Η αναταραχή στην αγορά γαλλικών ομολόγων έχει φέρει τις τελευταίες εβδομάδες στο προσκήνιο τις δημοσιονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη. Ωστόσο, η προσοχή των επενδυτών στρέφεται πλέον με ταχύτητα προς την Ιταλία, καθώς τα νέα κυβερνητικά σχέδια για αύξηση των δαπανών προκαλούν έντονες αντιδράσεις.
Όπως υπενθυμίζει το CNBC, η ιταλική κυβέρνηση αναμένεται να παρουσιάσει την επόμενη εβδομάδα έναν προϋπολογισμό που θα περιλαμβάνει τις πρόσφατα εγκεκριμένες πρόσθετες δαπάνες για την άμυνα και την ενέργεια. Οι παρεμβάσεις αυτές εκτιμάται ότι θα διευρύνουν το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας την επόμενη διετία και θα οδηγήσουν τον λόγο δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ στο υψηλότερο επίπεδο στην Ευρώπη, σύμφωνα με αναλυτές της Goldman Sachs.
Ο Φίλιπο Ταντέι, ανώτερος οικονομολόγος της Goldman Sachs για την Ευρώπη, προειδοποίησε ότι οι αλλαγές αυτές ενδέχεται να ασκήσουν πρόσθετες πιέσεις στα ιταλικά κρατικά ομόλογα ενόψει των βουλευτικών εκλογών του επόμενου έτους.
Στις 2 Οκτωβρίου, η κεντροδεξιά κυβέρνηση της πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι ενέκρινε πρόσθετο δανεισμό ύψους 28 δισ. ευρώ για την επόμενη διετία, προκειμένου να χρηματοδοτήσει αμυντικές και ενεργειακές δαπάνες.
Παρότι τα αρχικά σχέδια περιορίστηκαν, οι νέες προβλέψεις ανεβάζουν τον στόχο για το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ιταλίας στο 3,4% του ΑΕΠ το 2027 και στο 3,2% το 2028, έναντι προηγούμενων εκτιμήσεων του Απριλίου για 2,8% και 2,5%, αντίστοιχα. Οι νέοι στόχοι υπερβαίνουν επίσης τις προβλέψεις της Goldman Sachs.
Οι πρόσθετες δαπάνες κατανέμονται ισόποσα μεταξύ άμυνας και ενέργειας, με κάθε κατηγορία να αντιστοιχεί περίπου στο 0,3% του ΑΕΠ ετησίως για το 2027 και το 2028.
Οι αποφάσεις αυτές λαμβάνονται σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνονται οι ανησυχίες των επενδυτών για τη συνεχή αύξηση του κρατικού δανεισμού σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η κρίση στα γαλλικά ομόλογα και οι πιέσεις στην Ιταλία
Οι αποδόσεις των γαλλικών κρατικών ομολόγων έχουν εκτιναχθεί τις τελευταίες ημέρες σε υψηλά πολλών ετών, καθώς η επιδείνωση της κρίσης χρέους στη Γαλλία ενισχύει τις ευρύτερες ανησυχίες για την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών στην Ευρώπη.
Η απόδοση του γαλλικού 10ετούς ομολόγου υποχώρησε την Παρασκευή κατά 3 μονάδες βάσης, στο 4,85%, εν μέσω αποκλιμάκωσης των τιμών του πετρελαίου.
Αντίστοιχα, η απόδοση του ιταλικού 10ετούς ομολόγου (BTP) σημείωσε πτώση 5 μονάδων βάσης, στο 4,55%.Το spread μεταξύ των 10ετών γερμανικών ομολόγων (Bund), που αποτελούν σημείο αναφοράς για την αγορά χρέους της Ευρωζώνης, και των αντίστοιχων ιταλικών διαμορφωνόταν περίπου στις 108 μονάδες βάσης.
Ο Ταντέι εκτίμησε ότι τα ασφάλιστρα δημοσιονομικού κινδύνου της Ιταλίας ενδέχεται να αυξηθούν ενόψει των επόμενων βουλευτικών εκλογών, οι οποίες πρέπει να πραγματοποιηθούν το αργότερο έως τις 22 Δεκεμβρίου 2027.
Μια αμφίρροπη εκλογική αναμέτρηση θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τα περιθώρια δημοσιονομικής προσαρμογής, καθώς τα κόμματα τόσο της Δεξιάς όσο και της Αριστεράς ενδέχεται να αναζητήσουν κυβερνητικούς εταίρους που τάσσονται υπέρ της αύξησης των δαπανών, προκειμένου να συγκροτήσουν βιώσιμους συνασπισμούς.
«Η χαλαρότερη δημοσιονομική πολιτική, οι αυστηρότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες και μια αμφίρροπη εκλογική αναμέτρηση φαίνεται ότι θα επιδεινώσουν τις προοπτικές του χρέους, έπειτα από τέσσερα χρόνια δημοσιονομικής εξυγίανσης», ανέφερε σε σημείωμά του την Πέμπτη.
Goldman Sachs: Το χρέος μπορεί να φτάσει στο 137% του ΑΕΠ
Την Πέμπτη, το ιταλικό κοινοβούλιο ενέκρινε την αναμόρφωση του εκλογικού συστήματος της χώρας, με τη μετάβαση από ένα μεικτό μοντέλο σε ένα σύστημα περισσότερο προσανατολισμένο στην αναλογική εκπροσώπηση.
Ο δεξιός κυβερνητικός συνασπισμός της Μελόνι υποστηρίζει ότι η αλλαγή θα συμβάλει στη δημιουργία σταθερότερων κυβερνήσεων και θα περιορίσει τις χαοτικές μετεκλογικές διαπραγματεύσεις.
Αντίθετα, τα κόμματα της αριστερής αντιπολίτευσης κατηγορούν την κυβέρνηση ότι οι αλλαγές αποσκοπούν στη διατήρηση της Μελόνι στην εξουσία.
Η κυβέρνηση της Ιταλίδας πρωθυπουργού, η οποία θα παρουσιάσει την επόμενη εβδομάδα τον τελευταίο προϋπολογισμό της πριν από τις εκλογές, έχει αποσπάσει θετικά σχόλια για τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, το οποίο διαμορφώθηκε στο 3,1% το 2025.
Οι αγορές ομολόγων έχουν ανταμείψει τη νέα περίοδο πολιτικής σταθερότητας στην Ιταλία, με τη Μελόνι να έχει πρόσφατα αναδειχθεί στη μακροβιότερη πρωθυπουργό της χώρας από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Οι αυξήσεις των δαπανών είναι συμβατές με την Εθνική Ρήτρα Διαφυγής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία επιτρέπει στα κράτη-μέλη προσωρινή δημοσιονομική ευελιξία για επενδύσεις στην άμυνα και την ενέργεια, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις αναταράξεις που προκαλούν ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία και η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, ο Ταντέι χαρακτήρισε τους νέους στόχους για το έλλειμμα «σημαντική αρνητική έκπληξη», καθώς προβλέπουν αισθητά μεγαλύτερα ελλείμματα από τα αναμενόμενα.
«Διαπιστώνουμε ότι τα υψηλότερα δημοσιονομικά ελλείμματα, σε συνδυασμό με την άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων, αναμένεται να οδηγήσουν τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ σε ανοδική πορεία έως το 2028, προτού σταθεροποιηθεί κοντά στο 137%, που θα αποτελεί τότε το υψηλότερο επίπεδο στην Ευρώπη», σημείωσε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αυξημένες αποδόσεις των ομολόγων αποτελούν μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις στο σημερινό περιβάλλον.
«Εκτιμούμε ότι μια διαρθρωτική μετατόπιση των αποδόσεων των 10ετών ομολόγων σε επίπεδα άνω του 4% πιθανότατα θα διατηρούσε τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ της Ιταλίας σε ανοδική τροχιά και πέραν του 2028», υπογράμμισε.
PIMCO: Η Ιταλία βρίσκεται σε καλύτερη θέση από τη Γαλλία
Ο Κονσταντίν Φάιτ, διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην PIMCO, επισήμανε ότι το πρόσφατο κύμα πωλήσεων στις διεθνείς αγορές ομολόγων έχει επαναφέρει στο επίκεντρο τις χώρες με σχετικά ασθενέστερα οικονομικά θεμελιώδη μεγέθη.
Όπως εξήγησε, τα γαλλικά κρατικά ομόλογα βρίσκονται σε μεγάλο βαθμό στα χαρτοφυλάκια ξένων επενδυτών, γεγονός που τα καθιστά περισσότερο ευάλωτα στις αρνητικές ειδήσεις.
Αντίθετα, το ιταλικό δημόσιο χρέος βρίσκεται κυρίως στα χέρια εγχώριων επενδυτών, κάτι που λειτουργεί συνήθως ως σταθεροποιητικός παράγοντας.
«Παρότι η Ιταλία έχει υψηλότερο χρέος, διαθέτει ισχυρότερο πρωτογενές δημοσιονομικό ισοζύγιο, σχετικά ευνοϊκή πορεία, πολιτική σταθερότητα και ιστορικό εφαρμογής των αναγκαίων προσαρμογών», ανέφερε ο Φάιτ.
Σε σύγκριση με τη Γαλλία, η Ιταλία φαίνεται συνολικά να βρίσκεται σε «σχετικά καλύτερη θέση» στην παρούσα φάση, πρόσθεσε, επικαλούμενος «ισχυρότερα θεμελιώδη μεγέθη, πιο ξεκάθαρο πολιτικό σκηνικό και αποδεδειγμένη ικανότητα λήψης δύσκολων δημοσιονομικών αποφάσεων».
UBS: Στοιχήματα κατά των ιταλικών ομολόγων
Παρά τις σχετικά ευνοϊκές εκτιμήσεις της PIMCO, ορισμένοι επενδυτές έχουν ήδη αρχίσει να αναζητούν ευκαιρίες για τοποθετήσεις που θα αποφέρουν κέρδη σε περίπτωση νέας επιδείνωσης στην αγορά ιταλικού χρέους.
Ο Ρέιναουτ ντε Μποκ, επικεφαλής στρατηγικής για τα ευρωπαϊκά επιτόκια στην UBS Investment Bank, αποκάλυψε πρόσφατα ότι έχει ανοίξει θέση πώλησης (short) στα ιταλικά κρατικά ομόλογα (BTPs), ποντάροντας στο ενδεχόμενο η Ιταλία να αποτελέσει τον επόμενο αδύναμο κρίκο στην ευρωπαϊκή αγορά κρατικού χρέους.
«Νομίζω ότι ίσως έρθει και η σειρά της Ιταλίας και ο κόσμος θα αρχίσει να ανησυχεί περισσότερο και γι’ αυτήν, σε αυτά τα υψηλότερα επίπεδα αποδόσεων, παρά τις πολλές μεταρρυθμίσεις που έχουν πραγματοποιηθεί στη χώρα», δήλωσε ο ντε Μποκ στην εκπομπή «Squawk Box Europe» του CNBC.
Διαβάστε ακόμη
Aπό τη Βίσση έως τον Κλασικό Μαραθώνιο: Η Αθήνα ποντάρει στον live τουρισμό
Οι «κομάντος» της εποπτείας μπαίνουν στις τράπεζες – Στο μικροσκόπιο τα δάνεια υψηλού κινδύνου
Στα 1.000 ευρώ η μέση σύνταξη από τον Δεκέμβριο
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ