικό πελατολόγιο και η φορολόγηση των διαδικτυακών καζίνο. Στο ίδιο επιχείρημα εντάσσεται και η διαπίστωση ότι μόλις το 10% του επιπλέον πλεονάσματος προέρχεται από έμμεσους φόρους.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Κυριάκος Πιερρακάκης έδωσε και το στίγμα της επόμενης ημέρας, τονίζοντας ότι θα ήταν ανεύθυνο η κυβέρνηση να έχει «ξύσει τον πάτο από το βαρέλι». Όπως είπε, υπάρχουν ακόμη «πυρομαχικά», με ένα διαθέσιμο περιθώριο περίπου 200 εκατ. ευρώ, ακριβώς επειδή η κρίση στη Μέση Ανατολή παραμένει ανοιχτή και οι συνέπειές της δεν μπορούν ακόμη να αποτιμηθούν πλήρως. Η λέξη-κλειδί, κατά τον ίδιο, είναι η ανθεκτικότητα, και αυτή δεν είναι μόνο κυβερνητικό επίτευγμα, αλλά κτήμα της ίδιας της ελληνικής κοινωνίας.
Η κυβερνητική πλευρά αξιοποιεί και τη σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη για να ενισχύσει το αφήγημά της. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις μόλις πέντε χώρες της Ε.Ε. που κατέγραψαν δημοσιονομικό πλεόνασμα. Πάνω σε αυτόν τον καμβά, το Μαξίμου επιχειρεί να απαντήσει και στην κριτική της αντιπολίτευσης.
Στις εισηγήσεις για γενικευμένες παροχές ή για μείωση του ΦΠΑ στα τρόφιμα, η κυβερνητική απάντηση είναι ότι επιλέγεται η άμεση ενίσχυση των νοικοκυριών, καθώς οι σχετικές μελέτες δείχνουν πως μόνο μικρό μέρος μιας μείωσης ΦΠΑ καταλήγει τελικά στον καταναλωτή.
Και απέναντι στη λογική ότι «υπήρχαν περισσότερα και δεν δόθηκαν», η γραμμή που εξέφρασε ο Κωστής Χατζηδάκης είναι ότι κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε είτε με πολιτικό αυτοτραυματισμό είτε με σκόπιμη αδιαφορία προς την κοινωνία — άρα δεν συνιστά σοβαρή αντιπολίτευση.
Διαβάστε ακόμη
Πλειστηριασμοί: Έρχονται νέα σφυριά για…δόξες του παρελθόντος (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.