Αλλαγή στον κυβερνητικό σχεδιασμό για τη μεταφορά συντελεστή δόμησης φέρνει η συνάντηση του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, με επτά δημάρχους των βορείων προαστίων στο Μέγαρο Μαξίμου, καθώς αποφασίστηκε ότι δεν θα επιτρέπεται μεταφορά συντελεστή από έναν δήμο σε άλλον, ενώ καμία Ζώνη Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ) δεν θα προχωρά χωρίς την έγκριση της οικείας δημοτικής αρχής.
Η κυβερνητική δέσμευση έρχεται μετά τις αντιδράσεις που προκάλεσαν οι πολεοδομικές μελέτες οι οποίες βρίσκονται σε δημόσια διαβούλευση, με τους δήμους να εκφράζουν προβληματισμό για τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει η εφαρμογή τους στην οικιστική φυσιογνωμία των περιοχών τους.
Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι οι δήμοι θα έχουν ουσιαστικά δικαίωμα άρνησης εφαρμογής του μέτρου, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νομοθετικής παρέμβασης για να κατοχυρωθεί ο περιορισμός της μεταφοράς συντελεστή αποκλειστικά εντός των διοικητικών ορίων κάθε δήμου.
Καμία μεταφορά συντελεστή χωρίς τη συναίνεση των δήμων
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε ο τρόπος καθορισμού των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης, οι οποίες αποτελούν το πολεοδομικό εργαλείο μέσω του οποίου μπορεί να αξιοποιηθεί συντελεστής που δεν έχει χρησιμοποιηθεί σε άλλα ακίνητα.
Η λύση που προκρίθηκε προβλέπει ότι κάθε δήμος θα αποφασίζει αν επιθυμεί να συμμετάσχει στη διαδικασία, αλλά και σε ποιες περιοχές θα μπορούσε να εφαρμοστεί η μεταφορά συντελεστή.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης διαβεβαίωσε τους δημάρχους ότι δεν πρόκειται να επιβληθεί η δημιουργία ΖΥΣ σε περιοχές όπου οι τοπικές αρχές διαφωνούν.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση υιοθετεί ως βασική αρχή τη μεταφορά συντελεστή μόνο μεταξύ ακινήτων του ίδιου δήμου, αποκλείοντας τη δυνατότητα μεταφοράς από γειτονικούς ή άλλους δήμους.
Μάλιστα, ζήτησε από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας να εξετάσει την ανάγκη νομοθετικής ρύθμισης, ώστε ο συγκεκριμένος περιορισμός να αποκτήσει σαφή νομική κατοχύρωση.
Τρεις επιλογές για τις δημοτικές αρχές
Με βάση τη νέα προσέγγιση, οι δήμοι αποκτούν τη δυνατότητα να καθορίσουν οι ίδιοι την πορεία εφαρμογής του πολεοδομικού εργαλείου.
Συγκεκριμένα, θα μπορούν να αποδεχθούν τις υφιστάμενες μελέτες, να ζητήσουν αλλαγές στις προτεινόμενες ζώνες ή να απορρίψουν συνολικά την εφαρμογή τους στην περιοχή αρμοδιότητάς τους.
Σε περιπτώσεις όπου διατυπώνονται αντιρρήσεις για επιμέρους προβλέψεις, θα προβλέπεται πρόσθετη διαβούλευση, προκειμένου να διαμορφωθεί λύση που θα έχει τη συναίνεση της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίζουν και τα δημοτικά συμβούλια, η σύμφωνη γνώμη των οποίων θα είναι απαραίτητη για την οριστικοποίηση των Προεδρικών Διαταγμάτων που θα ρυθμίζουν την εφαρμογή του μέτρου.
Όπως ανέφερε μετά τη συνάντηση ο δήμαρχος Κηφισιάς, Βασίλης Ξυπολυτάς, οι δήμοι που συμφωνούν με την αξιοποίηση του εργαλείου θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν τις σχετικές διαδικασίες μέσα στους επόμενους δύο μήνες.
Αντίθετα, όπου υπάρχουν σημαντικές επιφυλάξεις, η διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες ενδέχεται να παραταθεί ακόμη και για τρία χρόνια, χωρίς να επιβληθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.
Τι προβλέπει ο θεσμός της μεταφοράς συντελεστή δόμησης
Η μεταφορά συντελεστή δόμησης δεν αποτελεί νέο πολεοδομικό εργαλείο, καθώς η πρώτη θεσμοθέτησή της στην Ελλάδα ανάγεται στο 1979.
Βασικός στόχος είναι να μπορεί να αξιοποιείται, υπό προϋποθέσεις, το δικαίωμα δόμησης που δεν μπορεί να ασκηθεί σε συγκεκριμένα ακίνητα, όπως για παράδειγμα σε διατηρητέα κτίρια ή σε ιδιοκτησίες που υπόκεινται σε ειδικούς περιορισμούς.
Η δυνατότητα αυτή συνδέεται με τον καθορισμό Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή, δηλαδή περιοχών στις οποίες επιτρέπεται η πρόσθετη δόμηση με βάση συγκεκριμένα πολεοδομικά κριτήρια.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει θέσει αυστηρές προϋποθέσεις για τη συνταγματικά αποδεκτή εφαρμογή του θεσμού, απαιτώντας να προηγείται ολοκληρωμένος χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός που θα λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
Αυτό ακριβώς το κενό επιχειρούν να καλύψουν οι μελέτες ΖΥΣ που έχουν εκπονηθεί και βρίσκονται σήμερα σε δημόσια διαβούλευση.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να διατηρήσει τη δυνατότητα αξιοποίησης του συγκεκριμένου μηχανισμού, περιορίζοντας ωστόσο το πεδίο εφαρμογής του και ενισχύοντας τον αποφασιστικό ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Διαφορετικές προσεγγίσεις από τους επτά δημάρχους
Παρά τη συμφωνία για το πλαίσιο εφαρμογής, οι επτά δήμαρχοι που συμμετείχαν στη συνάντηση δεν έχουν ενιαία στάση απέναντι στις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή.
Ορισμένες δημοτικές αρχές εμφανίζονται διατεθειμένες να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες του θεσμού, ενώ άλλες θεωρούν απαραίτητη τη σημαντική αναθεώρηση των υφιστάμενων μελετών.
Υπάρχουν, επίσης, δήμοι που δεν επιθυμούν καθόλου τη δημιουργία τέτοιων ζωνών στην περιοχή τους.
Ο δήμαρχος Χαλανδρίου, Συμεών Ρούσσος, χαρακτήρισε τη συνάντηση «θετική και εποικοδομητική», επισημαίνοντας ότι η δέσμευση του πρωθυπουργού διασφαλίζει πως δεν θα ληφθεί καμία απόφαση χωρίς τη συμφωνία της δημοτικής αρχής.
Στη σύσκεψη συμμετείχαν, από κυβερνητικής πλευράς, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, η υφυπουργός, Μαρία Ελένη Σούκουλη Βιλιάλη, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, καθώς και οι γενικοί γραμματείς Στέλιος Κουτνατζής και Ευάγγελος Κυριαζόπουλος.
Από την τοπική αυτοδιοίκηση έλαβαν μέρος οι δήμαρχοι Παπάγου-Χολαργού, Ηλίας Αποστολόπουλος, Νέας Ιωνίας, Παναγιώτης Μανούρης, Φιλοθέης-Ψυχικού, Χαράλαμπος Μπονάτσος, Κηφισιάς, Βασίλης Ξυπολυτάς, Χαλανδρίου, Συμεών Ρούσσος, Μεταμόρφωσης, Στράτος Σαραούδας, και Λυκόβρυσης-Πεύκης, Μάριος Ψυχάλης.
Με τη νέα κυβερνητική τοποθέτηση, το βάρος των αποφάσεων για την αξιοποίηση του συντελεστή δόμησης μεταφέρεται πλέον στις τοπικές κοινωνίες, ενώ η εφαρμογή του θεσμού αναμένεται να προχωρήσει με διαφορετικούς ρυθμούς από δήμο σε δήμο.
Αναλυτικά η τοποθέτηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη:
«Καταρχάς να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας ακόμα μία φορά, η οποία καταδεικνύει τη βούληση της κυβέρνησης να αντιμετωπίζει πάντα οποιοδήποτε ζήτημα προκύψει και αφορά τους δημότες σας σε απευθείας διάλογο με την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Νομίζω ακούσαμε με πολλή προσοχή τις τοποθετήσεις σας και είναι σαφές ότι απαιτείται να λάβουμε υπόψη τις ιδιαιτερότητες διαφορετικών Δήμων, ώστε να μπορέσουμε να εφαρμόσουμε στην πράξη ένα πολεοδομικό εργαλείο, το οποίο όπως ξέρετε δεν είναι καινούργιο. Ουσιαστικά αποτελεί μία μεθοδολογία η οποία θεσπίστηκε για πρώτη φορά στα τέλη της δεκαετίας του ΄70, είναι σύμφωνη -όπως ξέρετε- με τις επιταγές του Συμβουλίου Επικρατείας, τώρα όμως καλούμαστε να την εφαρμόσουμε στην πράξη.
Γνωρίζουμε απόλυτα ότι προκλήθηκε μια αναστάτωση και σε εσάς και στους δημότες σας, γι’ αυτό και είμαστε εδώ για να δώσουμε κάποιες καθαρές απαντήσεις για το πώς θα πορευτούμε από εδώ και στο εξής. Νομίζω ότι μπορούμε να συμφωνήσουμε σε κάποιους βασικούς άξονες, που θα καθορίσουν από εδώ και στο εξής τις πρωτοβουλίες που θα αναλάβουμε στο ζήτημα αυτό.
Πρώτον, δεν θα υπάρχει καμία μεταφορά συντελεστή εκτός των ορίων του εκάστοτε Δήμου. Αυτό είναι κάτι το οποίο το είπε ο Γενικός Γραμματέας, το επαναλαμβάνω κι εγώ σήμερα, κι εφόσον χρειαστεί, Υπουργέ, να το νομοθετήσουμε, ώστε να υπάρχει και νομική κατοχύρωση -θα έρθω στη συνέχεια σε άλλες νομοθετικές παρεμβάσεις που ακόμα θα πρέπει να κάνουμε-, είμαστε απολύτως έτοιμοι να το κάνουμε, ώστε να μην υπάρχει αυτή η αίσθηση ότι κάποιοι Δήμοι θέλουν να “φορτώσουν” σε άλλους όμορους Δήμους συντελεστές δόμησης χωρίς να υπάρχει η σύμφωνη γνώμη των Δήμων υποδοχής.
Το δεύτερο, θα έλεγα, αξίωμα, έρχεται πάλι και συνδέεται με την άποψη την οποία έχω -κι έχουμε, πιστεύω- ότι τίποτα δεν μπορεί να γίνει χωρίς τελικά τη δική σας σύμφωνη γνώμη. Άρα, αν ένας Δήμος επί της αρχής δεν επιθυμεί να κάνει χρήση των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή, θα μπορεί να έχει τη δυνατότητα να το κάνει αυτό. Αναφέρομαι κυρίως σε εσένα, Ηλία, γιατί εσύ ήσουν, ίσως, ο πιο κάθετος, σε ένα βαθμό και ο Δήμος Ψυχικού-Φιλοθέης. Αν αυτό είναι ένα μέτρο το οποίο δεν το επιθυμείτε, δεν θα έρθουμε εμείς να σας το επιβάλουμε.
Τρίτη αρχή: για τους Δήμους οι οποίοι επιθυμούν επί της αρχής να κάνουν χρήση του μέτρου μεταφοράς συντελεστή, εσείς θα είστε αυτοί που θα πρέπει να καθορίσετε τελικά τον τρόπο και τον τόπο στον οποίο θα μεταφερθεί αυτός ο συντελεστής. Αυτό σημαίνει ότι απαιτείται η σύμφωνη γνώμη σας και η σύμφωνη γνώμη του Δημοτικού σας Συμβουλίου προκειμένου να οριστικοποιηθούν τα Προεδρικά Διατάγματα τα οποία και θα καθορίσουν, τελικά, τις λεπτομέρειες της μεταφοράς του συντελεστή.
Μου φαίνεται αδιανόητο το ότι οποιοσδήποτε μελετητής μπορεί να ξέρει περισσότερα από ό,τι εσείς για τον Δήμο σας. Εσείς θα χρειαστεί, εξάλλου, να έρθετε σε συνεννοήσεις στο Δημοτικό σας Συμβούλιο, να συγκεράσετε αντικρουόμενα συμφέροντα.
Άρα, καμία μεταφορά συντελεστή εντός των ορίων του Δήμου, για τους Δήμους που το επιθυμούν, χωρίς τελικά τη δική σας σύμφωνη γνώμη. Νομίζω ότι αυτό είναι κάτι το οποίο καλύπτει τους προβληματισμούς πολλών Δημάρχων οι οποίοι, επί της αρχής, μπορεί να μην έχουν μια αντίρρηση για το εργαλείο αυτό, διαπίστωσαν όμως στις μελέτες αδυναμίες, ατέλειες οι οποίες πρέπει να διορθωθούν.
Άρα εσείς, τελικά, θα μας υποδείξετε και εσείς πιστεύω ακράδαντα ότι πρέπει να έχετε τον τελικό λόγο για το πώς θα αξιοποιήσετε αυτό το εργαλείο. Εξάλλου, οι αρμοδιότητες πολεοδόμησης και ρυμοτόμησης είναι αρμοδιότητες στις οποίες έχετε καθοριστικό πρώτο ρόλο. Δεν μπορείτε να έχετε ισχυρή άποψη για τους συντελεστές δόμησης και να μην έχετε άποψη για το πώς θα γίνει η μεταφορά συντελεστή εντός των ορίων του Δήμου σας.
Τέταρτη παρατήρηση, γιατί άκουσα με προσοχή αυτά τα οποία είπε ο Δήμαρχος Μεταμόρφωσης: για τους Δήμους που θέλουν να προχωρήσουν σε γρήγορη εφαρμογή αυτού του μέτρου, αν υπάρχουν νομοθετικές παρεμβάσεις διορθωτικές οι οποίες πρέπει να γίνουν ώστε το μέτρο αυτό να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά και πιο γρήγορα, παρακαλώ είμαστε εδώ να δούμε αν χρειάζεται να γίνουν παρεμβάσεις στο κανονιστικό πλαίσιο.
Τελευταία παρατήρηση, πιο πολύ επί της αρχής, κυρίως για τους Δήμους οι οποίοι επιλέγουν να μείνουν στο υφιστάμενο status quo: θα πρέπει απλά να γνωρίζετε ότι δεν υπάρχει δυνατότητα ουσιαστική πρόσθετης οικονομικής στήριξης από πλευράς κράτους όταν θα συζητάμε για απαλλοτριώσεις χώρων που μπορεί να είναι δεσμευμένοι εδώ και πολύ καιρό, και ότι αυτό είναι ένα ζήτημα το οποίο θα πρέπει πια εσείς να το επιλύσετε χρησιμοποιώντας τις δικές σας δυνατότητες και τη δική σας οικονομική αυτοτέλεια.
Νομίζω ότι αυτά βάζουν ένα πλαίσιο το οποίο μου φαίνεται απολύτως λογικό με βάση αυτά τα οποία άκουσα. Άρα, το μήνυμα αν έπρεπε να βάλω έναν τίτλο είναι: “καμία απόφαση χωρίς τη δική σας σύμφωνη γνώμη”. Άρα δεν τίθεται ζήτημα εδώ να προχωρήσουμε σε κάτι το οποίο δεν θα έχει τη δική σας συμφωνία.
Υπάρχει ένας τουλάχιστον Δήμος ο οποίος ήταν πολύ σαφής και πολύ ξεκάθαρος, ότι “εγώ θέλω να προχωρήσω γρήγορα”, οι υπόλοιποι ήταν είτε κάθετα αντίθετοι ή αντίθετοι με αστερίσκους, αλλά αυτό καταδεικνύει και τη διαφορετικότητα των τοπικών ιδιαιτεροτήτων, τις οποίες πρέπει να λάβουμε σαφέστατα υπόψη μας.
Δεν είμαστε εδώ για να σας επιβάλουμε το πώς θα εφαρμόσετε ένα μέτρο το οποίο, όπως είπα, επί της αρχής έχει πολλή λογική και έχει και τη σύμφωνη γνώμη του Συμβουλίου της Επικρατείας. Διότι ακριβώς η λογική του Συμβουλίου της Επικρατείας είναι να λάβουμε υπόψη τις τοπικές ιδιαιτερότητες, άρα να κάνουμε τοπικές μελέτες. Αυτές οι τοπικές μελέτες δεν μπορούν να γίνουν χωρίς τη δική σας σύμφωνη γνώμη.
Τέλος, μία παρατήρηση, γιατί το άκουσα και από τον Δήμαρχο Φιλοθέης-Ψυχικού, σε ένα βαθμό, εν μέρει, αφορά περισσότερο και λιγότερο όλους σας και έχει να κάνει με το κυκλοφοριακό πρόβλημα, ειδικά ως προς τις μετακινήσεις προς τον βορρά και από τον βορρά προς το κέντρο.
Δύο παρατηρήσεις: πρώτον, όπως ξέρετε, κάνουμε μία μεγάλη προσπάθεια να μπορέσουμε, το συντομότερο δυνατόν, να προχωρήσουμε στη ριζική επισκευή 14 συρμών της Γραμμής 1. Ήδη ο πρώτος κυκλοφορεί και είναι πραγματικά πολύ μεγάλη η διαφορά στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Θέλουμε να αυξήσουμε λίγο και τη συχνότητα. Θέλουμε να ξαναδώσουμε στη Γραμμή 1 τα χαρακτηριστικά που μπορεί να είχε στο παρελθόν ώστε να μπορεί να αισθάνεται κάποιος ότι την παίρνει από την Κηφισιά για να έρθει στο κέντρο σε συνθήκες αξιοπρέπειας και με μία ικανοποιητική συχνότητα.
Δεύτερον, έχουμε κάνει μία μεγάλη προσπάθεια, όπως ίσως ξέρετε, να ενισχύσουμε τις μεταφορές μέσω λεωφορείων. Νομίζω η αντικατάσταση του στόλου είναι κάτι το οποίο είναι πια ορατό σε όλους τους χρήστες. Η επόμενη μεγάλη προτεραιότητα είναι η πύκνωση των δρομολογίων. Ήδη σε δρομολόγια, όπως το 550, το οποίο είναι κρίσιμο για την Κηφισίας υπάρχει μία βελτίωση στη συχνότητα.
Άρα, πρέπει να είμαστε ρεαλιστές για το τι μπορούμε και το τι δεν μπορούμε να κάνουμε για το κυκλοφοριακό πρόβλημα άμεσα.
Αλλά όσον αφορά τα βόρεια προάστια, 14 πρακτικά καινούριοι συρμοί στη Γραμμή 1 και μεγαλύτερη πυκνότητα σύγχρονων λεωφορείων στις βασικές αρτηρίες και στα βασικά δρομολόγια, τα οποία αφορούν γενικά τον βόρειο τομέα, αυτά είναι μέτρα τα οποία ήδη υλοποιούνται. Τουλάχιστον ως προς τα λεωφορεία έχω και εγώ ήδη τα πρώτα ακούσματα ότι υπάρχει μεγαλύτερη ικανοποίηση από τους χρήστες των λεωφορείων για τα ζητήματα της συχνότητας.
Οπότε να σας ευχαριστήσω πολύ για την παρουσία σας».
Τοποθέτηση δημάρχων
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Φιλοθέης-Ψυχικού Χαράλαμπος Μπονάτσος τόνισε ότι η συνάντηση ξεκαθάρισε τα ζητήματα που είχαν προκαλέσει ανησυχία, επιμένοντας πάντως στην απόσυρση της συνολικής μελέτης για τον Βόρειο Τομέα ή, εναλλακτικά, στην εξαίρεση του δήμου του.
Ο δήμαρχος Λυκόβρυσης-Πεύκης Μάριος Ψυχάλης ξεκαθάρισε ότι η περιοχή του δεν μπορεί να υποδεχθεί επιπλέον τετραγωνικά μέτρα δόμησης, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι ο διάλογος με τον πρωθυπουργό άνοιξε τον δρόμο για ουσιαστικές αλλαγές.
Διαφορετική προσέγγιση παρουσίασε ο δήμαρχος Μεταμόρφωσης Στράτος Σαραούδης, ο οποίος εμφανίστηκε θετικός στην αξιοποίηση του συντελεστή για την αντιμετώπιση προβλημάτων κοινόχρηστων χώρων, με την προϋπόθεση ότι δεν θα επηρεαστούν οι κατοικημένες περιοχές.
Ο δήμαρχος Νέας Ιωνίας Παναγιώτης Μανούρης γνωστοποίησε ότι μέσα στον μήνα θα υπάρξει συνάντηση με τους μελετητές προκειμένου να εξεταστούν λάθη και αποκλίσεις στα τετραγωνικά μέτρα, πριν το θέμα οδηγηθεί στο δημοτικό συμβούλιο.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.