search icon

Stories

Έντουαρντ και Μπέτσι Κοέν: Το ζευγάρι των πετυχημένων Αμερικανών επιχειρηματιών και τα «μυστικά» της πρόσφατης τιμητικής τους πολιτογράφησης ως Έλληνες

Η λατρεία του Έντουαρντ για την Αρχαία Αθήνα, το συγγραφικό και ακαδημαϊκό του έργο - Ο ενεργειακός κολοσσός της Atlas Energy που έχτισε και το mega deal 4,3 δισ. δολαρίων με τη Chevron - Η επιχειρηματική διαδρομή της Μπέτσι, οι δυο τράπεζες που ίδρυσε και ηγήθηκε επί 40 χρόνια και πώς έγινε η “βασίλισσα των SPACs” και κορυφαία γυναίκα επιχειρηματίας στον κόσμο για το 2022

Ο Έντουαρντ και η Μπέτσι Κοέν είναι ένα αξιοσέβαστο ζευγάρι πετυχημένων Αμερικανών επιχειρηματιών, με καταγωγή από τη Φιλαδέλφεια και σημερινή διαμονή σε Νέα Υόρκη και Φλόριντα. Ενεργότατων μάλιστα, παρότι διάγουν αισίως την ένατη δεκαετία της ζωής τους, πάνω από έξι από αυτές παντρεμένοι, -από το 1965-, αφού γνωρίστηκαν λίγο νωρίτερα, όταν ήταν συμφοιτητές στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια. Ένα ζευγάρι, που ανάμεσα στα πολλά κοινά τους στοιχεία που τους κράτησαν αγαπημένους και ενωμένους όλα αυτά τα χρόνια, ξεχωρίζει και ένα που μας ενδιαφέρει πολύ ως Έλληνες: λατρεύουν στην κυριολεξία τη χώρα μας και κάθε τι το ελληνικό, από την αρχαιότητα (ιδίως) μέχρι και σήμερα.

Έχουν επισκεφθεί πολλές φορές μαζί την Ελλάδα. Πρώτος ο Έντουαρντ Κοέν από το 1961, ο οποίος έχει μελετήσει πολύ βαθιά την αρχαία ελληνική ιστορία, την οικονομία και τον πολιτισμό της Αρχαίας Ελλάδας, ειδικότερα μάλιστα της Αθήνας, έχει συγγράψει πάρα πολλά βιβλία και έχει δημοσιεύσει αναρίθμητα σχετικά άρθρα, ενώ έχει επίσης τιμηθεί επανειλημμένα από αμερικανικούς και ελληνικούς οργανισμούς και φορείς για το συγκεκριμένο έργο του.

Η πολιτογράφηση και το «μυστικό» της

Στις 18 Σεπτεμβρίου 2026, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας υπέγραψε Προεδρικό Διάταγμα, που δημοσιεύτηκε λίγο αργότερα, στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης (Τεύχος Β΄, Αριθμός ΦΕΚ 6241, 15 Οκτωβρίου 2026), το οποίο αφορά την τιμητική πολιτογράφηση του ζεύγους Κοέν, όπως προβλέπεται από το άρθρο 13 του Κώδικα της Ελληνικής Ιθαγένειας (ν. 3284/2004, A’ 217).  Μια διαδικασία που ενεργοποιείται από καιρού σε καιρό, όταν το ελληνικό κράτος θέλει να τιμήσει ξένους πολίτες, από διάφορες χώρες του κόσμου, για την έμπρακτη στήριξή τους στην Ελλάδα με οποιοδήποτε τρόπο. Που έχουν ήδη προσφέρει εξαιρετικές υπηρεσίες στη χώρα ή των οποίων η πολιτογράφηση “εξυπηρετεί εξαιρετικό συμφέρον” της Ελλάδας.

Ολόκληρη η οικογένεια Κοέν: Από αριστερά, Ντάνιελ, Έντουαρντ, Μπέτσι και Τζόναθαν Κοέν.

Το ενδιαφέρον, στη συγκεκριμένη περίπτωση βρίσκεται στην επίσημη αιτιολόγηση της πολιτογράφησης, στο δεύτερο σκέλος της: «Το γεγονός ότι ο Κοέν Εφραίμ  Έντουαρντ έχει προσφέρει εξαιρετικές υπηρεσίες στη χώρα μέσω της διαχρονικής του προσφοράς στην ελληνική ιστορία, την παιδεία και τον πολιτισμό και ότι η τιμητική πολιτογράφηση της Κοέν Μπέτσι Ζούμπροου μπορεί να εξυπηρετήσει εξαιρετικό συμφέρον της χώρας, λόγω της δυνατότητας μελλοντικής ουσιαστικής ενίσχυσης των στρατηγικών και επενδυτικών συμφερόντων της Ελλάδας».

Πιο σαφές δεν γίνεται. Πέρα από την αδιαμφισβήτητη απόδοση τιμής για το έργο τους, υπάρχει και μια ξεκάθαρη κατάθεση προσδοκίας. Προφανώς στο πρόσωπο της Μπέτσι Κοέν, η Ελλάδα αναγνωρίζει τη δυνατότητα πρόσβασης σε δίκτυα χρηματοδότησης και επενδυτών, καθώς και σε μηχανισμούς διεθνούς ανάπτυξης επιχειρήσεων.

Από μια 85χρονη (γεννήθηκε στις 29 Οκτωβρίου 1941); Γιατί όχι; Στο τέλος-τέλος μόλις πριν 4 χρόνια, στα 81 της δηλαδή, ανακηρύχθηκε ως η κορυφαία γυναίκα επιχειρηματίας στον κόσμο από το Εθνικό Ίδρυμα για Γυναικείες Ιδιοκτήτριες Επιχειρήσεων.

Η βασίλισσα των SPACs

Η Μπέτσι Κοέν μόνο τυχαίο πρόσωπο δεν είναι. Μπορεί να μην συμπεριλαμβάνεται στις billionaires, αλλά στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι γνωστή για δυο λόγους: Θεωρείται αφενός «η επιτομή της αυτοδημιούργητης επιχειρηματία» σύμφωνα με την Κάρεν Λιντς, Διευθύνουσα Σύμβουλο της CVS Health, η οποία γνώρισε τον Κοέν, ενώ η ίδια ήταν πρόεδρος της ασφαλιστικής εταιρείας Aetna μεταξύ 2015- 2021. Η Κοέν διατέλεσε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Aetna από το 1994 έως τον Μάιο του 2018. «Και είναι ο ορισμός της επιτυχίας υπό πίεση, όπως το απέδειξε κατά τη διάρκεια της καριέρας της» συμπλήρωσε η Λιντς στο Forbes.

Αφετέρου, -και μάλλον αυτό είναι που ενδιαφέρει ιδιαιτέρως την Ελλάδα-, την αποκαλούν “βασίλισσα των SPACs”. Τα SPACs είναι η τελευταία -και, όπως φαίνεται η πιο επιτυχής, αφού αναδείχθηκε «βασίλισσα»-, επιχειρηματική δραστηριότητα με την οποία καταπιάστηκε η Κοέν, από τον Φεβρουάριο του 2015 και μετά, δηλαδή από τα 74 της χρόνια και εντεύθεν, αφού προηγουμένως διέγραψε μια αξιοσημείωτη διαδρομή ιδρύοντας και λειτουργώντας, επί 40 χρόνια συνολικά, διαδοχικά, δυο τράπεζες και εταιρείες πληρωμών.

Έντουαρντ και Μπέτσι Κοέν

Το αντικείμενο 

Τα SPACs (Special Purpose Acquisition Company) είναι οι λεγόμενες «εταιρείες εξαγοράς ειδικού σκοπού», γνωστές και ως εταιρείες «λευκής επιταγής» ή «εταιρείες κελύφη», καθώς δεν έχουν εμπορική δραστηριότητα. Αντλούν κεφάλαια από επενδυτές μέσω εισαγωγής στο χρηματιστήριο, με σκοπό να συγχωνευθούν στη συνέχεια, μέσω εξαγοράς, με κάποια ιδιωτική εταιρεία. Με αυτόν τον τρόπο, η ιδιωτική εταιρεία μπορεί να αποκτήσει χρηματιστηριακή παρουσία μέσω της συγχώνευσης. Και η επιδίωξη είναι να προσελκύσουν επενδυτές για μελλοντικές, πραγματικές επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Η ενεργή εταιρεία μπορεί λοιπόν, να συγχωνευτεί ή να εξαγοραστεί από το SPAC και να γίνει και η ίδια εισηγμένη εταιρεία, αντί να προχωρήσει στη δική της παραδοσιακή IPO (Πρώτη Δημόσια Προσφορά). Τα SPACs δημιουργούνται ειδικά για να ολοκληρωθεί μια συγχώνευση ή για ανταλλαγή μετοχών, εξαγορά στοιχείων ενεργητικού, αγορά μετοχών, αναδιοργάνωση ή παρόμοιος επιχειρηματικός συνδυασμός με μία ή περισσότερες εταιρείες. Διαθέτουν όμως, 24 μήνες για να πετύχουν το σκοπό τους, αλλιώς επιστρέφουν τα χρήματα στους επενδυτές μετόχους. Αυτό είναι και το ρίσκο που αναλαμβάνει κανείς, επενδύοντας στα SPACs. Αν ένα SPAC αποτύχει, σε 24 μήνες θα πάρει πίσω τα χρήματα που επένδυσε, αλλά  θα έχει χάσει μια πιθανή απόδοση αν είχε επιλέξει να επενδύσει αλλού.

Τα SPACs αποτελούν επένδυση υψηλού ρίσκου, όμως έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλή ανάμεσα στους επενδυτές παγκοσμίως. Και η Κοέν, ανέδειξε την δική της εταιρεία, την Cohen Circle, ως μια άκρως παραγωγική σε κέρδη επιχείρηση στον «άγριο κόσμο» τους. Έκλεισε την πρώτη της συμφωνία τον Μάρτιο του 2016. Έκτοτε, η εταιρεία συγκέντρωσε μέχρι το 2023, όπου κρατούσε τα ηνία της η Μπέτσι Κοέν, πάνω από 5 δισεκατομμύρια δολάρια σε 13 καταχωρίσεις SPAC, ολοκληρώνοντας  9 συγχωνεύσεις. Μόνο δύο άλλες εταιρείες είχαν ολοκληρώσει περισσότερες έως τότε, σύμφωνα με την εταιρεία παροχής δεδομένων SPAC Research.

Το ενδιαφέρον, είναι ότι, πέραν της ίδιας, βασικός πυλώνας της εταιρείας όλα αυτά τα χρόνια είναι και ο πρωτότοκος γιος της, Ντάνιελ, που δραστηριοποιείται και αλλού. Πιθανόν, αυτός είναι,  που ενδέχεται να σκιαγραφείται πίσω από τη «δυνατότητα μελλοντικής ουσιαστικής ενίσχυσης των στρατηγικών και επενδυτικών συμφερόντων της Ελλάδας», που αναφέρεται στην απόφαση της πολιτογράφησης της Μπέτσι Κοέν. Άρα το πρόσωπο στο οποίο ποντάρει η Ελλάδα, στην πραγματικότητα, είναι ο γιος της πολιτογραφημένης πια Ελληνίδας; Πιθανότατα ναι…

Η βράβευση του Έντουαρντ Κοέν: Ο Έντουαρντ Κοέν παραλαμβάνει το βραβείο Athens Prize στο Gotham Hall της Νέας Υόρκης. Από αριστερά: Ντάνιελ Κοέν, Τζόναθαν Κοέν, Μπέτσι Κοέν, Έντουαρντ Κοέν, ο πρόεδρος του Συμβουλίου Επιτρόπων Ρομπ Λούμις, ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου των Επιτρόπων Άλεξ Ζαγοραίος, ο πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής Μαρκ Λόουολ και η διευθύντρια της Γενναδείου Βιβλιοθήκης Μαρία Γεωργοπούλου.

Μια ονειρική διαδρομή

Σε κάθε περίπτωση η διαδρομή της ζωής της Κοέν, μοιάζει και είναι ονειρική. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Φιλαδέλφεια της Πενσυλβάνια, κόρη του Δρ. Σίντνεϊ και της Μόλι Ζούμπροου. Ο πατέρας της ήταν γιατρός που υπηρέτησε στη Βόρεια Αφρική κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ η μητέρα της φρόντιζε την Μπέτσι και τη μικρότερη αδερφή της. Είναι απόφοιτος της Φιλοσοφικής Σχολής του Κολεγίου Μπριν Μορ της Φιλαδέλφειας και εν συνεχεία της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια.

Είχε από νωρίς το «μικρόβιο» της επιχειρηματικότητας. Όμως ολόκληρη  η μετέπειτα επιχειρηματική της πορεία κρίθηκε από ένα περιστατικό, που έλαβε χώρα το καλοκαίρι του 1965. Τότε η 24χρονη Μπέτσι Κοέν ολοκλήρωνε την πρακτική της άσκηση σε ένα έγκριτο δικηγορικό γραφείο της Φιλαδέλφειας, μπαίνοντας συγχρόνως στο τελευταίο έτος της στη Νομική. Ως άριστη φοιτήτρια που είχε διαπρέψει στην άσκηση, περίμενε να της προσφερθεί μια θέση πλήρους απασχόλησης.

Υπήρχε όμως, ένα πρόβλημα: ήταν γυναίκα. «Μου είπαν ότι ο ανώτερος επικεφαλής και μέτοχος της εταιρείας δεν ήταν έτοιμος να προσφέρει σε μια γυναίκα δουλειά», ανέφερε η ίδια, πολλά χρόνια αργότερα. «Του είπα, ευθέως, στον ίδιο, αυτό που πραγματικά σκεφτόμουν: “Νομίζω ότι είναι δική σου απώλεια”».

Δικαιώθηκε. Αφού εργάστηκε ως γραμματέας στον Τζον Μπιγκς, Πρόεδρο του Ομοσπονδιακού Εφετείου των ΗΠΑ, το 1968 άρχισε να διδάσκει ασφαλιστικό, τραπεζικό και αντιμονοπωλιακό δίκαιο στη Νομική Σχολή Rutgers. Ήταν η μόλις δεύτερη γυναίκα καθηγήτρια Νομικής στην Ανατολική Ακτή. Παράλληλα, ίδρυσε μια ναυτιλιακή επιχείρηση στο Χονγκ Κονγκ, μια εταιρεία leasing στη Βραζιλία και μια κοινοπραξία με μια τράπεζα στην Ισπανία.

Στη συνέχεια υπήρξε συνιδρυτής δικηγορικής εταιρείας στη Φιλαδέλφεια, όπου ειδικεύτηκε στην εκπροσώπηση χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και πελατών του κλάδου σε σύνθετα θέματα ακινήτων και χρηματοοικονομικών υποθέσεων.

Ο Έντουαρντ Κοέν εκφωνεί την ευχαριστήρια ομιλία του κατά την απονομή του βραβείου Athens Prize.

Η στροφή στις τράπεζες

Το 1974, παρά την εμφανή κλίση της στη δικηγορία, στράφηκε στον τραπεζικό τομέα. Η βαθύτερη επιθυμία της ήταν να δημιουργεί εταιρείες. Έτσι ίδρυσε την Jefferson Bank στο Ντάουνινγκταουν της Πενσυλβάνια: «Συνειδητοποίησα ότι οι δυνατότητές μου αξιοποιούνταν καλύτερα με το να βρίσκω πελάτες, όχι όμως ως δικηγόρος», είπε για την στροφή στην καριέρα της. «Και επειδή η εξειδίκευσή μου ήταν οι τραπεζικές εργασίες και όλα τα πράγματα που σχετίζονταν με το δίκαιο, το ένστικτό μου ήταν να ξεκινήσω ένα τραπεζικό ίδρυμα» συμπλήρωσε.

Ήταν η πρώτη γυναίκα πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος τράπεζας στην Πολιτεία και μία από τις πρώτες γυναίκες CEOs τραπεζών σε ολόκληρη τη χώρα. Τη διηύθυνε επί 25 χρόνια και την ανέδειξε ως τη μεγαλύτερη τοπική τράπεζα στην Πενσυλβάνια και στη συνέχεια, την  πούλησε στην Hudson United Bank, του Νιού Τζέρσεϊ, έναντι 337 εκατ. δολαρίων.

Αμέσως μετά, ίδρυσε μια άλλη τράπεζα, την Bancorp. Την όλη κίνηση  όμως, την έκανε βάσει στρατηγικής επιλογής, έβλεπε αυτό που ερχόταν στον χρηματοπιστωτικό κλάδο: το νεοσύστατο οικοσύστημα χρηματοοικονομικής τεχνολογίας. Και επέλεξε να μπει σε αυτό, με την προσφορά υπηρεσιών ψηφιακής τραπεζικής σε μη τραπεζικές εταιρείες. Καθώς οι επιχειρήσεις στις αρχές του 21ού αιώνα λάνσαραν δυνατότητες του ηλεκτρονικού εμπορίου, η Bancorp, -εν μέρει τράπεζα, εν μέρει πάροχος τεχνολογίας-, παρείχε τα χρηματοοικονομικά μέσα για την νεοσύστατη διαδικτυακή παρουσία διαφόρων εταιρειών. Απέκτησε συνολικά 1.600 πελάτες, με τραπεζικές εταιρείες fintech, όπως το PayPal. Τα περιουσιακά της στοιχεία αυξήθηκαν σε περίπου 5 δισ. δολάρια.

Παρέμεινε διευθύνουσα σύμβουλος έως τα τέλη του 2014.  Τότε… δοκίμασε να συνταξιοδοτηθεί. Ήταν 73 ετών. Άντεξε μακριά από τις business, μόλις λίγες εβδομάδες. Επανήλθε. Με την Cohen Circle, γράφοντας ένα ακόμα success story.

«Μοναχικός Λύκος»

Στη Wall Street, κυρίως λόγω ηλικίας, αλλά και γιατί έβαλε σε κίνηση έναν νέο ευέλικτο και αποτελεσματικό τρόπο για την εισαγωγή εταιρειών στο Χρηματιστήριο, αντί των IPO, αρχικά πολλοί την υποτίμησαν. Όμως, το ιστορικό της είναι μόνο επιτυχιών στο χώρο των SPACs.

H Wall Street Journal δημοσίευσε ένα ολοκληρωμένο αποκλειστικό άρθρο για την άνοδό της Μπέτσι Κοέν στην «ιεραρχία» των SPACs, η Liz Claman του Fox Business News της προσέδωσε τον τίτλο της «Βασίλισσας των SPACs», ενώ το Bloomberg την αποκάλεσε πρόσφατα «Μοναχικό Λύκο».

Η Adi Jayaraman, Διευθύνουσα Σύμβουλος στην πρακτική fintech επενδυτικής τραπεζικής της Citigroup, δήλωσε ότι ο συνδυασμός της επιχειρηματικής της οξυδέρκειας και του στυλ διοίκησης, την κατέστησαν ξεχωριστή στον τομέα των SPACs. «Έχει διαφοροποιημένες γνώσεις για το πώς εξελίσσεται ο τομέας και βαθιά κατανόηση των εταιρικών εξελίξεων μακροπρόθεσμα, γι’ αυτό και πολλοί επιχειρηματίες έλκονται από αυτήν» είπε.

Οι συμφωνίες της δεν πέρασαν και δεν περνούν καθόλου απαρατήρητες, τουναντίον. H Wall Street Journal δημοσίευσε ένα ολοκληρωμένο αποκλειστικό άρθρο για την άνοδό της στην «ιεραρχία» των SPACs, η Liz Claman του Fox Business News της προσέδωσε τον τίτλο της «Βασίλισσας των SPACs», ενώ το Bloomberg την αποκάλεσε πρόσφατα «Μοναχικό Λύκο». Τα εννέα εγγόνια της, όπως η ίδια έχει αποκαλύψει, συμφωνούν και επαυξάνουν: την αποκαλούν «Γιαγιά, Μοναχική Λύκαινα».

Η Μπέτσι Κοέν έχει λάβει πάρα πολλά βραβεία. Το 2023, το Forbes την χαρακτήρισε ως την πιο ισχυρή αυτοδημιούργητη γυναίκα επιχειρηματία. Είναι εξάλλου, μέλος πολλών εταιρικών και μη κερδοσκοπικών διοικητικών συμβουλίων. Αντιπρόεδρος, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής και Γραμματέας της Asia Society, Ιδρυτικό Μέλος του Asia Society Policy Institute, Επίτροπος του Brookings Institute, Επίτιμος Επίτροπος του Metropolitan Museum of Art της Νέας Υόρκης και Διευθύνουσα Σύμβουλος και μέλος της Επιτροπής Οικονομικών της Metropolitan Opera, επίσης της Νέας Υόρκης.

Το «άλλο μισό»

Το «άλλο μισό» της Μπέτσι, ο Έντουαρντ Κοέν, έχει επίσης μια εξαιρετικά πληθωρική, επιχειρηματική, αλλά και επιστημονική διαδρομή. Γεννημένος στις 12 Φεβρουαρίου 1939, είναι κι αυτός απόφοιτος της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια, από την οποία απέκτησε και διδακτορικό, όπως επίσης και στις Κλασικές Σπουδές από το Πανεπιστήμιο Πρίνστον. Έγινε δικηγόρος με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος στην Πενσυλβάνια και στην Περιφέρεια της Κολούμπια.

Έχοντας, όπως και η σύζυγός του, κι αυτός, το «επιχειρηματικό δαιμόνιο» προχώρησε σε διάφορες δραστηριότητες, άλλες φορές μαζί της και άλλες ξεχωριστά, αρκετές φορές μαζί και με τον άλλο γιο τους, τον Τζόναθαν, βάζοντας παντού όμως τη δική του «σφραγίδα» της επιτυχίας.

Ήταν μέτοχος, για παράδειγμα, στην Jefferson Bank, την πρώτη τράπεζα που ίδρυσε η Μπέτσι το 1974, ενώ το ζευγάρι από κοινού συνίδρυσε  την τράπεζα Bancorp το 2000.

Ο ίδιος, συνεργαζόμενος με τον επιχειρηματία Τζακ Ντόρανς, το 1987 εξαγόρασε την Resource Exploration, την οποία μετονόμασε σε Resource America, και ως Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος, την εξέλιξε σε εταιρεία συμμετοχών, με εξειδίκευση στη διαχείριση περιουσιακών στοιχείων που σχετίζονται με ακίνητα, εμπορικά χρηματοοικονομικά και επενδύσεις. Το 2000 τον διαδέχτηκε στο τιμόνι της εταιρείας ο γιος του Τζόναθαν, με τον οποίο από κοινού διαχειρίζονταν θυγατρικές της όπως η Resource Capital Corp., ένα fund στο real estate, που αργότερα μετονομάστηκε σε Exantas Capital Corp.  και ACRES Commercial Realty. Η Resource America εξαγοράστηκε τον Σεπτέμβριο του 2016 από την C-III Capital Partners, με τους Κοέν να αποχωρούν.

Το 1999, ο Έντουαρντ ίδρυσε την Atlas Pipeline GP και το 2004 την Atlas Energy Inc.

Ο κολοσσός της Atlas Energy

Η σπουδαιότερη όμως, επιχειρηματική του δράση αφορά την μέσω της Resource America ίδρυση και λειτουργία από το 1998 της Atlas Energy L.P., ενός πραγματικού ενεργειακού κολοσσού. Μαζί με τον Τζόναθαν ηγήθηκαν της Atlas μέσω διαδοχικών εταιρικών μετασχηματισμών, εξαγορών και κοινοπραξιών. Το 1999, ο Έντουαρντ ίδρυσε την Atlas Pipeline GP και το 2004 την Atlas Energy Inc. Στα μέσα του 2010 η τελευταία προχώρησε σε μια συμφωνία-μαμούθ, ύψους 1,7 δισ. δολαρίων, με την ινδική Reliance Industries για την εκμετάλλευση του σχιστολιθικού φυσικού αερίου στην περιοχή Marcellus Shale.

Ο σχηματισμός Marcellus είναι μια σημαντική σχιστολιθική λεκάνη που βρίσκεται στις Βορειοανατολικές Πολιτείες των ΗΠΑ, κυρίως κάτω από την Πενσυλβάνια και εκτείνεται μέχρι τη Νέα Υόρκη, το Οχάιο και τη Δυτική Βιρτζίνια. Το σχιστολιθικό αέριο είναι φυσικό αέριο που εξάγεται από λεπτόκοκκα ιζηματογενή πετρώματα όπως ο σχιστόλιθος, που σχηματίζονται από αρχαίες λάσπες πλούσιες σε οργανική ύλη, θαμμένες βαθιά στο υπέδαφος. Το αέριο διαχέεται αργά από τον σχιστολιθικό σχιστόλιθο, καθιστώντας δύσκολη την εξόρυξη. Ωστόσο, εξελίξεις όπως η οριζόντια γεώτρηση και η υδραυλική ρωγμάτωση έχουν φέρει επανάσταση στην εξόρυξη, επιτρέποντας πολύ μεγαλύτερη παραγωγή αερίου από σχιστολιθικούς σχηματισμούς. Ο σχηματισμός Marcellus διαθέτει τεράστια αποθέματα, καθιστώντας την περιοχή κορυφαίο παραγωγό φυσικού αερίου.

Όλα αυτά έδωσαν την αφορμή για ένα ακόμα μεγαλύτερο deal. Μέσα στους επόμενους μήνες, η Chevron προχώρησε στην εξαγορά της Atlas Energy έναντι 4,3 δισ. δολαρίων. Η συμφωνία ολοκληρώθηκε τον Φεβρουάριο του 2011, με τη Chevron να θέτει υπό την κυριότητα της 255 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, εκ των οποίων τα 24 δισ. και πλέον ήταν αποδεδειγμένα αποθέματα.

Την ίδια χρονιά, ο Έντουαρντ Κοέν τιμήθηκε με το έγκριτο βραβείο Hart Publications ως το κορυφαίο στέλεχος πετρελαίου και φυσικού αερίου της χρονιάς στη Βόρεια Αμερική.

Το deal με τη Chevron μόνο τυχαία δεν προέκυψε. Ο Κοέν είχε μια μακρά κληρονομιά πριν από τη συμφωνία του 2011. Από το 1987, η Atlas είχε χρηματοδοτήσει 22 δημόσιες και 39 ιδιωτικές συνεργασίες, συγκεντρώνοντας περισσότερα από 2 δισ. δολάρια από επενδυτές με υψηλή καθαρή περιουσία. Για τις συνεργασίες αυτές, η Atlas και οι θυγατρικές της πραγματοποίησαν γεωτρήσεις, ολοκλήρωσαν και λειτούργησαν τα πηγάδια, κυρίως φυσικού αερίου, σε Οχάιο, Πενσυλβάνια, Νέα Υόρκη, Μίσιγκαν, Ιντιάνα, Τενεσί και Κολοράντο.

Αλλά και μετά την πώληση στη Chevron, ο Κοέν συνέχισε την επιχειρηματική ενασχόλησή του με την ενέργεια, διατηρώντας και αναπτύσσοντας τις θυγατρικές Master Limited Partnerships (MLPs), την Atlas Energy LP και μετέπειτα την Atlas Energy Group, LLC μέχρι το 2020.

Η λατρεία για την Ελλάδα

Όμως ο Έντουαρντ Κοέν είναι μια σπάνια πολυσχιδής προσωπικότητα. Διαπρεπής επιχειρηματίας επί πολλές δεκαετίες, αλλά και εξέχων ακαδημαϊκός και ερευνητής. Και εκεί επικεντρώνεται η σχέση του με την Ελλάδα. Την αναδεικνύει το κατατεθειμένο βιογραφικό του στο Τμήμα Κλασικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια, όπου είναι Επίκουρος Καθηγητής Κλασικών Σπουδών και Αρχαίας Ιστορίας από το 1995 μέχρι σήμερα, ενώ προηγουμένως ήταν Επισκέπτης Καθηγητής στο ίδιο αντικείμενο στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον.

Και όπου αναφέρεται ως επιχειρηματίας, νομικός, οικονομικός ιστορικός, συγγραφέας και πανεπιστημιακός μελετητής με εξειδίκευση στην οικονομία και την κοινωνία της κλασικής Αθήνας, καθώς και της αυτοκρατορικής Ρώμης.

Δεν μελέτησε απλά την αρχαία ελληνική ιστορία και ιδιαίτερα εκείνη της Αθήνας, έχει γράψει πολλά βιβλία, έχει δημοσιεύσει εκατοντάδες άρθρα και έχει δώσει αρκετές διαλέξεις για αυτά τα θέματα. Ξεκινώντας από το «Ναυτικό Δίκαιο της Αρχαίας Αθήνας» που κυκλοφόρησε το 1973 και το «Αθηναϊκή Οικονομία και Κοινωνία: Μια Τραπεζική Προοπτική», που το 1993 απέσπασε το βραβείο Herbert Feis ως διακεκριμένο ιστορικό βιβλίο, ενώ επελέγη από το “Choice” ως ένα από τα κορυφαία βιβλία της χρονιάς.

Μέχρι το «Ημερολόγιο της Οικονομικής Ιστορίας» το 1999, που χαρακτηρίστηκε ως «ένα ασυνήθιστα καλό και προκλητικό βιβλίο… συναρπαστικό… εξαιρετικό… μια διαχρονική συμβολή στην κατανόησή μας για τις αθηναϊκές και ελληνικές οικονομίες και κοινωνίες» από τον Philip Coelho και το «Μνημόσυνο» του 1996, το «Αθηναϊκό Έθνος» του 2000, το «Ελλάδα και Ρώμη» του 2014 και πολλά ακόμα…

O Έντουαρντ Κοέν έχει δώσει από το 1987 μέχρι το 2024 πάνω από εκατό διαλέξεις με θέματα που αφορούν την οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα και εξέλιξη της Αρχαίας Αθήνας σε δεκάδες Πανεπιστήμια πολλών πόλεων στις ΗΠΑ

Έχει δώσει από το 1987 μέχρι το 2024 πάνω από εκατό διαλέξεις με θέματα που αφορούν την οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα και εξέλιξη της Αρχαίας Αθήνας σε δεκάδες Πανεπιστήμια πολλών πόλεων στις ΗΠΑ, από τη Φιλαδέλφεια και τη Νέα Υόρκη μέχρι την Βοστώνη, την Ουάσιγκτον και το Όστιν του Τέξας, αλλά και στην Ελλάδα, στην Αθήνα και τους Δελφούς, τη Ρώμη, το Εδιμβούργο, ακόμα και μέχρι το Ισραήλ.

Η σχέση με την ASCSA

Καθοριστική για το έργο του φαίνεται πάντως ότι υπήρξε η σχέση που ανέπτυξε από πολύ νωρίς με την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα (American School of Classical Studies at Athens – ASCSA). Από την πρώτη επίσκεψη του στην Αθήνα, μεταξύ 1961-1962 συμμετείχε στο πρόγραμμα της Σχολής ως τακτικό μέλος. Η εμπειρία αυτή αποτέλεσε έναν σημαντικό σταθμό στη σύνδεσή του με την Ελλάδα και τη μελέτη του αρχαίου ελληνικού κόσμου.

Η αναγνώριση της προσφοράς του Έντουαρντ Κοέν στη χώρα μας κορυφώθηκε στις 12 Μαΐου 2022. Τότε η ASCSA τον τίμησε με το Athens Prize, αναγνωρίζοντας τη σπουδαία συμβολή του στην προαγωγή της γνώσης για την αρχαία Ελλάδα. Η βράβευση του έγινε στο πλαίσιο της 6ης ετήσιας φιλανθρωπικής εκδήλωσης της ASCSA στη Νέα Υόρκη, η οποία πραγματοποιήθηκε στο ιστορικό Gotham Hall του Μανχάταν, ενώπιον 350 και πλέον προσκεκλημένων από τον ακαδημαϊκό, επιχειρηματικό και πολιτιστικό χώρο, με πρώτο τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Ελπιδοφόρο. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, προβλήθηκε για πρώτη φορά η ταινία μικρού μήκους, με τίτλο “Edward E. Cohen and the Archaeology of Democracy”, που δημιουργήθηκε από τον Charles Yoder.

Νωρίτερα, το 2016 του απονεμήθηκε τιμητικά διδακτορικό δίπλωμα στα οικονομικά από το Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ενώ ήταν Επίτροπος από το 1981 έως το 2009, οπότε έγινε Ομότιμος Επίτροπος και Επιβλέπων της Γενναδείου Βιβλιοθήκης.

Τα «διδάγματα» της Αθήνας στο σήμερα

Σε μια διάλεξη του στην Αθήνα, στις αρχές Φεβρουαρίου του 2012, στην πρώτη κορύφωση της μεγάλης ελληνικής οικονομικής κρίσης, ο Κοέν ανέτρεξε για «διδάγματα» οικονομικής πολιτικής στην Αρχαία Αθήνα.    «Πρώτα από όλα, το πολύ προοδευτικό φορολογικό σύστημα με πολύ έξυπνους μηχανισμούς συλλογής φόρων που μπορεί να εφαρμοστεί ακόμη και από έναν λαό που είναι αποφασισμένος να μην πληρώσει. Μια λύση είναι λοιπόν, να πληρώνουν οι πλούσιοι περισσότερους φόρους και να αναλαμβάνουν την υλοποίηση συγκεκριμένων έργων. Στην Αρχαία Αθήνα, οι πλούσιοι καλούνταν να πληρώσουν τα περισσότερα. Οι ασθενέστερες ομάδες πλήρωναν κυρίως τους έμμεσους φόρους, όπως για παράδειγμα τα λιμενικά τέλη. Οι πλούσιοι όμως, όπως μαρτυρείται από τα αρχαία κείμενα, μόνο εύκολη ζωή δεν είχαν. Έπρεπε να καλύπτουν τα έξοδα μιας θεατρικής παραγωγής ή της συντήρησης ενός πολεμικού πλοίου, τις λεγόμενες λειτουργίες, που απαιτούσαν τεράστια έξοδα», εξήγησε τότε ο Κοέν.

Αλλά μίλησε και γα τις τράπεζες: «Οι Αθηναίοι είχαν καταλάβει πως η τράπεζα μπορεί να βοηθά την οικονομία να προοδεύσει, αλλά είναι πολύ επικίνδυνη υπόθεση. Στην τράπεζα άφηναν τα χρήματα ως παρακαταθήκη, ένας όρος ηθικά φορτισμένος, που σημαίνει πως ο τραπεζίτης παίρνει χρήματα άλλων και έχει απόλυτη υποχρέωση να τα επιστρέψει, αλλά στο ενδιάμεσο διατηρεί το δικαίωμα να τα διαχειριστεί όπως επιθυμεί. Αυτός είναι ο ορισμός της αληθινής τράπεζας. Η λέξη-“κλειδί” της όλης υπόθεσης είναι η “πίστις”. Είναι δύσκολο να καταλάβουμε την έννοια στον σύγχρονο κόσμο, στα αγγλικά δεν μπορεί ακριβώς να μεταφραστεί. Είναι η εμπιστοσύνη. Ο Δημοσθένης υπερασπιζόμενος έναν τραπεζίτη που κατηγορείται για κατάχρηση λέει στους δικαστές: “Τιμωρώντας τον, θεωρείτε ότι πλήττετε μόνο εκείνον. Στην ουσία πλήττετε και τον εαυτό σας, διότι μαζί με εκείνον θα καταστραφεί και η ‘πίστις’”. Η “πίστις” είναι σημαντική. Οι Έλληνες και οι Αμερικανοί το γνωρίζουν. Πρέπει να το μάθουν και οι Ευρωπαίοι».

Κατακλείδα, η πρόβλεψή του, τότε, για το μέλλον της Ελλάδας και το ρόλο του Βερολίνου: «Δεν έχω κρυστάλλινη σφαίρα. Βλέπω όμως, πως ο κόσμος υποφέρει. Οι μισθοί μειώνονται. Τα μέτρα γίνονται όλο και πιο δυσβάσταχτα. Πιστεύω όμως, ότι υπάρχει περιθώριο διαπραγμάτευσης. Οι Γερμανοί ξέχασαν ότι έχασαν τον πόλεμο και κάνουν μαθήματα ήθους στους Έλληνες», υπογράμμισε.

Το «οικογενειακό μοντέλο»

Ακατάβλητος, ο πατέρας Κοέν, με το γιο του Τζόναθαν, μπήκε εσχάτως και στον κόσμο των SPACs ακολουθώντας τον δρόμο της Μπέτσι και του άλλου γιου τους, Ντάνιελ, ιδρύοντας την Broadscale Acquisition Corp. Μια εταιρεία που εντάχθηκε στο «τρένο» των SPACs υποστηρίζοντας άλλες εταιρείες που προωθούν την περιβαλλοντική βιωσιμότητα και τη διακυβέρνηση.

Γενικότερα η οικογένεια των Κοέν μοιάζει να λειτουργεί στον επιχειρηματικό στίβο με «δίδυμα»: «Ο Ντάνιελ και η Μπέτσι αλληλοσυμπληρώνονται πολύ στις δεξιότητές τους. Εγώ και ο Τζόναθαν είμαστε το ίδιο. Στον Τζόναθαν αρέσει να αναλαμβάνει τον έλεγχο, σε εμένα αρέσει να φτιάχνω θεωρίες… Η Μπέτσι είναι άτομο που αναλαμβάνει τον έλεγχο και καταλαβαίνει αμέσως πώς να κάνει κάτι, και, οπωσδήποτε θα το κάνει» εξομολογήθηκε πρόσφατα ο Έντουαρντ Κοέν, περιγράφοντας αδρά το οικογενειακό επιχειρηματικό τους μοντέλο.

Ήδη ο μεγαλύτερος εγγονός των Κοέν, ο Σόλομον, εργάζεται για τη γιαγιά του και, σε ηλικία 26 ετών, έχει ξεκινήσει με επιτυχία το πρώτο επενδυτικό κεφάλαιο αφιερωμένο στο εμπόριο SPACs. Η δε επόμενη στη σειρά εγγονή, η Εμανουέλ Κοέν, αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο και στοχεύει πλέον να φοιτήσει και στη Νομική Σχολή, ακολουθώντας τα ίχνη του παππού της.

Ο μεγάλος καημός

Θα μιλούσε κανείς για μια ιδεώδη οικογένεια, ένα ευτυχισμένο ζευγάρι με τα παιδιά του, που πέτυχε πάρα πολλά στην επιχειρηματική και κοινωνική του διαδρομή και νιώθει ακόμα ενεργό και αισιόδοξο για το μέλλον. Τους βαραίνει όμως, όλους, ένας μεγάλος, αβάσταχτος καημός. Ο αδόκητος χαμός του τρίτου παιδιού τους, της Άμπιγκεϊλ Κοέν, το 2000.

Μιας καλλιτέχνιδας  και φωτογράφου, που εθεωρείτο σπουδαίο ταλέντο και  ονειρευόταν να συνεργαστεί και με τους δύο γονείς της και τα αδέρφια της σε μια διαδικτυακή επιχείρηση προμήθειας έργων τέχνης σε μια εποχή που ο νεοσύστατος Παγκόσμιος Ιστός έσφυζε από ευκαιρίες. Όμως πέθανε, ενώ επισκεπτόταν αρχιτεκτονικά μνημεία στο Σιενφουέγος της Κούβας, στις 12 Δεκεμβρίου 2000, μετά από επιπλοκές από συγγενή καρδιοπάθεια από την οποία έπασχε. Συγκλονίστηκαν όλοι. Η οικογένεια προχώρησε, είναι αλήθεια, αλλά κανείς τους ποτέ δεν το ξεπέρασε. Ανεξίτηλο. Ήταν μόλις 27 ετών…

Exit mobile version