Η Αθήνα βρίσκεται στο επίκεντρο μιας σύνθετης διπλωματικής προσπάθειας, με στόχο να διανοίξει τη «στενωπό των διοδίων» στα Στενά του Ορμούζ – την κρίσιμη θαλάσσια αρτηρία που το Ιράν επιχειρεί να ελέγξει πλήρως, επιβάλλοντας περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα και, σύμφωνα με πληροφορίες, έναν ιδιότυπο μηχανισμό τελών διέλευσης πριν ακόμη λήξει η εκεχειρία. Για την Ελλάδα, που κατέχει τον ισχυρότερο εμπορικό στόλο παγκοσμίως, η κατάσταση αυτή δεν είναι απλώς ένα περιφερειακό ζήτημα ασφάλειας:  «είναι άμεση απειλή για την εθνική οικονομία, τη σταθερότητα στις διεθνείς θαλάσσιες εμπορικές οδούς και τον ρόλο της ως ναυτιλιακής υπερδύναμης», λέει στο newmoney υψηλόβαθμος αξιωματούχος.

Τα μηνύματα Μητσοτάκη

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέλαβε εκ νέου ρόλο στις διεθνείς πρωτοβουλίες για αποκλιμάκωση και αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας. Στο διπλωματικό πεδίο, ο Έλληνας πρωθυπουργός συνυπέγραψε την κοινή δήλωση εννέα ευρωπαίων ηγετών από τον Βορρά και τον Νότο, μαζί με τον πρωθυπουργό του Καναδά και τους επικεφαλής της ευρωπαϊκής ηγεσίας, προβάλλοντας την ανάγκη για οριστική ειρήνη και διασφάλιση της ελεύθερης διέλευσης όλων των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.

Στη συνέντευξή του στο CNN International, ο Μητσοτάκης έστειλε ένα μήνυμα ευρύτερης σημασίας: «Δεν νομίζω ότι η διεθνής κοινότητα θα ήταν έτοιμη να δεχτεί το Ιράν να εγκαταστήσει ‘σταθμό διοδίων’ για κάθε πλοίο που διασχίζει τα Στενά. Μου φαίνεται εντελώς απαράδεκτο». Άλλωστε εάν το ιρανικό σχέδιο προχωρούσε — με κόστη που σήμερα θα μπορούσαν να ξεπερνούν τα 2 εκατομμύρια δολάρια ανά διέλευση — θα αλλοίωνε πλήρως τη δομή των διεθνών θαλάσσιων μεταφορών και θα έπληττε καίρια την ανταγωνιστικότητα του ελληνόκτητου στόλου έναντι χωρών όπως η Κίνα και η Ινδία, που διατηρούν φιλικές σχέσεις με την Τεχεράνη.

Με τον κίνδυνο μιας μακρόχρονης αστάθειας, να είναι ορατός, η Αθήνα προκρίνει τη σύναψη μιας νέας διεθνούς συμφωνίας που θα κατοχυρώνει τον ελεύθερο χαρακτήρα των Στενών του Ορμούζ. «Η συμφωνία αυτή δεν μπορεί —επαναλαμβάνω, δεν μπορεί— να περιλαμβάνει κάποιο είδος τέλους για τη διέλευση των πλοίων», τόνισε στο CNNi, ο κ. Μητσοτάκης, προσθέτοντας πως «αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, θα θέταμε ένα πολύ επικίνδυνο προηγούμενο για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας σε παγκόσμιο επίπεδο».

Παράλληλα, η Ελλάδα την περασμένη Πέμπτη, συνυπέγραψε την πρωτοβουλία των 35 χωρών, οι οποίες δηλώνουν έτοιμες να στείλουν ναυτικές δυνάμεις στα Στενά του Ορμούζ, μόνο εφόσον προηγηθεί κατάπαυση του πυρός. Στην πρωτοβουλία συσπειρώνονται όλες οι μεγάλες δυνάμεις της Ευρώπης — Βρετανία, Γαλλία, Ιταλία, Γερμανία και Ολλανδία — μαζί με τον Καναδά, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τις σκανδιναβικές χώρες. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, που συμμετείχε σε τηλεδιάσκεψη των 35, ανέλυσε τις συνέπειες του ιρανικού αποκλεισμού για τα ελληνικά συμφέροντα και πρότεινε η διεθνής ναυτική αποστολή να αποκτήσει σταθερό, μακροπρόθεσμο χαρακτήρα, καθώς ακόμη και μετά την εκεχειρία, η αποκατάσταση της ασφάλειας στη θαλάσσια ζώνη δεν θα είναι εύκολη υπόθεση.

Το παρασκήνιο

Στο παρασκήνιο, η κατάσταση παραμένει τεταμένη. Η Τεχεράνη, μέσω αξιωματούχων της έχει καταστήσει σαφές ότι μόνο τα πλοία «φιλικών χωρών» περνούν απρόσκοπτα τα Στενά — μια πραγματικότητα που αφήνει τα ελληνικά πλοία εκτός, παρότι η Ελλάδα διατηρούσε εδώ και χρόνια ανοιχτούς διπλωματικούς διαύλους με το Ιράν. Οι δέκα ελληνικές ναυτιλιακές μονάδες και οι 89 ναυτικοί που εξακολουθούν να βρίσκονται εγκλωβισμένοι στον Περσικό Κόλπο αποτελούν τη βασική προτεραιότητα του Υπουργείου Εξωτερικών, με τον κ. Γεραπετρίτη να βρίσκεται σε διαρκή επαφή με ομολόγους του και διεθνείς οργανισμούς.

Η κυβέρνηση προσπαθεί να ισορροπήσει σε ένα εξαιρετικά λεπτό σκοινί: να προστατεύσει τις στρατηγικές της σχέσεις με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τον αραβικό κόσμο, αλλά και να υπερασπιστεί την αρχή της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, που για την Ελλάδα αποτελεί ζήτημα ταυτότητας και ιστορικής συνέπειας. Οι κινήσεις που κάνει τώρα η Αθήνα δείχνουν ότι επιδιώκει να μετατραπεί όχι απλώς σε παρατηρητή, αλλά σε ρυθμιστή εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή, αξιοποιώντας τη διπλωματική της αξιοπιστία και τη ναυτιλιακή της ισχύ.

Διαβάστε ακόμη

Fuel Pass: Πληρώθηκαν οι πρώτοι, στην ουρά οι επόμενοι (pics)

Ανακόπτεται το ράλι ανακούφισης των παγκόσμιων μετοχών – Απώλειες στην Ασία, άνοδος για το πετρέλαιο (γράφημα)

Τραμπ: «Το πιστολίδι θα ξεκινήσει» αν δεν εφαρμοστεί η εκεχειρία – Ο Τζέι Ντι Βανς θα ηγηθεί των συνομιλιών με το Ιράν (γράφημα+tweets)

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα