Η Τεχνητή Νοημοσύνη εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες επενδυτικές εκρήξεις στην ιστορία των ΗΠΑ, με κεφάλαια πρωτοφανούς κλίμακας να κατευθύνονται σε data centers, ενεργειακές υποδομές, τσιπ και εξοπλισμό. Το μέγεθος της κινητοποίησης είναι τέτοιο ώστε να ξεπερνά προηγούμενες περιόδους κατασκευής μεγάλων αμερικανικών υποδομών, από τους σιδηροδρόμους και τους αυτοκινητοδρόμους έως την ανάπτυξη του διαδικτύου.
Όπως επισημαίνει η Wall Street Journal, η εξάρτηση της αμερικανικής οικονομίας από την ανάπτυξη ενός και μόνο κλάδου έχει πλέον αποκτήσει ασυνήθιστα μεγάλες διαστάσεις.
Οι συνολικές επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων και συναφείς υποδομές εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 10,3 τρισ. δολάρια την περίοδο 2025-2032, σύμφωνα με υπολογισμούς του οικονομολόγου Στάιν βαν Νιούερμπεργκ που δημοσιεύθηκαν από το Brookings Institution. Σε ετήσια βάση, το ποσό αντιστοιχεί κατά μέσο όρο περίπου στο 3,6% του αμερικανικού ΑΕΠ.
Μόνο για το 2026, η Goldman Sachs υπολογίζει ότι οι επενδύσεις που συνδέονται με την ΑΙ θα αντιστοιχούν στο 1,9% του ΑΕΠ των ΗΠΑ. Για να εντοπιστεί ανάλογη συγκέντρωση οικονομικής δραστηριότητας γύρω από την ανάπτυξη ενός νέου κλάδου, χρειάζεται να επιστρέψει κανείς στην έκρηξη των σιδηροδρόμων στα τέλη του 19ου αιώνα.
Η επενδυτική αυτή επέλαση δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας, τεράστιο πλούτο και δραστηριότητα σε ολόκληρη την οικονομία. Ταυτόχρονα, όμως, αυξάνει και τους κινδύνους, καθώς ένα ολοένα μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων χρηματοδοτείται με χρέος. Εάν η ανάπτυξη της ΑΙ επιβραδυνθεί απότομα ή οι προσδοκίες για τα μελλοντικά έσοδα δεν επιβεβαιωθούν, οι συνέπειες θα μπορούσαν να ξεπεράσουν κατά πολύ τον τεχνολογικό κλάδο.
Τα data centers στηρίζουν τις κατασκευές
Η κατασκευή κέντρων δεδομένων αποτελεί ήδη μία από τις φωτεινότερες εστίες δραστηριότητας στον αμερικανικό κατασκευαστικό κλάδο.
Μέχρι τον Ιούλιο του 2026 είχαν δαπανηθεί 37 δισ. δολάρια για την κατασκευή ιδιωτικών data centers, περίπου 9 δισ. περισσότερα από το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους, σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Εμπορίου.
Η εικόνα είναι πολύ διαφορετική στην υπόλοιπη αγορά. Οι ιδιωτικές κατασκευαστικές δαπάνες για κατοικίες, πολυκατοικίες, εμπορικά κέντρα και άλλες δραστηριότητες ήταν κατά περίπου 46 δισ. δολάρια χαμηλότερες σε ετήσια βάση στο πρώτο επτάμηνο.
Η ανάπτυξη των data centers, ωστόσο, δημιουργεί και νέες πιέσεις. Οι μεγάλοι «hyperscalers» ανταγωνίζονται τις υπόλοιπες επιχειρήσεις για εργατικό δυναμικό και ηλεκτρική ενέργεια, αυξάνοντας το κόστος σε περιοχές όπου οι διαθέσιμοι πόροι είναι ήδη περιορισμένοι. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα του Ρίτσμοντ έχει, μάλιστα, επισημάνει τις πιέσεις που ασκεί η κατασκευή κέντρων δεδομένων στη διαθεσιμότητα εργαζομένων στην περιοχή της.
Οι hyperscalers και τα $4,2 τρισ.
Στο επίκεντρο της επενδυτικής έκρηξης βρίσκονται οι μεγαλύτεροι τεχνολογικοί όμιλοι. Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών που συγκέντρωσε η FactSet, οι κεφαλαιουχικές δαπάνες πέντε μεγάλων hyperscalers – Alphabet, Amazon, Meta Platforms, Microsoft και Oracle – αναμένεται να φτάσουν συνολικά τα 4,2 τρισ. δολάρια στην τετραετία έως το 2029.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ο δανεισμός αποκτά ολοένα μεγαλύτερο ρόλο στη χρηματοδότηση αυτών των επενδύσεων.
Σύμφωνα με τον βαν Νιούερμπεργκ, εταιρείες τεχνολογίας χρησιμοποιούν συχνά οντότητες εκτός ισολογισμού για να αντλήσουν κεφάλαια από τράπεζες και εταιρείες private credit. Η περιορισμένη διαφάνεια αυτών των συναλλαγών δυσκολεύει την αποτίμηση του πραγματικού χρηματοοικονομικού κινδύνου.
Το σενάριο που προβληματίζει είναι σαφές: εάν οι εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης δεν δημιουργήσουν αρκετά έσοδα ώστε να εξυπηρετηθεί το χρέος που χρηματοδοτεί την κατασκευή των data centers, οι πιέσεις θα μπορούσαν να μεταφερθούν από τις τεχνολογικές εταιρείες στο ευρύτερο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η ΑΙ δημιουργεί εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας
Παρότι συνεχίζεται η συζήτηση για το κατά πόσο η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αντικαταστήσει θέσεις εργασίας γραφείου, η σημερινή επενδυτική έκρηξη δημιουργεί παράλληλα μεγάλη ζήτηση για νέους εργαζομένους.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις του LinkedIn, η ανάπτυξη της ΑΙ έχει συμβάλει στη δημιουργία περισσότερων από 750.000 νέων θέσεων εργασίας στις ΗΠΑ από το 2023 έως σήμερα.
Οι αμοιβές είναι σημαντικά υψηλότερες από τον μέσο όρο. Ο διάμεσος μισθός στις αγγελίες που σχετίζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη διαμορφώνεται περίπου στις 180.000 δολάρια, έναντι περίπου 80.000 δολαρίων για το σύνολο των θέσεων εργασίας.
Μεγάλη ζήτηση καταγράφεται για ειδικότητες όπως μηχανικοί ΑΙ και επιμελητές δεδομένων, όμως η επίδραση δεν περιορίζεται στα επαγγέλματα γραφείου. Από τις αρχές του 2024 έχουν προστεθεί περίπου 117.000 θέσεις εργασίας σε data centers, χωρίς σε αυτές να υπολογίζονται οι θέσεις που δημιουργούνται προσωρινά κατά την κατασκευή τους.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της περιοχής της Ουάσιγκτον, όπου ο αριθμός των ηλεκτρολόγων αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια από 9.000 σε 17.500.
Η ΑΙ δημιουργεί και «φαινόμενο πλούτου»
Η επενδυτική άνθηση έχει περάσει και στη Wall Street. Η εκρηκτική άνοδος μετοχών που συνδέονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη έχει αυξήσει θεαματικά τον χρηματιστηριακό πλούτο των αμερικανικών νοικοκυριών.
Σύμφωνα με στοιχεία της Federal Reserve, η αξία των μετοχών και των αμοιβαίων κεφαλαίων στις ΗΠΑ έφτασε τα 63 τρισ. δολάρια στο δεύτερο τρίμηνο, σχεδόν διπλάσια από τα επίπεδα που καταγράφονταν στα τέλη του 2022.
Η αύξηση αυτή λειτουργεί ως «φαινόμενο πλούτου», στηρίζοντας την κατανάλωση ακόμη και σε μια περίοδο κατά την οποία οι μισθολογικές αυξήσεις επιβραδύνονται. Τα οφέλη, ωστόσο, κατευθύνονται περισσότερο στα εύπορα νοικοκυριά, τα οποία διαθέτουν μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας τους σε μετοχές.
Το αποτύπωμα γίνεται ιδιαίτερα εμφανές στη Σίλικον Βάλεϊ. Παρότι οι πωλήσεις κατοικιών στις ΗΠΑ βρίσκονται σε πολυετή κάμψη, ο πλούτος που δημιουργεί η ΑΙ έχει τροφοδοτήσει την αγορά πολυτελών ακινήτων της περιοχής.
Σε μία χαρακτηριστική περίπτωση, κατοικία πέντε υπνοδωματίων που βγήκε στην αγορά έναντι 9,9 εκατ. δολαρίων προσέλκυσε επτά προσφορές και πουλήθηκε μέσα σε δύο εβδομάδες για πάνω από 13 εκατ. δολάρια, με αγοραστή επιχειρηματία του κλάδου της ΑΙ.
Οι πληθωριστικές πιέσεις
Η άλλη όψη της επενδυτικής έκρηξης είναι η πίεση στις τιμές. Η τεράστια ζήτηση των data centers για εξοπλισμό και κυρίως για τσιπ μνήμης προκαλεί ελλείψεις και ανεβάζει το κόστος τεχνολογικών προϊόντων.
Τον Αύγουστο, οι τιμές που πλήρωναν οι Αμερικανοί εισαγωγείς για υπολογιστές, περιφερειακά και ημιαγωγούς ήταν κατά 20% υψηλότερες σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα. Η αύξηση του κόστους μεταφέρεται σταδιακά και σε καταναλωτικά προϊόντα, από smartphones έως κονσόλες παιχνιδιών.
Οι επιπτώσεις, όμως, δεν σταματούν εκεί. Η ανάπτυξη των data centers αυξάνει τη ζήτηση για εξειδικευμένους εργαζομένους, πιέζοντας προς τα πάνω τις αμοιβές, ενώ σε περιοχές με μεγάλη συγκέντρωση τέτοιων εγκαταστάσεων έχουν καταγραφεί σημαντικές αυξήσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.
Παράλληλα, η έντονη χρηματοδοτική δραστηριότητα των hyperscalers συνδέεται με πιέσεις στις αγορές κεφαλαίου και στα μακροπρόθεσμα επιτόκια, σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος χρηματοδότησης έχει ήδη επιβαρύνει την αγορά κατοικίας.
Το μεγάλο στοίχημα της αμερικανικής οικονομίας
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αποτελεί πλέον μόνο μια τεχνολογική επανάσταση. Μετατρέπεται σε έναν από τους βασικούς κινητήρες επενδύσεων, απασχόλησης, χρηματιστηριακού πλούτου και κατασκευαστικής δραστηριότητας στις ΗΠΑ.
Ακριβώς αυτή η τεράστια οικονομική βαρύτητα δημιουργεί και τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Όσο περισσότερα κεφάλαια, χρέος, εργαζόμενοι και ενεργειακοί πόροι συγκεντρώνονται γύρω από την ΑΙ, τόσο μεγαλύτερες γίνονται οι συνέπειες μιας ενδεχόμενης απότομης επιβράδυνσης.
Το μεγάλο ερώτημα πλέον δεν είναι εάν η ΑΙ μπορεί να αλλάξει την αμερικανική οικονομία. Αυτό ήδη συμβαίνει. Το στοίχημα είναι εάν τα έσοδα και η παραγωγικότητα που θα δημιουργήσει στο μέλλον θα αποδειχθούν αρκετά ώστε να δικαιολογήσουν τη μεγαλύτερη επενδυτική έκρηξη των τελευταίων γενεών.
Διαβάστε ακόμη
Επενδύσεις 6,6 δισ. ευρώ αλλάζουν τον παραγωγικό χάρτη της χώρας (pics)
Πάνος Γερμανός: Από το ρίσκο της Entersoft στο χρυσό deal του 1 δισ. ευρώ
Η ισπανική «συνταγή» για βενζίνη κάτω από 2 ευρώ που στοίχισε πάνω από 1 δισ. ευρώ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ