Σχεδόν από την πρώτη στιγμή που η τεχνητή νοημοσύνη (AI) πέρασε από τα ερευνητικά εργαστήρια στην καθημερινότητα, μαζί με τον ενθουσιασμό εμφανίστηκαν και οι προειδοποιήσεις. Οι πιο απαισιόδοξοι μίλησαν για μια νέα φούσκα τύπου dotcom, μια επανάληψη της υπερβολής που χαρακτήρισε τις εταιρείες του Διαδικτύου στα τέλη της δεκαετίας του 1990 ή ακόμη και για έναν νέο κύκλο υπερτιμημένων επενδύσεων όπως πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.
Τέσσερα χρόνια μετά την εμφάνιση του ChatGPT, ωστόσο, η δυναμική της AI όχι μόνο δεν έχει υποχωρήσει, αλλά συνεχίζει να προσελκύει τεράστια κεφάλαια. Οι μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες του κόσμου επενδύουν δισεκατομμύρια σε υποδομές, data centers και υπολογιστική ισχύ, ενώ οι αγορές εξακολουθούν να στοιχηματίζουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αποτελέσει την επόμενη μεγάλη αλλαγή στην παγκόσμια οικονομία.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν πρόκειται για μια πραγματική τεχνολογική επανάσταση ή για μια υπερβολή που κάποια στιγμή θα διορθωθεί βίαια.
Η «φούσκα» που χρειάζεται συνεχώς νέο χρήμα
Ένα από τα βασικά σημεία ανησυχίας των επενδυτών είναι το λεγόμενο «κενό χρηματοδότησης». Η έννοια αυτή έγινε γνωστή στις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν πολλές εταιρείες του Διαδικτύου είχαν υψηλές αποτιμήσεις, αλλά στηρίζονταν συνεχώς σε νέα κεφάλαια για να επιβιώσουν.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η Pets.com, μια εταιρεία ηλεκτρονικού εμπορίου που ξόδευε τεράστια ποσά για marketing και ανάπτυξη, χωρίς να έχει ένα βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο. Όσο οι αγορές παρέμεναν ανοδικές, η χρηματοδότηση συνεχιζόταν. Όταν όμως το επενδυτικό κλίμα άλλαξε, η ροή κεφαλαίων σταμάτησε και η εταιρεία κατέρρευσε.
Παρόμοιο μοτίβο εμφανίστηκε και στην κρίση του 2008, όταν χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί χρειάστηκαν επειγόντως νέα κεφάλαια για να αντιμετωπίσουν τις ζημιές από τα στεγαστικά δάνεια.
Η ανησυχία σήμερα είναι εάν ο κλάδος της AI μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με μια αντίστοιχη στιγμή, όταν οι επενδυτές ζητήσουν αποδείξεις ότι οι τεράστιες δαπάνες μπορούν να μετατραπούν σε πραγματικά κέρδη.
Τρισεκατομμύρια επενδύσεις και αβέβαιη κερδοφορία
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη δημιουργήσει μια νέα οικονομική αλυσίδα αξίας. Από τους κατασκευαστές προηγμένων chips μέχρι τις εταιρείες cloud και τα εργαστήρια ανάπτυξης μοντέλων AI, ολόκληρο το τεχνολογικό οικοσύστημα επενδύει με πρωτοφανή ταχύτητα.
Η Anthropic, δημιουργός του μοντέλου Claude, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η εταιρεία εμφανίζει εκρηκτική ανάπτυξη εσόδων, αλλά παράλληλα τεράστιες ανάγκες χρηματοδότησης για υπολογιστική ισχύ και υποδομές. Τα έσοδά της αυξήθηκαν θεαματικά, όμως το κόστος ανάπτυξης των μοντέλων παραμένει ιδιαίτερα υψηλό.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα στην OpenAI, η οποία βρίσκεται στην κορυφή της κούρσας με το ChatGPT. Οι εταιρείες αυτές θεωρούν ότι η AI μπορεί να μεταμορφώσει την οικονομία περισσότερο από τον ηλεκτρισμό ή το Διαδίκτυο. Όμως η μετάβαση από την τεχνολογική πρωτοπορία στη σταθερή κερδοφορία δεν είναι δεδομένη.
Οι επενδυτές παρακολουθούν πλέον στενά όχι μόνο την αύξηση των χρηστών, αλλά και το εάν οι επιχειρήσεις είναι σε θέση να δημιουργήσουν πραγματικά έσοδα από τις τεράστιες επενδύσεις τους.
Ο φόβος για την ανθρωπότητα
Πέρα από την οικονομική διάσταση, η τεχνητή νοημοσύνη έχει ανοίξει και μια βαθύτερη συζήτηση για τους κινδύνους που μπορεί να δημιουργήσει, σύμφωνα με το Reuters.
Οι ανησυχίες αφορούν την πιθανότητα ανάπτυξης ολοένα πιο αυτόνομων συστημάτων που θα μπορούν να λαμβάνουν αποφάσεις με τρόπους δύσκολα προβλέψιμους από τους ανθρώπους. Ακόμη και εταιρείες που πρωταγωνιστούν στον κλάδο αναγνωρίζουν ότι η ισχυρότερη AI απαιτεί αυστηρούς μηχανισμούς ελέγχου.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, έχει υποστηρίξει ότι η παγκόσμια κοινότητα πρέπει να αντιμετωπίσει προσεκτικά την ταχύτητα ανάπτυξης νέων δυνατοτήτων, ώστε η καινοτομία να συνοδεύεται από ασφάλεια.
Το δίλημμα γίνεται όλο και πιο έντονο: η ίδια τεχνολογία που μπορεί να αυξήσει θεαματικά την παραγωγικότητα και να λύσει σύνθετα προβλήματα μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για κυβερνοεπιθέσεις, παραπληροφόρηση ή άλλες επικίνδυνες εφαρμογές.
Η μεγάλη δοκιμασία των αγορών
Μέχρι σήμερα, η αγορά δεν έχει δώσει το σήμα ότι η φούσκα της AI σπάει. Τα κεφάλαια συνεχίζουν να εισρέουν και οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας αυξάνουν τις επενδύσεις τους.
Υπάρχουν όμως ήδη ενδείξεις μεγαλύτερης προσοχής. Ορισμένες εταιρείες καθυστερούν σχέδια εισαγωγής στο χρηματιστήριο, ενώ οι επενδυτές αρχίζουν να εξετάζουν πιο αυστηρά τις αποτιμήσεις και τα επιχειρηματικά μοντέλα.
Η ιστορία δείχνει ότι οι μεγάλες τεχνολογικές αλλαγές συχνά συνοδεύονται από υπερβολές. Το Διαδίκτυο άλλαξε τον κόσμο, αλλά πολλές εταιρείες της πρώτης γενιάς εξαφανίστηκαν. Το ίδιο συνέβη και με άλλες επαναστατικές τεχνολογίες.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί πράγματι να αποτελέσει τη μεγαλύτερη οικονομική μεταμόρφωση του αιώνα. Όμως η αγορά θα πρέπει κάποια στιγμή να απαντήσει στο πιο δύσκολο ερώτημα: πόσο από την αξία που βλέπουμε σήμερα είναι πραγματική και πόσο είναι προσδοκία.
Γιατί στο τέλος κάθε τεχνολογικής επανάστασης υπάρχει ένας παλιός κανόνας της Wall Street: οι μηχανές μπορεί να γίνουν εξυπνότερες, αλλά οι επενδυτές εξακολουθούν να φοβούνται το ίδιο πράγμα, όπως πάντα – μήπως κάποιος άλλος προλάβει να πουλήσει πριν από αυτούς.
Διαβάστε ακόμη
Επενδύσεις 6,6 δισ. ευρώ αλλάζουν τον παραγωγικό χάρτη της χώρας (pics)
Πάνος Γερμανός: Από το ρίσκο της Entersoft στο χρυσό deal του 1 δισ. ευρώ
Η ισπανική «συνταγή» για βενζίνη κάτω από 2 ευρώ που στοίχισε πάνω από 1 δισ. ευρώ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ