–Χαίρετε, από προχθές απλός κόσμος, πολιτικοί, άνθρωποι που δεν ακούνε καν λαϊκή μουσική συζητάνε τον ξαφνικό θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη. Γιατί ο άνθρωπος αυτός ήταν από τη φύση του γλυκός, χαμογελαστός, με ωραίο και πηγαίο χιούμορ. Το καλό παιδί με τη φωνάρα της διπλανής πόρτας. Είχε τους δαίμονές του ο Γιώργος και τελευταία εμφανώς τα ψυχολογικά του, ο κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα να ορίζει τη ζωή του. Αυτό που το κράτος έχει υποχρέωση, είναι να ελέγξει όλους αυτούς τους σαλτιμπάγκους που πουλάνε ελπίδες και δήθεν ιατρικές υπηρεσίες σε κάτι μυστήριους χώρους που ονομάζουν ιατρεία. Όποιος είδε τις φωτογραφίες που κυκλοφόρησαν στο protothema.gr προχθές ίσως καταλάβει τι εννοώ. Η Δικαιοσύνη ας κάνει τη δουλειά της, αλλά και το κράτος τη δική του.
Δημοσκοπήσεων συνέχεια…
–Φωτιά έχουν πάρει οι εταιρείες δημοσκοπήσεων που «τρέχουν» τις πρώτες φθινοπωρινές μετρήσεις. Μετά την GPO, σειρά έχουν και οι άλλες εταιρείες και θα δούμε τα πρώτα αποτελέσματα αρχές με μέση της άλλης εβδομάδας. «Δεν αναμένω δραματικές διαφοροποιήσεις, αλλά η εικόνα δεν είναι και τόσο παγωμένη» μου είπε ένας από τους δημοσκόπους και σας μεταφέρω όσα μπόρεσα να συγκεντρώσω, μιλώντας με αρκετούς, για τα έως τώρα δεδομένα. Έχουμε και λέμε λοιπόν, η ΝΔ «τσιμπάει» λίγο μετά τα μέτρα Μητσοτάκη τη ΔΕΘ, όχι κάτι συγκλονιστικό, μία με μιάμιση μονάδα και είναι λίγο πάνω από το 30%-30,5%. Αντιστρόφως, ο Τσίπρας φαίνεται να πέφτει περίπου 1-1,5 μονάδα και από το 17% του Ιουνίου-Ιουλίου είναι πλέον πέριξ του 15,5%-16%. Το ΠΑΣΟΚ δείχνει να τσιμπάει λίγο και από το 10 και κάτι τοις εκατό κινείται κοντά στο 11,5%-12%, αλλά πιο σίγουρα δεδομένα αναμένονται μετά την εμφάνιση Ανδρουλάκη στη ΔΕΘ το Σαββατοκύριακο. Το γεγονός ότι η ΕΛΑΣ του Τσίπρα δείχνει όχι μόνο να ταβανιάζει αλλά και λίγο να ξεφουσκώνει, έχει γεννήσει ανομολόγητες ελπίδες στη Χ. Τρικούπη ότι μπορεί να είναι και δεύτερο κόμμα. Τώρα μου φαίνεται ολίγον υπερβολικό, κάτι ως όνειρο φθινοπωρινής νυκτός αλλά ο καθένας -και ο Νίκος μαζί- έχει το δικαίωμα στην ελπίδα. Κοινή διαπίστωση είναι ότι η Μαρία Καρυστιανού καταρρέει και κινείται το πολύ στο 5%-5,5%. Αν εμφανιστεί και το κόμμα Σαμαρά, τότε μπορεί να δούμε και την εξέλιξη να παλέψει για να μπει στη Βουλή ένα κόμμα που μέχρι το καλοκαίρι εμφανιζόταν μέχρι και τρίτο με 12%. Ο Βελόπουλος τσιμπάει και κινείται κοντά στο 7%-7,5%, η Πλεύση στα ίδια, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν εμφανίζεται πάνω από το 1,5%. Οι αναποφάσιστοι οι οποίοι όταν ανακοινώθηκαν τα νέα κόμματα Τσίπρα-Καρυστιανού είχαν μειωθεί, δείχνουν να ανεβαίνουν πάλι κοντά στο 16-17%, ενώ «τσιμπάει» λίγο και το «άλλο κόμμα». Στις αυθόρμητες απαντήσεις πάντως αρχίζει κι εμφανίζεται ο Κασιδιάρης, κάνοντας αρκετούς δημοσκόπους να πιστεύουν ότι έχει έναν σκληρό πυρήνα που δεν είναι προς υποτίμηση, μάλλον θα είναι από αυτά τα κόμματα, εφόσον κατέβει, που θα μπουν στη Βουλή. Όσο για τον Αντώνη Σαμαρά, βρίσκουν μια δυνητική ψήφο κοντά στο 5%-5,5%, και ένα ακόμη 2 με 3% που το σκέφτεται. Ποσοστά που, ίσως, παίξουν ρόλο και στις αποφάσεις του για τον χρόνο ανακοίνωσης του κόμματος.
Λογική ανταρτοπόλεμου
-Πάντως το κόμμα Σαμαρά αργά ή γρήγορα θα εμφανιστεί στο μεϊντάνι, χωρίς να είναι ακόμα απολύτως αποφασισμένο ποιον μήνα θα εμφανιστεί. Άλλοι από το περιβάλλον του λένε Νοέμβριο, άλλοι λένε με τον καινούργιο χρόνο. Πάντως, η λογική που υπάρχει είναι ο ανταρτοπόλεμος, δηλαδή σποραδικές εμφανίσεις είτε του ίδιου είτε του εκπροσώπου του για να συντηρούνται στην επικαιρότητα, αλλά και κατά τόπους διάφορα στελέχη να βγαίνουν για να προκαλούν σούσουρο ότι μπορεί να πολιτευτούν με το νέο κόμμα. Στο ενδιάμεσο ακούγονται και μια σειρά από φήμες που είναι γελοίες για ανθρώπους οι οποίοι καμία σχέση δεν έχουν με τον Σαμαρά και η βασική τους ιδιότητα είναι ότι είναι πολιτευτές της ΝΔ που δεν εξελέγησαν.
Καστελλόριζο, 12 μίλια και Κόκκινη Μηλιά…
-Πολλή συζήτηση έχει αρχίσει να γίνεται στο παρασκήνιο εδώ και μέρες, με φόντο ένα non paper που λέγεται ότι κυκλοφορεί μεταξύ διεθνολόγων, αναφορικά με την προοπτική επέκταση των χωρικών μας υδάτων νοτίως και δυτικά της Κρήτης. Η άσκηση δεδομένα γίνεται στο εσωτερικό της κυβέρνησης, όμως το θέμα δεν έχει ακόμα ωριμάσει. Συνεπώς, μπορούν να ηρεμήσουν ορισμένοι που ανησυχούν ότι ο Μητσοτάκης μπορεί να πάει το Σάββατο στο Καστελλόριζο και να κάνει μάλιστα και σχετικές ανακοινώσεις. Επίσης να ηρεμήσουν και οι Τούρκοι, δεν πρόκειται να έρθει ο Μητσοτάκης το επόμενο διάστημα να βαδίσει προς την Κόκκινη Μηλιά. Είπαμε, εκλογές έχουμε, δεν θα το ρίξουμε και τελείως στο σορολόπ.
Τα δώρα που αντάλλαξαν Τασούλας-Αμάλ και το ντοκιμαντέρ της Ντενίση
-«Είστε το ίδιο δημοφιλής στην Ελλάδα όπως ήσασταν και πριν 12 χρόνια», είπε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας καλωσορίζοντας την Αμάλ Κλούνεϊ στο Προεδρικό Μέγαρο. Η κυρία Κλούνει μίλησε στον Πρόεδρο για τη διεθνή δράση της όλα αυτά τα χρόνια στο πεδίο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά και για τα παιδιά της, δύο δίδυμα, αγόρι και κορίτσι, 9 ετών. Και πρόσθεσε ότι ταυτόχρονα έγραψε και δύο νομικά βιβλία, “The Right to Fair Trial in International Law” και “Freedom of Speech in International Law” (Oxford). «Είμαι περιτριγυρισμένος από βιβλία εδώ στο γραφείο μου και τα βιβλία σας θα συμπληρώσουν τη βιβλιοθήκη μου», είπε ο Πρόεδρος και ανταπέδωσε με μια έκδοση της γνωμοδότησης της Αμάλ, από το 2014, την οποία εκτύπωσε σε βιβλίο το Ίδρυμα της Βουλής την περίοδο που ήταν Πρόεδρος της Βουλής. Ο Πρόεδρος και η κυρία Κλούνει συνομίλησαν φυσικά για το θέμα των Γλυπτών του Παρθενώνα. Ο Κ. Τασούλας υπογράμμισε ότι δεν μπορεί να ζητηθεί ο δανεισμός τους, διότι ο δανεισμός ισοδυναμεί με παραδοχή ιδιοκτησίας γι’ αυτό και η Ελλάδα μιλάει για «επανένωση» και όχι για «επιστροφή». Η Αμάλ υποστήριξε ότι πέρα από μια νομική διεκδίκηση, το ζήτημα της επανένωσης είναι ταυτόχρονα ένα θέμα διακυβερνητικής διαπραγμάτευσης καθώς και διαπραγμάτευση της ελληνικής με τη βρετανική κυβέρνηση. Τέλος, ο ΠτΔ σύστησε στην Αμάλ Κλούνεϊ να δει το ντοκιμαντέρ της Μιμής Ντενίση, «Η Γυναίκα πίσω από τον Έλγιν» που παρουσιάζει άριστα το θέμα της υφαρπαγής των Γλυπτών, όπως παρουσιάζεται στην αλληλογραφία της Λαίδης Έλγιν. Προέτρεψε μάλιστα την κυρία Κλούνεϊ να δει το ντοκιμαντέρ αυτό και πρόσθεσε ότι δημιουργήθηκε υπό την επιστημονική επιμέλεια του διευθυντή του Μουσείου της Ακρόπολης, Νίκου Σταμπολίδη. Στο τέλος της συνάντησης ο Πρόεδρος κάλεσε την Αμάλ να βγουν στον Κήπο του Προεδρικού Μεγάρου και την ξενάγησε εκεί.
Χαλάει ο αρραβώνας CEPAL-INTRUM
-Επειδή από το Dark Room πρωτογράψαμε την είδηση, επανέρχομαι στις διαπραγματεύσεις μεταξύ CEPAL και INTRUM για να σας πω ότι η γραμμή επικοινωνίας διεκόπη. Οι πηγές αναφέρουν πως το deal ούτε σίγουρο ήταν, ούτε εύκολο και αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει κάτι σε εξέλιξη.
Οι γκρίνιες των developers για τον φόρο μεταβίβασης
-Δεν έχει κοπάσει ακόμη ο κουρνιαχτός που σήκωσαν οι εξαγγελίες του κυβερνητικού επιτελείου για αύξηση του φόρου μεταβίβασης, από 3% στο 15%, για αγοραστές ακινήτων εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι μεγάλοι επενδυτές, εγχώριοι και ξένοι, που έχουν ήδη δρομολογήσει στρατηγικές επενδύσεις και σύνθετες τουριστικές αναπτύξεις με οικιστικό σκέλος, είναι μεταξύ εκείνων που κινδυνεύουν να πληγούν περισσότερο από την αύξηση του φόρου μεταβίβασης. Τα θέματα που εγείρονται είναι σε πολλαπλά μέτωπα, δεδομένου ότι πρόκειται για έργα όπου οι πωλήσεις κατοικιών αποτελούν βασικό μέρος του χρηματοδοτικού μοντέλου για τη συνολική ανάπτυξη με σημαντικό μερίδιο και ξένων αγοραστών. «Τα έργα δεν βγαίνουν από τη λειτουργία των ξενοδοχείων. Βγαίνουν από την πώληση των κατοικιών, που χρηματοδοτεί την υποδομή, το γήπεδο, τη μαρίνα, το ξενοδοχείο». Για έργα που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί και χαρακτηριστεί στρατηγικές επενδύσεις, τα επιχειρηματικά σχέδια έχουν καταρτιστεί με διαφορετικές φορολογικές παραδοχές και με πολυετή ορίζοντα υλοποίησης. Επιπλέον, οι διεθνείς αγοραστές παραθεριστικών ή πολυτελών κατοικιών έχουν τη δυνατότητα να στραφούν σε ανταγωνιστικές αγορές, όπως η Πορτογαλία, η Κύπρος, η Ισπανία ή το Ντουμπάι. «Ο φόρος γράφεται στο όνομα του αγοραστή. Ο αγοραστής όμως παραθεριστικής κατοικίας έχει επιλογές: Πορτογαλία, Κύπρος, Ισπανία, Ντουμπάι. Συγκρίνει συνολικό κόστος. Δώδεκα μονάδες παραπάνω και είτε φεύγει, είτε ο πωλητής κατεβάζει την τιμή για να τον κρατήσει. Άρα, το πληρώνει ο επενδυτής». Οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι ουσιαστικά ένα τέτοιο μέτρο είναι και αντίθετο στο αφήγημα περί τουρισμού, ατμομηχανής της οικονομίας, στήριξη του θετικού επενδυτικού μομέντουμ, στήριξη των στρατηγικών επενδύσεων που έχουν χαρακτηριστεί ως στρατηγικές με αποφάσεις Διυπουργικής Επιτροπής δημοσιευμένες σε ΦΕΚ και τώρα, εφόσον οι εξαγγελίες γίνουν νόμος, όλα αυτά αναιρούνται, μονομερώς, στη μέση της κατασκευής από την πλευρά που δεν κινδυνεύει και δεν έχει το επενδυτικό ρίσκο.
Τι σημαίνει το +0, 25% στα επιτόκια για τις ελληνικές τράπεζες
-Η ΕΚΤ στη χθεσινή της συνεδρίαση αύξησε τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης, στο 2,5%. Σύμφωνα με το σημείωμα του τμήματος ανάλυσης της Τράπεζας Πειραιώς Εθνική Τράπεζα και η Τράπεζα Κύπρου εμφανίζουν τη μεγαλύτερη ευαισθησία στα υψηλότερα επιτόκια και ακολουθεί η Τράπεζα Πειραιώς, ενώ η Alpha Bank και η Eurobank παρουσιάζουν σχετικά χαμηλότερη ευαισθησία σε επίπεδο κερδοφορίας. Η επίδραση στα καθαρά έσοδα από τόκους (NII) από μεταβολή των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης εκτιμάται ως εξής: Alpha Bank +20 εκατ. ευρώ, Eurobank +35 εκατ. ευρώ, Εθνική Τράπεζα +€35 εκατ. ευρώ, Τράπεζα Πειραιώς +40 εκατ. ευρώ και Τράπεζα Κύπρου +15 εκατ. ευρώ. Με όλους τους υπόλοιπους παράγοντες αμετάβλητους, η ετησιοποιημένη επίδραση της σωρευτικής αύξησης των επιτοκίων κατά 50 μονάδες βάσης από την αρχή του έτους στα καθαρά κέρδη και στην απόδοση ενσώματων ιδίων κεφαλαίων (ROTE) διαμορφώνεται ως εξής: Alpha Bank +4% +60 μ.β., Eurobank +4% +70 μ.β., Εθνική Τράπεζα +7% +110 μ.β., Τράπεζα Πειραιώς +6% +100 μ.β., Τράπεζα Κύπρου +7% +120 μ.β.
Το 2029 στο Ελληνικό αντί για το 2027
-Η Fourlis βρίσκεται σε διαδικασία μετασχηματισμού και αρκετά από τα χρονοδιαγράμματα αναπροσαρμόζονται, είτε λόγω εσωτερικών είτε λόγω εξωγενών παραγόντων. Στα προ διετίας εγκαίνια του ΙΚΕΑ στην Πάτρα η διοίκηση είχε επισημάνει στους δημοσιογράφους πως το μεγάλο ΙΚΕΑ στο Ελληνικό δρομολογούταν για το 2027. Ο νέος σχεδιασμός, κάτι που αναφέρθηκε στη προχθεσινή τηλεδιάσκεψη με τους αναλυτές, μεταφέρει το άνοιγμα του καταστήματος στο Ελληνικό το 2029. Πρόκειται για επένδυση της τάξης των 10-12 εκατ. ευρώ. Αντίθετα, το αρχικό πλάνο της εταιρείας για το Ηράκλειο που προβλεπόταν για το 2025 τηρήθηκε. Για το επόμενο διάστημα πάντως αναμένονται δύο νέα καταστήματα ΙΚΕΑ σε Κέρκυρα και Λαμία. Γενικά και στη συγκεκριμένη δραστηριότητα το ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον -με αιχμή τις μεγάλες αυξήσεις σε ενέργεια και μεταφορές- έχουν δημιουργήσει πιέσεις.
Πληγή η Ρουμανία
-Ακόμη μεγαλύτερο ζήτημα για τη Fourlis αλλά και για όλους τους Έλληνες λιανέμπορους που έχουν παρουσία στη χώρα είναι η κατάσταση στη Ρουμανία, με τον πληθωρισμό να βρίσκονται κοντά στο 7%, την κατανάλωση να μειώνεται σταθερά όπως και τα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων. Η Fourlis έχει ήδη κλείσει δύο καταστήματα Intersport στη Ρουμανία, ακολουθεί ένα τρίτο και η διοίκηση δεν αποκλείει ως το τέλος της χρονιάς να κλείσουν άλλα 4-5 Intersport στη χώρα. Ενδεικτικό των δυσκολιών στη Ρουμανία είναι πως ο Όμιλος Quest του Θ. Φέσσα και συγκεκριμένα η Info Quest Technologies (αντιπρόσωπος και διανομέας των Xiaomi & POCO) επεξεργάζεται πλάνο αποχώρησης από τη χώρα, σε συνεννόηση με τη Xiaomi.
Σε υψηλό 11 ετών η Alpha Bank
-Εντυπωσιακό ήταν το ξέσπασμα της Alpha Bank στο ταμπλό του Χρηματιστηρίου, αναλαμβάνοντας τα ηνία της ανάκαμψης στον τραπεζικό κλάδο. Ακολουθώντας τα διαδοχικά ρεκόρ των υπόλοιπων συστημικών ιδρυμάτων, η μετοχή κάλυψε το επενδυτικό «κενό», φτάνοντας στα 4,785 ευρώ, με ενδοσυνεδριακό υψηλό τα 4,8 ευρώ. Πρόκειται για επίπεδα που συνιστούν υψηλό 11 ετών, μεταφέροντας το τεχνικό σημείο αναφοράς πίσω στον Νοέμβριο του 2015, όταν η μετοχή διαπραγματευόταν άνω των 5 ευρώ. Η δυναμική της Alpha Bank συνοδεύτηκε από υψηλή επενδυτική δραστηριότητα, καθώς ο τζίρος διαμορφώθηκε στα 39,1 εκατ. ευρώ με όγκο 8,2 εκατ. τεμαχίων. Η εισροή κεφαλαίων ανέβασε την κεφαλαιοποίηση της Alpha Bank στα 10,8 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας τη θερμή ανταπόκριση της αγοράς και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των θεσμικών χαρτοφυλακίων στις προοπτικές του ομίλου.
Έπιασε τα 25 ευρώ η ΔΕΗ
–Σε τροχιά ρεκόρ συνεχίζει η ΔΕΗ, καταγράφοντας νέα πολυετή υψηλά. Με άνοδο στα 24,86 ευρώ και ενδοσυνεδριακό υψηλό τα 25,02 ευρώ, ο τίτλος άγγιξε επίπεδα που είχε να συναντήσει από τον Ιούνιο του 2008, σημειώνοντας νέο ρεκόρ 18 ετών. Η μετοχή σημειώνει κέρδη 36,6% μέσα στο 2026 και αναδεικνύεται σε έναν από τους βασικούς πρωταγωνιστές της εγχώριας χρηματιστηριακής αγοράς. Η συνεχιζόμενη ανοδική κίνηση έχει αυξήσει τη χρηματιστηριακή αξία του ομίλου στα 14,85 δισ. ευρώ, εδραιώνοντας τη δεσπόζουσα θέση του στον χάρτη της υψηλής κεφαλαιοποίησης.
Μείωσε την απόσταση από τα ιστορικά υψηλά η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ
-Ισχυρή άνοδο κατέγραψε η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ στη συνεδρίαση της Πέμπτης, καθώς ενισχύθηκε κατά 2,8%, στην καλύτερη ημερήσια επίδοση των τελευταίων δύο και πλέον μηνών. Η μετοχή έκλεισε στα 45,56 ευρώ, ενώ ενδοσυνεδριακά άγγιξε τα 45,72 ευρώ, επιβεβαιώνοντας τη σταθερά ανοδική τροχιά του ομίλου. Με την κίνηση αυτή, μείωσε αισθητά την απόσταση από τα ιστορικά υψηλά των 47 ευρώ που είχε καταγράψει τον περασμένο Αύγουστο. Η φετινή απόδοση αγγίζει πλέον το +80%, αναδεικνύοντας τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ σε μία από τις κορυφαίες επενδυτικές επιλογές στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Η εβδομάδα των επετείων
-Οι επόμενες 8 ημέρες είναι ένα μάθημα χρηματιστηριακής ιστορίας, συμπυκνωμένο σε 8 ημερολογιακά τετράγωνα. Ανοίγουν σήμερα με την 11η Σεπτεμβρίου, 25 χρόνια φέτος από το πρωινό που άλλαξε τον κόσμο, τις αγορές και την τιμολόγηση του ρίσκου. Και κορυφώνεται με μια αλληλουχία ημερομηνιών που αφορούν -όλες- την Λεωφόρο Αθηνών. Στις 15 Σεπτεμβρίου, το Euronext Athens γιορτάζει τα 150 χρόνια του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Η κυβέρνηση Κουμουνδούρου ενέκρινε τη σύστασή του τον Σεπτέμβριο του 1876, με 30 εισηγμένες εταιρείες, από τις οποίες σήμερα επιβιώνουν μόλις 2, η Εθνική και ο ΤΙΤΑΝ. Ενάμισης αιώνας, δύο επιζώντες. Η πιο τίμια στατιστική περί «μακροπρόθεσμης επένδυσης» που γράφτηκε ποτέ. Στις 17 Σεπτεμβρίου συμπληρώνονται 27 χρόνια από την Παρασκευή του 1999 που ο Γενικός Δείκτης έκλεισε στις 6.355,04 μονάδες, μια κορυφή που δεν κατάκτησε ποτέ από τότε. Ακολούθησε η κατάρρευση έως τις 1.467 μονάδες του 2003, η κρίση, τα μνημόνια. Σήμερα, ύστερα από μια πενταετία ανόδου, ο δείκτης βρίσκεται ακόμη κάτω από το μισό (στο 42,5%) εκείνης της κορυφής. Το μάθημα είναι ότι οι φούσκες πληρώνονται σε δόσεις μιας γενιάς. Στις 18 Σεπτεμβρίου, με το κλείσιμο της συνεδρίασης της Παρασκευής, γράφεται η τελευταία πράξη. FTSE Russell και Stoxx εφαρμόζουν την αναβάθμιση της ελληνικής αγοράς, ώστε από τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου το Χρηματιστήριο να ανοίξει επισήμως ως ανεπτυγμένη αγορά, Δεκατρία χρόνια μετά τον υποβιβασμό του 2013 στην καρδιά της κρίσης χρέους. Η 21η Σεπτεμβρίου είναι η ίδια μέρα που, το 1999, ο δείκτης άγγιξε το απόλυτο ενδοσυνεδριακό ρεκόρ των 6.484 μονάδων. Στην ίδια ημερομηνία που κάποτε κορυφώθηκε η ύβρις, τώρα σφραγίζεται η αποκατάσταση.
Το ελληνικό 33% των tankers και το πάρτι των $700.000 την ημέρα
-Αν υπάρχει ένας κλάδος της παγκόσμιας ναυτιλίας όπου οι Έλληνες έχουν κάθε λόγο να παρακολουθούν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον το ταμπλό, αυτός είναι σήμερα τα tankers. Οι ναυτιλιακές ελληνικών συμφερόντων ελέγχουν περίπου το 33% της παγκόσμιας χωρητικότητας των δεξαμενόπλοιων και η συγκυρία τούς έχει βρει με ένα εξαιρετικά δυνατό χαρτί στα χέρια. Οι αριθμοί εξηγούν γιατί. Στα VLCC, η διαδρομή Μέση Ανατολή-Κίνα έχει δώσει ενδεικτικές αποδόσεις που ξεπέρασαν ακόμη και τα 700.000 δολάρια ημερησίως σε round-trip βάση, ενώ σε άλλες μεγάλες διαδρομές οι αποδόσεις έχουν κινηθεί πάνω από τα 200.000 δολάρια την ημέρα. Με τέτοια στοιχεία, το ελληνικό 33% δεν είναι απλώς ένα εντυπωσιακό στατιστικό. Είναι δυνητικά μια τεράστια μηχανή παραγωγής cash flow. Και εδώ βρίσκεται η συζήτηση που γίνεται στη Wall Street. Όχι αν οι Έλληνες πλοιοκτήτες κερδίζουν από το tanker boom, αυτό είναι προφανές. Αλλά για πόσο ακόμη. Η αναστάτωση στο Ορμούζ έχει αφαιρέσει ουσιαστικά χωρητικότητα από την αγορά, έχει αυξήσει το ρίσκο και έχει εκτοξεύσει τους ναύλους. Ένα μέρος όμως αυτών των αποδόσεων είναι καθαρό γεωπολιτικό premium. Και κάπου εδώ αρχίζει το πραγματικό παιχνίδι για τα ελληνικά εφοπλιστικά γραφεία. Το ερώτημα είναι αν κλειδώνεις τώρα τα μεγάλα κέρδη ή μένεις στο spot και ποντάρεις ότι το πάρτι θα συνεχιστεί.
Οι Ελληνες ξαναμοιράζουν την τράπουλα στα πλοία
-Αν θέλει κάποιος να δει πού κατευθύνεται αυτή την περίοδο το ελληνικό εφοπλιστικό χρήμα, οι τελευταίες κινήσεις δίνουν μια καθαρή εικόνα. Τα tankers παραμένουν στο επίκεντρο, αλλά πίσω από τις επιμέρους συμφωνίες βρίσκεται μια πολύ μεγαλύτερη αναδιάταξη του ελληνόκτητου στόλου. Στη secondhand αγορά, η Velos Tankers συνδέεται με την απόκτηση του υπό ναυπήγηση Suezmax DAEHAN 5122 έναντι 107 εκατ. δολαρίων, ενώ στα MR ναυλομεσίτες αποδίδουν στην Castor Maritime Inc. την αγορά του PM REGENT, κατασκευής 2018, έναντι 45,5 εκατ. δολαρίων. Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι αυτό που συμβαίνει στα ναυπηγεία. Η Enesel τοποθετήθηκε σε μεγάλο bulker στη Hengli Heavy Industries και η Carlova Maritime απέκτησε resale Kamsarmax στο ίδιο κινεζικό ναυπηγείο. Η Venergy άσκησε options για δύο Suezmax, ενώ η Sea Pioneer Shipping ανέβασε ακόμη περισσότερο το στοίχημα στα tankers με συμφωνία για έξι πλοία και options για άλλα δύο στην SK Oceanplant. Και υπάρχει και η Thenamaris, η οποία συνεχίζει τη διαφοροποίηση του στόλου της, αυτή τη φορά με τέσσερα containerships των 3.200 TEU στη Hengli. Το πραγματικό παρασκήνιο, όμως, βρίσκεται στη μεγάλη εικόνα. Μέσα στο τελευταίο 12μηνο, ελληνικά συμφέροντα έχουν τοποθετήσει 305 παραγγελίες νεότευκτων, ενώ στη secondhand αγορά έχουν πραγματοποιήσει συνολικά 541 αγοραπωλησίες πλοίων. Οι Έλληνες δεν αγοράζουν απλώς περισσότερα πλοία. Ξαναχτίζουν τους στόλους τους.
Ρευστότητα: Γιατί οι Ελληνες εφοπλιστές κρατούν dry powder
-Στην Ακτή Μιαούλη όλοι συζητούν για αγορές, πωλήσεις και νέες παραγγελίες. Όμως πίσω από τις ανακοινώσεις, οι πιο έμπειροι παίκτες παρακολουθούν έναν διαφορετικό δείκτη. Ποιος κρατάει ρευστότητα και μπορεί να περιμένει, ποιος κρατάει τη dry powder. Οι αξίες των πλοίων βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα, τα καλά secondhand πωλούνται ακριβά και τα ποιοτικά ναυπηγικά slots έχουν μετακινηθεί αρκετά χρόνια μπροστά. Σε αυτό το περιβάλλον, η αναμονή μπορεί να αποδειχθεί επένδυση από μόνη της. Η Star Bulk του Πέτρου Παππά, με ισχυρή ρευστότητα 600 εκατομμυρίων, συνδυάζει την άντληση νέων κεφαλαίων με αποπληρωμή χρέους. Η Safe Bulkers του Πόλυ Β. Χατζηιωάννου άντλησε €80,4 εκατ., κρατώντας ανοιχτή την επιλογή νέων αγορών. Στο ίδιο κάδρο η ΤΕΝ του Νίκου Τσάκου, η οποία με την πώληση δύο παλαιότερων Suezmax εξασφάλισε πάνω από $100 εκατ. σε μετρητά, ενώ συνεχίζει το μεγάλο πρόγραμμα ανανέωσης του στόλου της. Και η Diana Shipping της Σεμίραμις Παληού ρευστοποίησε μέρος της συμμετοχής της στην Genco, βάζοντας επιπλέον κεφάλαια στο ταμείο της. Οι κινήσεις είναι διαφορετικές, αλλά έχουν έναν κοινό παρονομαστή. Χρηματοοικονομική ευελιξία. Η ιστορία της ελληνικής ναυτιλίας έχει δείξει ότι οι μεγάλες ευκαιρίες εμφανίζονται όταν κάποιοι άλλοι αναγκάζονται να πουλήσουν. Τότε το παιχνίδι αλλάζει. Ίσως λοιπόν ο μεγάλος κερδισμένος του 2027 να μην είναι αυτός που αγόρασε τα περισσότερα πλοία το 2026, αλλά εκείνος που θα έχει τη ρευστότητα να αγοράσει όταν οι υπόλοιποι θα χρειάζονται να πουλήσουν.
Το μπλοκ του 75% που αλλάζει το παιχνίδι σε Βρυξέλλες και IMO
-Στη Λεμεσό δεν συναντήθηκαν απλώς τέσσερις ναυτιλιακές χώρες. Στο ίδιο τραπέζι κάθισε, στην πράξη, περίπου το 75% του στόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό είναι το στοιχείο που δίνει άλλη διάσταση στην κοινή κίνηση Ελλάδας, Κύπρου, Μάλτας και Ιταλίας. Βασίλης Κικίλιας, Μαρίνα Χατζημανώλη, Chris Bonett και Edoardo Rixi συμφώνησαν σε στενότερο συντονισμό ενόψει των κρίσιμων διαπραγματεύσεων στον IMO και στις Βρυξέλλες. Και όταν τέσσερις χώρες που συγκεντρώνουν τα τρία τέταρτα της ευρωπαϊκής ναυτιλιακής δύναμης επιχειρούν να διαμορφώσουν κοινή γραμμή, η συζήτηση παύει να είναι απλώς περιφερειακή. Το μεγάλο μέτωπο είναι η απανθρακοποίηση και, κυρίως, ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό της. Στο τραπέζι βρίσκονται το νέο διεθνές πλαίσιο του IMO και η αναθεώρηση του EU ETS για τη ναυτιλία, με την Αθήνα να επιμένει ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να φορτώνει συνεχώς επιπλέον κόστος στα δικά της πλοία, αφήνοντας ανταγωνιστές εκτός ΕΕ σε ευνοϊκότερη θέση. Η προσθήκη της Ιταλίας στον άξονα Ελλάδας–Κύπρου–Μάλτας κάνει επομένως τη διαφορά. Γιατί πλέον υπάρχει ένα «μπλοκ του 75%». Και το ερώτημα στους διαδρόμους είναι εάν θα μετατραπεί αυτό το 75% από αριθμητική δύναμη σε πραγματική διαπραγματευτική ισχύ.
Όσο το κράτος «φορτίζει», η αγορά τρέχει
-Η ελληνική Sirec Energy και η βρετανική VEV υπέγραψαν αποκλειστικό μνημόνιο συνεργασίας για να φέρουν στην Ελλάδα το «EV as a Service» στους στόλους βαρέων οχημάτων (λεωφορεία, απορριμματοφόρα, ιδιωτικά logistics). Η φιλοσοφία της κίνησης είναι αντί ο διαχειριστής στόλου να επενδύει ξεχωριστά σε οχήματα, φορτιστές, ενέργεια και λογισμικό, θα μπορεί να αγοράζει το πακέτο ως προβλέψιμο μακροπρόθεσμο κόστος, μεταφέροντας το κεφαλαιακό ρίσκο στους χρηματοδότες. Η VEV, γεννήθηκε μέσα στον κολοσσό εμπορίας ενέργειας Vitol. Πέρασε πρόσφατα στα χέρια της γαλλικής Jolt Capital και της Φινλανδικής Tesi. Διαχειρίζεται μέσω της πλατφόρμας VEV IQ πάνω από 6.000 επαγγελματικά οχήματα παγκοσμίως, πάνω από 5.000 στη Βρετανία, για ορισμένους από τους μεγαλύτερους στόλους λεωφορείων και φορτηγών της χώρας. Η Sirec Energy, από την πλευρά της, έχει ήδη δοκιμάσει το μοντέλο στην Αττική με το ZAP Taxi Club. Δεκαοκτώ μόλις μήνες μετά την εκκίνησή του, μετρά 100 ηλεκτρικά ταξί-μέλη και αναπτύσσει δίκτυο 60 ταχυφορτιστών σε 10 σημεία. Παράλληλα, στήνει το δεύτερο ταμείο της, το EUSIF II, με στόχο κεφάλαια 250 εκατ. ευρώ, έχοντας δρομολογήσει επενδύσεις περίπου €940 εκατ. με προβλεπόμενη ίδια συμμετοχή €153 εκατ. Την ώρα που η κρατική επιδότηση των 20.000 ευρώ για τα ηλεκτρικά ταξί περιμένει ακόμη πλατφόρμα, η ιδιωτική αγορά μετρά ήδη μια εκατοντάδα ηλεκτρικά ταξί σε κυκλοφορία, με χρηματοδότηση, ασφάλιση, συντήρηση και ρεύμα στο ίδιο συμβόλαιο. Το επόμενο πεδίο είναι ακόμη πιο ενδιαφέρον. Απορριμματοφόρα και λεωφορεία, σημαίνουν δήμους και δημόσιους στόλους, εκεί όπου θα κριθεί αν το «as a service» μπορεί να παρακάμψει τον σκόπελο των δημόσιων προμηθειών και των ανύπαρκτων δημοτικών προϋπολογισμών.
Οι 51 ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες
-Στις 28 Απριλίου, ο Πρωθυπουργός επισκεπτόταν μονάδες της εγχώριας φαρμακοβιομηχανίας στην Πελοπόννησο. Χθες, επισκέφθηκε το πάρκο βιοτεχνολογίας Athens LifeTech Park στα Σπάτα και δήλωσε ότι οι επενδύσεις στην ελληνική φαρμακοβιομηχανία ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ. Στις 25 Ιουνίου, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης περιόδευε στις επενδύσεις των DEMO, Win Medica (όμιλος ELPEN) και FARAN στη ΒΙ.ΠΕ. Τρίπολης. Την ερχόμενη Τετάρτη, 16 Σεπτεμβρίου, το κυβερνητικό ενδιαφέρον μετακομίζει στη ΒΙ.ΠΕ. Λάρισας. O Άδωνις Γεωργιάδης, εκπροσωπώντας τον πρωθυπουργό, θα εγκαινιάσει την 6η επέκταση του εργοστασίου της Rontis. Η Ελλάδα κερδίζει πόντους στην αγορά φαρμάκων που σήμερα θεωρείται η πιο «φωτογενής» ελληνική βιομηχανία, Η Ελλάδα, με μόλις το 2% του ευρωπαϊκού πληθυσμού, διαθέτει 51 εργοστάσια δηλαδή το 12% του παραγωγικού δυναμικού γενοσήμων της Ευρώπης. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία με το Critical Medicines Act, επιτρέπει ταχύτερες αδειοδοτήσεις και προσφέρει χρηματοδοτικά εργαλεία για νέες μονάδες, μετατρέποντας αυτή την ελληνική ιδιαιτερότητα σε στρατηγικό πλεονέκτημα, την ώρα που η Ευρώπη αναζητά εναγωνίως παραγωγή φαρμάκων στο έδαφός της.
Ο ωκεανός των 2 τρισ. και η ελληνική εξαίρεση
-Ένα γράφημα των Financial Times κάνει από χθες τον γύρο των αγορών. Οι δαπάνες για τόκους των κρατών του ΟΟΣΑ ξεπέρασαν τα 2 τρισ. δολάρια ετησίως. Οι FT θεωρούν βέβαιο ότι οι μπάρες θα συνεχίσουν να ψηλώνουν. Το Global Debt Report του ΟΟΣΑ δείχνει ότι οι τόκοι απορροφούν το 3,3% του ΑΕΠ των κρατών, όσο σχεδόν δεν έχουν κοστίσει ποτέ την τελευταία δεκαετία. Οι κυβερνήσεις δανείστηκαν $17 τρισ. το 2025 και θα δανειστούν $18 τρισ. φέτος. Το 78% αυτών των εκδόσεων, απλώς θα αναχρηματοδοτήσει παλιό χρέος. Στις ΗΠΑ, οι καθαροί τόκοι ξεπέρασαν το 1 τρισ. δολάρια, περίπου 150 δισ. πάνω από τις αμυντικές δαπάνες, με το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO) προβλέπει 2,1 τρισ. έως το 2036. Υπάρχει και μια κρίσιμη λεπτομέρεια. Καθώς οι 30ετείς αποδόσεις ανέβηκαν σχεδόν παντού, οι εκδότες στρέφονται σε βραχύτερες διάρκειες για να συγκρατήσουν το κόστος. Δηλαδή μεταθέτουν το πρόβλημα στο ταμπλό της επόμενης τριετίας. Θα δανείζονται βραχυπρόθεσμα για να πληρώσουν χρέη 30ετίας. Η Ελλάδα, απλώς ξεχωρίζει. Η χώρα που πριν από 15 χρόνια ήταν συνώνυμο της κρίσης χρέους κινείται κόντρα στο ρεύμα. Πρόωρες αποπληρωμές 12,84 δισ. ευρώ φέτος, με ετήσιο όφελος τόκων περίπου 370 εκατ. ευρώ και συνολικό όφελος τουλάχιστον 2,6 δισ. σε βάθος επταετίας. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ, από το 209,4% του 2020, υποχωρεί φέτος προς το 136,8% κάτω από την Ιταλία που διεκδικεί τον τίτλο της πιο υπερχρεωμένης χώρας της Ε.Ε. Με χαρτοφυλάκιο σχεδόν εξ ολοκλήρου σε σταθερό επιτόκιο, οι ψηλότερες μπάρες του γραφήματος πονάνε την Αθήνα λιγότερο απ’ όλους. Σ’ αυτόν τον ωκεανό των 2 τρισ., πραγματικό προνόμιο δεν είναι να δανείζεσαι φθηνά αλλά να μη χρειάζεται να δανειστείς αύριο.
Ο Καναδάς κάνει roadshow σαν μια απλή startup
-Την ερχόμενη εβδομάδα, στο Four Seasons του Τορόντο, ο Καναδάς θα κάνει κάτι που συνήθως κάνουν οι αναδυόμενες αγορές και οι εταιρείες που στοχεύουν σε μια δημόσια εγγραφή. Ο Καναδάς κάνει roadshow. Ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ συγκαλεί το Canada Investment Summit για να παρουσιάσει ένα βιβλίο (pitchbook) 66 σελίδων με 167 έργα προϋπολογισμού δεκάδων δισεκατομμυρίων από data centers, μέχρι LNG, λιμάνια, προηγμένη μεταποίηση και δεκάδες ορυχεία. Στο ακροατήριο θα βρίσκονται επενδυτές όπως η BlackRock, το σαουδαραβικό PIF και συνταξιοδοτικά ταμεία από 4 ηπείρους. Η διοργάνωση φέρει τη σφραγίδα του πρωθυπουργικού γραφείου με συνδιοργανωτές τα 2 μεγάλα καναδικά συνταξιοδοτικά ταμεία. Ο στόχος που έχουν θέσει προκαλεί ίλιγγο. Θέλουν να προσελκύσουν 1 τρισ. δολάρια Καναδά σε επενδύσεις με ορίζοντα 5 ετών και στόχο την απεξάρτηση του Καναδά από τις ΗΠΑ των δασμών. Πολλά από τα έργα έχουν ήδη χαρακτηριστεί «εθνικού συμφέροντος» από το ομοσπονδιακό Γραφείο Μεγάλων Έργων. Πρώτο κεφάλαιο, η «συμβατική ενέργεια», ένας αγωγός αργού πετρελαίου προς τη δυτική ακτή και τερματικά LNG . Ακολουθούν επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια, λιμάνια, πυρηνικά, ψηφιακή τεχνολογία. Πάνω από το ένα τρίτο του βιβλίου αφορά ορυκτά, σπάνιες γαίες, συνθετικός γραφίτης, χαλκός, χρυσός και «η πρώτη μονάδα διύλισης ουρανίου εδώ και 40 χρόνια». Ανάμεσά τους, campus data center 14,5 δισ. δολαρίων Καναδά, μονάδα μπαταριών με στήριξη Volkswagen στο Οντάριο, μειοψηφικά πακέτα στη δορυφορική Telesat, ακόμη και εξέδρα διαστημικών εκτοξεύσεων στη Νέα Σκωτία. Ένα δολάριο Καναδά αντιστοιχεί σε περίπου 0,62 ευρώ. Ο στόχος του 1 τρισ. δολαρίων Καναδά ισοδυναμεί με 620 δισ. ευρώ. Το data center campus των 14,5 δισ. είναι 9 δισ. ευρώ. O Μαρκ Κάρνεϊ -όταν ήταν κεντρικός τραπεζίτης- είχε χτίσει το παγκόσμιο brand του πράσινου χρηματοοικονομικού συστήματος. Για να τραβήξει το βλέμμα των επενδυτών, βάζει σήμερα το πετρέλαιο στην πρώτη σελίδα. Η ενεργειακή ασφάλεια νίκησε την ενεργειακή θεολογία. Για μας τους Έλληνες, αυτό το ενιαίο, δομημένο «βιβλίο συμφωνιών», με στάδιο ωρίμανσης και υπεύθυνο επικοινωνίας ανά έργο, σερβιρισμένο στους θεσμικούς επενδυτές του πλανήτη, με τον πρωθυπουργό οικοδεσπότη, είναι ένα καλό παράδειγμα.