Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα του Δείκτη Παγκόσμιας Ετοιμότητας Ηλεκτρικής Κινητικότητας 2026 της Arthur D. Little, σύμφωνα με τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες κατατάσσονται στην 25η θέση παγκοσμίως, παρά το γεγονός ότι διαθέτουν τη δεύτερη μεγαλύτερη αγορά αυτοκινήτων στον κόσμο. Η Ιαπωνία βρίσκεται στην 23η θέση.
Ο δείκτης ανέλυσε 31 αγορές με βάση πέντε κριτήρια: μακροοικονομικούς παράγοντες, τοπίο της αγοράς, ετοιμότητα των καταναλωτών, υποδομές φόρτισης και συνολικό κόστος ιδιοκτησίας.
Βαθμολογία 100 σημαίνει ισοδυναμία μεταξύ ηλεκτρικών αυτοκινήτων και αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης (ICE) ως προς την ετοιμότητα της αγοράς. Η Κίνα (106) και η Νορβηγία (103) είναι οι μόνες δύο χώρες που έχουν ξεπεράσει αυτό το σημείο, όπου τα οικοσυστήματά τους είναι αρκετά ανεπτυγμένα ώστε τα EV να μπορούν να ανταγωνίζονται δομικά ή ακόμη και να υπερέχουν έναντι των οχημάτων εσωτερικής καύσης.
Η Σιγκαπούρη, με βαθμολογία 96, και η Ολλανδία, με 90, συμπληρώνουν την τετράδα των πρωτοπόρων. Οι κορυφαίες χώρες ακολουθούν διαφορετικές διαδρομές προς την ετοιμότητα. Η Κίνα συνδυάζει το μέγεθος της αγοράς, την ισχυρή εγχώρια βιομηχανία EV και ένα εκτεταμένο δίκτυο φόρτισης.
Η Νορβηγία αποτελεί παράδειγμα καταναλωτικής ετοιμότητας, με τα EV να αντιπροσωπεύουν το 97% των νέων ταξινομήσεων το 2025. Η Ολλανδία ηγείται στην Ευρωπαϊκή Ένωση χάρη στη μεγάλη διείσδυση και το πυκνό δίκτυο φόρτισης.
Ακολουθούν άλλες ευρωπαϊκές αγορές, με τη Γαλλία στην πέμπτη θέση και τη Γερμανία στην έκτη, ενώ έπονται το Ηνωμένο Βασίλειο, η Αυστρία, η Σουηδία, το Βέλγιο, η Ιταλία και η Ισπανία. Οι αγορές αυτές διαθέτουν τις βασικές προϋποθέσεις, αλλά εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ζητήματα τιμολόγησης. Η Ευρώπη διατηρεί ένα ισχυρό οικοσύστημα ηλεκτρικών αυτοκινήτων παρά την επιβράδυνση που σημειώθηκε το 2024.
Όπως δήλωσε ο Νικόλα Μπόργκο, διευθυντικό στέλεχος στον τομέα αυτοκινητοβιομηχανίας της Arthur D. Little, στο Automotive News Europe «οι υψηλές τιμές, οι αλλαγές πολιτικής και η άνιση διαθεσιμότητα μοντέλων καθυστέρησαν τη μετάβαση της Ευρώπης στα ηλεκτρικά οχήματα, αλλά δεν την εκτροχίασαν».
Η Γερμανία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Μετά την κατάργηση των επιδοτήσεων στα τέλη του 2023, οι πωλήσεις EV μειώθηκαν κατά 27% το 2024, αλλά ανέκαμψαν το 2025 με αύξηση 43%, χάρη στην επέκταση των υποδομών φόρτισης, τη μεγαλύτερη διαθεσιμότητα μοντέλων και τα κίνητρα για εταιρικά αυτοκίνητα.
Το μερίδιο των EV στη Γερμανία αυξήθηκε στο 19% πέρυσι από 13% το 2024, σύμφωνα με την εταιρεία ερευνών αγοράς Dataforce. Στη Γαλλία, το μερίδιο των EV το 2025 ξεπέρασε το 20%, ενώ στην Ολλανδία έφτασε το 40,3%.
Η κατάταξη δείχνει ότι το οικοσύστημα των ηλεκτρικών οχημάτων -συμπεριλαμβανομένων των υποδομών, των κινήτρων, της οικονομικής βιωσιμότητας για τους καταναλωτές και του ρυθμιστικού πλαισίου- είναι αυτό που καθορίζει την την διείσδυση των EV σε κάθε τοπική αγορά.
Ο Μπόργκο σημειώνει χαρακτηριστικά πως «Δεν είναι μόνο το μέγεθος της αγοράς που έχει σημασία, αλλά και η ετοιμότητά της, κάτι που είναι εξαιρετικά σημαντικό όταν μιλάμε για ηλεκτροκίνηση».
Η ύπαρξη ισχυρής εγχώριας αυτοκινητοβιομηχανίας δεν εγγυάται την ετοιμότητα. Η αγορά ηλεκτρικών αυτοκινήτων των ΗΠΑ περιορίζεται από την αυστηροποίηση των προϋποθέσεων για επιδοτήσεις και από τις άνισα ανεπτυγμένες υποδομές, ενώ η Ιαπωνία παραμένει «τεχνολογικά ουδέτερη», συνεχίζοντας να υποστηρίζει τα υβριδικά και τα plug-in υβριδικά οχήματα.
Μικρότερες χώρες όπως η Ολλανδία πετυχαίνουν υψηλές επιδόσεις συνδυάζοντας πυκνό δίκτυο φόρτισης, λειτουργικά κίνητρα, υψηλό βαθμό αστικοποίησης, υψηλό κατά κεφαλήν ΑΕΠ και μεγάλο ποσοστό ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.
Η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση έχει πλέον διαφορετικούς ρυθμούς ανά αγορά. «Οι αγορές αναπτύσσονται με διαφορετικούς τρόπους, συνδυάζοντας διαφορετικούς παράγοντες, όπως η προσιτότητα, οι υποδομές και η βιομηχανική πολιτική», δήλωσε ο Μπόργκο. Στις αναδυόμενες αγορές περιλαμβάνονται χώρες όπως το Βιετνάμ, με μερίδιο EV 40%, η Τουρκία (22,3%) και η Ταϊλάνδη (23%).
Η προσιτή τιμή παραμένει το σημαντικότερο εμπόδιο για την ευρύτερη υιοθέτηση των EV. Αυτό εξηγεί γιατί τα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα και οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες κερδίζουν έδαφος σε αγορές όπως η Ταϊλάνδη, η Ινδονησία και η Βραζιλία. Παράλληλα, αναδεικνύεται η σημασία των εγχώριων «πρωταθλητών» στις αναδυόμενες αγορές, όπως η VinFast στο Βιετνάμ και η Togg στην Τουρκία.
Μάλιστα ο Μπόργκο υπογραμμίζει ότι αγορές όπως το Βιετνάμ, η Ταϊλάνδη και η Βραζιλία, που βρίσκονται ακόμη σε σχετικά πρώιμο στάδιο ανάπτυξης της ηλεκτροκίνησης, προσφέρουν μια «ευκαιρία που παρουσιάζεται μία φορά στη ζωή» για τις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες ώστε να εδραιώσουν θέση πριν ο ανταγωνισμός γίνει πιο έντονος.
Η Νοτιοανατολική Ασία και η Νότια Αμερική -περιοχές όπου οι Ιάπωνες κατασκευαστές κυριαρχούσαν ιστορικά -ενδέχεται να δουν σημαντικές αλλαγές στις ισορροπίες του ανταγωνισμού κατά τη διάρκεια της μετάβασης στα EV.
Η ανταγωνιστικότητα μετατοπίζεται πλέον από το ίδιο το προϊόν στο επιχειρηματικό μοντέλο. Οι Κινέζοι κατασκευαστές αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα, με κύκλους ανάπτυξης νέων μοντέλων περίπου 24 μηνών, έναντι περίπου 48 μηνών για τις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες. «Οι Κινέζοι κατασκευαστές αυτοκινήτων αξιολογούν τακτικά τα σχόλια των πελατών και τα ενσωματώνουν στο αυτοκίνητο», δήλωσε ο Μπόργκο.
Αυτοί οι ταχύτεροι κύκλοι ανάπτυξης αλλάζουν τον τρόπο σκέψης των ευρωπαϊκών αυτοκινητοβιομηχανιών. Αντί να αναρωτιούνται «πρέπει να προσφέρουμε ένα EV σε μια συγκεκριμένη κατηγορία αγοράς;», πλέον το ερώτημα γίνεται «πώς θα πετύχουμε το απαιτούμενο επίπεδο κερδοφορίας;».
Οι προτεραιότητες μετατοπίζονται από τη διαθεσιμότητα ηλεκτρικών μοντέλων προς την οικονομική βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα.
Οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες θα πρέπει να «αξιοποιήσουν την Κίνα ως μηχανή αντίστροφης καινοτομίας», μαθαίνοντας από τους Κινέζους κατασκευαστές αντί να αντιμετωπίζουν την Κίνα αποκλειστικά ως απειλή. Το νέο Renault Twingo αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα: σχεδιάστηκε στην Κίνα αλλά παράγεται και συναρμολογείται στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με τη μελέτη, αυτή η μετατόπιση από το μέγεθος της αγοράς προς την ετοιμότητα του οικοσυστήματος συνιστά μια θεμελιώδη αναπροσαρμογή του τρόπου με τον οποίο οι αυτοκινητοβιομηχανίες πρέπει να αξιολογούν τις ευκαιρίες στην ηλεκτροκίνηση.
Οι αγορές που συνδυάζουν υποδομές, πολιτική στήριξη και ευνοϊκά οικονομικά δεδομένα για τους καταναλωτές έχουν πλέον μεγαλύτερη σημασία από τις παραδοσιακές υπερδυνάμεις της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Αυτό δημιουργεί ευκαιρίες για τις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες στις αναδυόμενες αγορές πριν ο ανταγωνισμός παγιωθεί -αλλά μόνο εφόσον μπορέσουν να ανταγωνιστούν την ταχύτητα λειτουργίας και τα οικονομικά πλεονεκτήματα των Κινέζων κατασκευαστών.
Διαβάστε ακόμη
Γιάννης Κοτζιάς: Η ναυτιλία «όπλο» στις γεωπολιτικές συγκρούσεις
Πώς η ΑΙ απορροφά τον παγκόσμιο πλούτο
Συνέντευξη για δουλειά: Η ερώτηση του εργοδότη που έχετε δικαίωμα να μην απαντήσετε
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ