Το εντυπωσιακό ράλι των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων αρχίζει να προκαλεί επιφυλάξεις σε ορισμένους από τους μεγαλύτερους διεθνείς επενδυτικούς οίκους, οι οποίοι εκτιμούν ότι η περίοδος υπεραπόδοσης της Ευρώπης έναντι της Wall Street ενδέχεται να πλησιάζει στο τέλος της. Παρά τα διαδοχικά ιστορικά υψηλά και την ισχυρή εταιρική κερδοφορία, οι αναλυτές της State Street, της Pictet και της Bank of America προειδοποιούν ότι οι υψηλές αποτιμήσεις, η εύθραυστη οικονομική ανάπτυξη και η πολιτική αβεβαιότητα περιορίζουν τα περιθώρια περαιτέρω ανόδου.
Από τις αρχές Οκτωβρίου, ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 έχει ενισχυθεί κατά 4,6%, καταγράφοντας ιστορικό υψηλό και ξεπερνώντας σε επιδόσεις τους βασικούς χρηματιστηριακούς δείκτες των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ασίας.
Η άνοδος αυτή τροφοδοτήθηκε από τη μετακίνηση κεφαλαίων προς πιο αμυντικές τοποθετήσεις, καθώς οι αναταράξεις στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης έπληξαν τις αμερικανικές τεχνολογικές μετοχές. Παράλληλα, τα καλύτερα του αναμενομένου εταιρικά αποτελέσματα, η υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου και οι ελπίδες αποκλιμάκωσης των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία δημιούργησαν ευνοϊκές συνθήκες για τις ευρωπαϊκές αγορές.
Ωστόσο, όσο παρατείνεται η άνοδος, τόσο ενισχύονται οι αμφιβολίες για τη διάρκειά της.
Pictet: Περιορισμένα περιθώρια ανόδου στην Ευρώπη
Ο επικεφαλής στρατηγικής της Pictet Asset Management, Λούκα Παολίνι, εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτικός μετά την πρόσφατη χρηματιστηριακή άνοδο.
«Είμαστε γενικά πολύ προσεκτικοί απέναντι στις ευρωπαϊκές μετοχές μετά το ράλι», σημειώνει, επικαλούμενος τη συρρίκνωση της διαφοράς αποτιμήσεων σε σχέση με τις αμερικανικές αγορές, τη χαμηλή οικονομική ανάπτυξη και τη σταδιακή εξασθένηση της δυναμικής των εταιρικών κερδών.
Όπως εξηγεί, ο επενδυτικός οίκος προτιμά προς το παρόν να αποφεύγει τις περισσότερες ευρωπαϊκές κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων, καθώς εντοπίζει μεγαλύτερες προοπτικές ανόδου σε άλλες αγορές.
Ο Stoxx 600 διαπραγματεύεται περίπου 14 φορές τα αναμενόμενα κέρδη των εταιρειών που τον απαρτίζουν, με discount 20% σε σχέση με τον αμερικανικό S&P 500.
Η διαφορά αυτή είναι σημαντικά μικρότερη από το μέσο discount 30% της τελευταίας πενταετίας, γεγονός που σημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές μετοχές δεν είναι πλέον τόσο φθηνές συγκριτικά με τις αμερικανικές όσο στο παρελθόν.
Η μεταβολή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην υποχώρηση των αποτιμήσεων στις ΗΠΑ, όπου οι επενδυτές έχουν περιορίσει τον ενθουσιασμό τους για την τεχνητή νοημοσύνη, εν μέσω ανησυχιών για τις υπερβολικές επενδύσεις στον κλάδο.
Το κλίμα επιβαρύνθηκε επίσης από την επικράτηση των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο και την απομάκρυνση του Τζένσεν Χουάνγκ από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου της Nvidia.
Bank of America: Κίνδυνος υστέρησης 10% το 2027
Ακόμη πιο επιφυλακτική εμφανίζεται η Bank of America, με τον στρατηγικό αναλυτή της, Σεμπάστιαν Ρέντλερ, να υποβαθμίζει την Παρασκευή τη σύστασή του για τις ευρωπαϊκές μετοχές σε underweight, δηλαδή σε θέση χαμηλότερης στάθμισης από εκείνη που προβλέπουν οι δείκτες αναφοράς.
Ο αναλυτής προβλέπει ότι οι ευρωπαϊκές μετοχές θα μπορούσαν να εμφανίσουν υποαπόδοση περίπου 10% έναντι των παγκόσμιων αγορών έως το δεύτερο τρίμηνο του 2027.
Η εκτίμησή του στηρίζεται σε τρεις βασικούς παράγοντες: την πιθανότητα να μην επαναληφθούν τα εξαιρετικά ισχυρά εταιρικά αποτελέσματα, την εξασθένηση του οφέλους από την πτώση του πετρελαίου και τον κίνδυνο νέας διεύρυνσης των διαφορών αποδόσεων μεταξύ γαλλικών και γερμανικών κρατικών ομολόγων.
Παρότι η ευρωπαϊκή αγορά κατέγραψε ένα ιδιαίτερα ισχυρό τρίτο τρίμηνο, με την αύξηση της κερδοφορίας να ανταγωνίζεται εκείνη των αμερικανικών επιχειρήσεων για πρώτη φορά από τις αρχές του 2023, οι προβλέψεις για τη συνέχεια είναι πιο συγκρατημένες.
Σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg Intelligence, τα κέρδη ανά μετοχή των εταιρειών του Stoxx 600 αναμένεται να αυξηθούν κατά 19% το 2026, αλλά ο ρυθμός ανάπτυξης προβλέπεται να περιοριστεί σε λιγότερο από το μισό το 2027.
Η αναμενόμενη αυτή επιβράδυνση θέτει υπό αμφισβήτηση τη δυνατότητα συνέχισης του ράλι, ιδιαίτερα εάν οι αποτιμήσεις παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα.
Τεχνικές ενδείξεις υπερθέρμανσης στις ευρωπαϊκές αγορές
Οι επιφυλάξεις δεν περιορίζονται στα εταιρικά αποτελέσματα και στις αποτιμήσεις. Ορισμένοι τεχνικοί δείκτες υποδηλώνουν ότι η πρόσφατη άνοδος έχει οδηγήσει μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής αγοράς σε επίπεδα που θεωρούνται υπεραγορασμένα.
Το ποσοστό των μετοχών που εμφανίζουν τέτοιες ενδείξεις παραμένει υψηλό, ενώ ελάχιστοι τίτλοι χαρακτηρίζονται υπερπουλημένοι. Συνολικά, επτά κλάδοι εμφανίζονται υπεραγορασμένοι, μεταξύ των οποίων ο τουρισμός και η αναψυχή, οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και η υγειονομική περίθαλψη.
Παράλληλα, στοιχεία της Citigroup δείχνουν σημαντική ενίσχυση των τοποθετήσεων υπέρ της ανόδου των ευρωπαϊκών μετοχών στις αρχές Νοεμβρίου, την ώρα που στις ΗΠΑ καταγράφηκε περαιτέρω εξασθένηση της επενδυτικής ζήτησης.
Η ομάδα αναλυτών της Société Générale, στην οποία συμμετέχει ο Ρολάν Καλογιάν, εκτιμά ότι το ράλι έχει ήδη προχωρήσει αρκετά, δεδομένων των επίμονων μακροοικονομικών και πολιτικών κινδύνων, αλλά και της εικόνας που παρουσιάζουν οι θεμελιώδεις και τεχνικοί δείκτες.
Με τον Stoxx 600 να βρίσκεται ήδη κοντά στον αισιόδοξο στόχο του οίκου, οι αναλυτές διαπιστώνουν περιορισμένα περιθώρια πρόσθετων κερδών έως το τέλος του 2026.
Πετρέλαιο και τράπεζες εξακολουθούν να στηρίζουν την Ευρώπη
Παρά τις προειδοποιήσεις, οι ευρωπαϊκές αγορές διατηρούν ορισμένα σημαντικά πλεονεκτήματα. Η πτώση των τιμών του πετρελαίου κατά 19% μέσα στον Νοέμβριο, καθώς ενισχύθηκαν οι προσδοκίες για ειρηνευτικές εξελίξεις στην Ουκρανία και το Ιράν, προσφέρει ανακούφιση στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, περιορίζοντας το ενεργειακό τους κόστος.
Ταυτόχρονα, η άνοδος των επιτοκίων ενισχύει τις προοπτικές κερδοφορίας των τραπεζών, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 16% του Stoxx 600, αποτελώντας τον κλάδο με τη μεγαλύτερη στάθμιση στον δείκτη.
Ένας ακόμη παράγοντας που θα μπορούσε να στηρίξει τις ευρωπαϊκές μετοχές είναι η αλλαγή κατεύθυνσης των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη.
Εάν το ενδιαφέρον μετατοπιστεί από τις εταιρείες που αναπτύσσουν τις υποδομές της AI προς εκείνες που αξιοποιούν την τεχνολογία για την αύξηση της παραγωγικότητας και της κερδοφορίας τους, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ενδέχεται να βρεθούν σε πλεονεκτική θέση.
Άλλωστε, η πρόσφατη υπεραπόδοση της Ευρώπης συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τις πιέσεις που έχουν δεχθεί οι αμερικανικές τεχνολογικές μετοχές. Η μικρότερη έκθεση του ευρωπαϊκού χρηματιστηρίου στον κλάδο της τεχνολογίας έχει λειτουργήσει ως συγκριτικό πλεονέκτημα κατά την αναταραχή γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη.
Citi και UBS βλέπουν νέα κέρδη – Διαφορετική εκτίμηση από Goldman Sachs
Παρά την αυξανόμενη απαισιοδοξία, δεν συμμερίζονται όλοι οι διεθνείς επενδυτικοί οίκοι την άποψη ότι το ράλι έχει εξαντλήσει τη δυναμική του.
Η Citigroup, με επικεφαλής την αναλύτρια Μπεάτα Μάντεϊ, αναβάθμισε νωρίτερα μέσα στον Νοέμβριο τις ευρωπαϊκές μετοχές σε overweight, εκτιμώντας ότι προσφέρουν ελκυστικότερες επενδυτικές προοπτικές μετά τις αναταράξεις στον αμερικανικό τεχνολογικό κλάδο.
Ακόμη πιο αισιόδοξη εμφανίζεται η UBS, με τους στρατηγικούς αναλυτές Τζέρι Φάουλερ και Σουτάνια Τσέντα να προβλέπουν διψήφια άνοδο του Stoxx 600 έως το τέλος του 2027.
Στον αντίποδα, η Goldman Sachs διατηρεί σύσταση underweight για την Ευρώπη το 2027, προτιμώντας τις αγορές των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ιαπωνίας.
Η ομάδα στρατηγικής του οίκου, στην οποία συμμετέχουν οι Πίτερ Οπενχάιμερ και Σάρον Μπελ, προβλέπει άνοδο μόλις 5% για τον Stoxx 600 τους επόμενους 12 μήνες, έναντι εκτιμώμενης ενίσχυσης 15% για τον S&P 500.
Σύμφωνα με τους αναλυτές της Goldman Sachs, οι ευρωπαϊκές αποτιμήσεις δεν έχουν υποχωρήσει στον ίδιο βαθμό με εκείνες άλλων αγορών, ενώ τα προβλήματα δημόσιου χρέους και το ιδιαίτερα επιβαρυμένο πολιτικό ημερολόγιο αυξάνουν τους κινδύνους.
Γαλλία και Ισπανία στο επίκεντρο της πολιτικής αβεβαιότητας
Η πολιτική αστάθεια αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που θα μπορούσε να ανακόψει την ανοδική πορεία των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στη Γαλλία, όπου η αντιπαράθεση για τη διαχείριση του υψηλού δημοσιονομικού ελλείμματος, σε συνδυασμό με την προετοιμασία για τις προεδρικές εκλογές του 2027, έχει ενισχύσει τις πιέσεις στην αγορά κρατικών ομολόγων.
Η διαφορά απόδοσης μεταξύ του γαλλικού και του γερμανικού δεκαετούς ομολόγου έχει ξεπεράσει τις 150 μονάδες βάσης, αντανακλώντας την αυξανόμενη ανησυχία των επενδυτών για τους δημοσιονομικούς και πολιτικούς κινδύνους.
Την ίδια στιγμή, κινητοποιήσεις για το αυξημένο κόστος ζωής έχουν εκδηλωθεί στη Γαλλία, την Ιταλία και την Ισπανία, ενώ η τελευταία οδεύει προς πρόωρες εκλογές στις 29 Νοεμβρίου.
Η συσσώρευση αυτών των εξελίξεων καθιστά την ευρωπαϊκή χρηματιστηριακή αγορά ευάλωτη σε ενδεχόμενη επιδείνωση του επενδυτικού κλίματος.
State Street: Χωρίς αύξηση κερδών δύσκολα θα συνεχιστεί το ράλι
Η Μαρία Βάιτμαν, επικεφαλής έρευνας μετοχών της State Street Global Markets, εκφράζει έντονο προβληματισμό για τις προοπτικές της Ευρώπης.
Όπως επισημαίνει, το μακροοικονομικό περιβάλλον παραμένει δύσκολο και είναι πιθανό να συνεχίσει να αποτελεί εμπόδιο και την επόμενη χρονιά.
Κατά την εκτίμησή της, ακόμη και αν οι ευρωπαϊκές μετοχές εξακολουθούν να εμφανίζουν σχετικά χαμηλές αποτιμήσεις και περιορισμένη επενδυτική τοποθέτηση, είναι δύσκολο να επιτευχθούν ισχυρές χρηματιστηριακές αποδόσεις χωρίς ουσιαστική αύξηση των εταιρικών κερδών.
Το κρίσιμο ερώτημα για τους επόμενους μήνες είναι κατά πόσο η Ευρώπη θα μπορέσει να διατηρήσει την ελκυστικότητά της, εάν η Wall Street ανακτήσει τη δυναμική της.
Μια αντιστροφή του επενδυτικού κλίματος υπέρ των ΗΠΑ θα μπορούσε να περιορίσει τις εισροές κεφαλαίων στις ευρωπαϊκές αγορές, αναδεικνύοντας τις αδυναμίες που μέχρι σήμερα επισκιάζονται από το εντυπωσιακό ράλι του Stoxx 600.