Το πολιτικό τοπίο με το οποίο μπαίνει η χώρα στον «δύσκολο χειμώνα» δεν είναι εκείνο που έδειχνε να σχηματίζεται στις αρχές του καλοκαιριού. Οι καινούριοι παίκτες μπήκαν στο γήπεδο, αλλά δεν ανέτρεψαν τους παλιούς. Η κυβέρνηση βαδίζει με έντονο ενεργειακό… άγχος και η αντιπολίτευση ξαναμοιράστηκε, αλλά δεν συγκεντρώθηκε.
Ο Αλέξης Τσίπρας εγκαταστάθηκε στη δεύτερη θέση, χωρίς μέχρι στιγμής να κλείνει την απόσταση από τη Ν.Δ. Το ΠΑΣΟΚ, που είχε βρεθεί υπό ισχυρή πίεση από τους δύο νέους σχηματισμούς, δείχνει τις τελευταίες εβδομάδες σημάδια ανάκαμψης.
Η Μαρία Καρυστιανού, που εμφανίστηκε αρχικά ως η μεγάλη έκπληξη, χάνει σημαντικό μέρος της πρώτης δυναμικής της. Και στα δεξιά, εκεί όπου ήδη συνωστίζονται αρκετά κόμματα, προστίθενται δύο νέες εκκρεμότητες. Ο Αντώνης Σαμαράς και, με εντελώς διαφορετικά πολιτικά και νομικά χαρακτηριστικά, ο Ηλίας Κασιδιάρης.
Μέσα σε αυτή την αναδιάταξη, το πιο σταθερό εύρημα των τελευταίων δημοσκοπήσεων είναι η πρωτιά της Νέας Δημοκρατίας. Οι επιμέρους μετρήσεις διαφέρουν, αλλά συγκλίνουν σε καθαρό προβάδισμα γύρω στο 30% αλλά μακριά από την αυτοδυναμία.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παραμένει πρώτος στην καταλληλότητα για την πρωθυπουργία, ενώ η κυβερνητική παρουσία στη ΔΕΘ αξιολογήθηκε καλύτερα από εκείνες των βασικών αντιπάλων του, χωρίς όμως υψηλά επίπεδα θετικών κρίσεων. Πολιτικά διατηρεί το πλεονέκτημα, κοινωνικά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ισχυρή δυσαρέσκεια. Η ακρίβεια και το διαθέσιμο εισόδημα παραμένουν ψηλά στην ατζέντα.
Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα και η δημιουργία της ΕΛΑΣ αναδιάταξαν γρήγορα τον πρώην χώρο του ΣΥΡΙΖΑ και έφεραν το νέο κόμμα στη δεύτερη θέση. Η αρχική ανοδική κίνηση, όμως, δείχνει να έχει ανακοπεί. Οι τελευταίες μετρήσεις καταγράφουν περισσότερο σταθεροποίηση ή μικρή υποχώρηση παρά συνέχιση της πρώτης επιτάχυνσης. Ο Τσίπρας παραμένει δεύτερος και στην καταλληλότητα για πρωθυπουργός, αλλά σε μεγάλη απόσταση από τον Μητσοτάκη.
Το δίλημμα
Τσίπρας και Ανδρουλάκης ανταγωνίζονται για το ποιος θα φτάσει στην πρώτη κάλπη ως ο βασικός αντίπαλος της Ν.Δ. και, κυρίως, ποιος θα μπορεί την επόμενη μέρα να ζητήσει τη συσπείρωση του μεγαλύτερου μέρους της αντιπολίτευσης γύρω του.
Το «ή εμείς ή κανείς» του Τσίπρα έκανε αυτή τη στρατηγική δημόσια. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι μόνο η ΕΛΑΣ μπορεί να διεκδικήσει πολιτική αλλαγή, ενώ για τον Νίκο Ανδρουλάκη σημείωσε ότι είχε στη διάθεσή του τρία χρόνια χωρίς τον ίδιο στο πολιτικό σκηνικό, αλλά «δεν κουνήθηκε η βελόνα».
Η μεγαλύτερη ίντριγκα, όμως, βρίσκεται στη δεύτερη κάλπη. Ο Τσίπρας έχει ήδη περιγράψει ένα σενάριο στο οποίο, αν δεν σχηματιστεί κυβέρνηση μετά την πρώτη αναμέτρηση, οι επόμενες εκλογές θα αποκτήσουν χαρακτηριστικά δεύτερου γύρου. Η πρώτη Κυριακή θα καταγράψει τη δύναμη κάθε κόμματος και η δεύτερη θα συμπυκνώσει το δίλημμα της διακυβέρνησης.
Σε μια τέτοια εξέλιξη, η δεύτερη θέση της πρώτης κάλπης αποκτά πολύ μεγαλύτερη αξία. Εάν την κρατήσει καθαρά η ΕΛΑΣ, ο Τσίπρας θα επιχειρήσει να προσελκύσει στη δεύτερη ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ και άλλων κομμάτων που θα θέλουν αλλαγή κυβέρνησης. Εάν, αντίθετα, το ΠΑΣΟΚ κλείσει τη διαφορά ή ανατρέψει τη σειρά, ο σχεδιασμός μεταβάλλεται υπέρ του Ανδρουλάκη.
Γι’ αυτό και η Χαριλάου Τρικούπη δεν αποδέχεται τη συζήτηση με όρους δεύτερης θέσης. Ο επίσημος στόχος της παραμένει η πρωτιά. Δημοσκοπικά, πάντως, το ΠΑΣΟΚ είχε βρεθεί το καλοκαίρι στριμωγμένο ανάμεσα στην επιστροφή Τσίπρα και στην αρχική δυναμική Καρυστιανού, ενώ τώρα ανακτά μέρος του χαμένου εδάφους και σε ορισμένες μετρήσεις μειώνει την απόσταση από την ΕΛΑΣ.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα εμφανίζεται πλέον στην πλευρά της Μαρίας Καρυστιανού. Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία ξεκίνησε με εντυπωσιακή δημοσκοπική ταχύτητα. Στις πρώτες μετρήσεις μετά την εμφάνισή της είχε βρεθεί ακόμη και στην τρίτη θέση, πάνω από το ΠΑΣΟΚ, μετατρέποντας την προσωπική απήχηση της ιδρύτριάς της σε άμεση πολιτική δυναμική.
Μέσα σε λίγους μήνες αυτή η εικόνα έχει αλλάξει αισθητά. Οι τελευταίες μετρήσεις καταγράφουν διαδοχικές απώλειες και μία από τις πιο πρόσφατες εμφανίζει σχεδόν υποδιπλασιασμό της επίδοσής της σε σχέση με την προηγούμενη μέτρηση της ίδιας έρευνας. Η πίεση που ασκούσε το κόμμα της ταυτόχρονα προς Τσίπρα, ΠΑΣΟΚ, Πλεύση και μικρότερους σχηματισμούς έχει περιοριστεί.
Κασιδιάρης
Η Ζωή Κωνσταντοπούλου διατηρεί διακριτή παρουσία, αλλά η Πλεύση Ελευθερίας βρίσκεται επίσης χαμηλότερα από τις υψηλές επιδόσεις προηγούμενων περιόδων. Το ΚΚΕ εμφανίζει τη γνωστή μεγαλύτερη σταθερότητα της εκλογικής του βάσης.
Αντίθετα, ο παλιός ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά βρίσκονται πλέον σε πολύ χαμηλά επίπεδα, καθώς η επιστροφή Τσίπρα έχει απορροφήσει σημαντικό τμήμα του χώρου τους. Το ΜέΡΑ25 κινείται γύρω από την περιοχή της κοινοβουλευτικής εισόδου. Στα δεξιά, η Ελληνική Λύση παραμένει το ισχυρότερο από τα μικρά κόμματα, η Φωνή Λογικής έχει ενισχυθεί σε σχέση με παλαιότερες περιόδους, ενώ η Νίκη εμφανίζει μεγάλη φθορά.
Περισσότερο απρόβλεπτη είναι η μεταβλητή Κασιδιάρη. Μετά την αποφυλάκισή του έχει δηλώσει πρόθεση επιστροφής στην ενεργό πολιτική μέσω της Συμμαχίας Ελλήνων, ενώ δεν έχει αποσαφηνιστεί με ποιον ακριβώς τρόπο θα μπορούσε να επιχειρηθεί εκλογική συμμετοχή και τι θα επιτρέψει τελικά το ισχύον νομικό πλαίσιο.
Δημοσκοπικά, πάντως, οι πρώτες μετρήσεις δυνητικής ψήφου δείχνουν ότι υπάρχει ακροατήριο που δεν μπορεί να αγνοηθεί στην ανάλυση του κατακερματισμού στα δεξιά της Ν.Δ. Αυτό δεν αποτελεί πρόβλεψη εκλογικής επίδοσης, αλλά προσθέτει έναν ακόμη ανταγωνιστή για την Ελληνική Λύση, τη Φωνή Λογικής, τη Νίκη.
Σε αυτόν τον ήδη κατακερματισμένο χώρο έρχεται η εκκρεμότητα Σαμαρά. Οι μετρήσεις βρίσκουν δυνητικό ακροατήριο, αλλά πολύ μικρότερο πυρήνα βέβαιης ψήφου. Κυρίως, το κόμμα δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί και ο πρώην πρωθυπουργός κρατά σε αναμονή ακόμη και πρόσωπα που θέλουν να ξεκινήσουν δημόσια την προεκλογική τους δραστηριότητα. Το ερώτημα επομένως παραμένει αν και πότε θα ενεργοποιήσει ένα εγχείρημα που βρίσκεται σε οργανωτική προετοιμασία.
Γιατί δεν ανακοινώνει το κόμμα ο Σαμαράς
Η δημιουργία κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις ανοιχτές μεταβλητές της πορείας προς τις εκλογές, αλλά σχεδόν έναν μήνα μετά τη ΔΕΘ η εικόνα δεν είναι τόσο ευθύγραμμη όσο φαινόταν στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Η οργανωτική προετοιμασία συνεχίζεται, οι επαφές έχουν προχωρήσει, υποψήφιοι έχουν βρεθεί σε πολλές περιφέρειες, αναζητείται το όνομα και συντάσσεται το ιδεολογικό κείμενο του νέου φορέα. Ταυτόχρονα, όμως, ο πρώην πρωθυπουργός αποφεύγει τις κινήσεις που θα μετέτρεπαν αυτή την προετοιμασία σε τετελεσμένο.
Και όσο η τελική απόφαση μετατίθεται, επανέρχεται ένα ερώτημα που πριν από λίγες εβδομάδες έμοιαζε να έχει απαντηθεί. Τελικά ο Αντώνης Σαμαράς θα πατήσει το κουμπί για τη δημιουργία νέου κόμματος ή θα κρατήσει μέχρι τέλους ανοιχτή και την επιλογή να μην κατέβει αυτόνομα στις εκλογές.
Το ισχυρότερο στοιχείο που τροφοδοτεί τις εκτιμήσεις περί δεύτερων σκέψεων είναι οι ίδιοι οι υποψήφιοι. Οι συζητήσεις για τα ψηφοδέλτια έχουν προχωρήσει σε πολλές εκλογικές περιφέρειες και ο αριθμός των προσώπων που έχουν συμφωνήσει ή βρίσκονται κοντά σε συμφωνία περιγράφεται ως «μεγάλος που καλύπτει όλες τις εκλογικές περιφέρειες».
Διαβάστε περισσότερα στο protothema.gr