Τον Κέβιν Γουόρς ως νέο πρόεδρο της Federal Reserve όρκισε ο Ντόναλντ Τραμπ την Παρασκευή, επιλέγοντας να διοργανώσει την τελετή στο Λευκό Οίκο για πρώτη φορά εδώ και 40 χρόνια, ήτοι από τον Άλαν Γκρίνσπαν το 1987. Πρόκειται για επιλογή με έντονο συμβολικό χαρακτήρα από την πλευρά του Τραμπ, δεδομένων των απόψεων που έχει εκφράσει για την στενή σχέση και συνεργασία που θα ήθελε να υπάρχει μεταξύ Λευκού Οίκου και Ομοσπονδιακής Τράπεζας, κόντρα στον ανεξάρτητο θεσμικό χαρακτήρα της κεντρικής τράπεζας.
Πάντως ο ίδιος ο Τραμπ προσπάθησε να καθησυχάσει τις αγορές για τον πιθανό παρεμβατικό του ρόλο. «Θέλω ο Κέβιν να είναι απολύτως ανεξάρτητος», τόνισε στις δηλώσεις του κατά τη διάρκεια της ορκωμοσίας «Να μη κοιτάζει εμένα, να μη κοιτάζει κανέναν».
«Θα τον αφήσω να κάνει αυτό που θέλει να κάνει» σχετικά με τα επιτόκια και τη νομισματική πολιτική της Fed, τόνισε ο Τραμπ, προσθέτοντας ωστόσο με νόημα ότι περιμένει από τον Γουόρς να επαναφέρει τη Fed «στη βασική της αποστολή» και να στηρίξει την ανάπτυξη χωρίς να αφήσει τον πληθωρισμό να ξεφύγει.
Από την πλευρά του και ο Γουόρς, στις δηλώσεις του, συμφώνησε ότι «η ανεξαρτησία της Fed δεν είναι προνόμιο. Είναι ευθύνη απέναντι στον αμερικανικό λαό». Μάλιστα, εξηγώντας ότι «η σταθερότητα των τιμών αποτελεί προϋπόθεση για διατηρήσιμη ανάπτυξη και ισχυρή αγορά εργασίας», πρόσθεσε πως η Fed «πρέπει να επιστρέψει στις βασικές της αρμοδιότητες και να μιλά λιγότερο, αλλά πιο καθαρά».
Ο Γουόρς επιχείρησε επίσης να κρατήσει ανοιχτές όλες τις επιλογές για την πορεία των επιτοκίων, λέγοντας ότι «δεν έρχομαι με προαποφασισμένη πορεία για τα επιτόκια. Τα δεδομένα θα καθορίσουν την πολιτική», αν και παραδέχτηκε ότι «ο πληθωρισμός παραμένει η μεγαλύτερη απειλή για τα αμερικανικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις».
Ο 56χρονος Γουόρς γίνεται ο 11ος πρόεδρος της Fed στη σύγχρονη τραπεζική εποχή, διαδεχόμενος τον Τζερόμ Πάουελ, ο οποίος υπηρέτησε επί οκτώ χρόνια.
Ο Πάουελ, που αποτέλεσε επανειλημμένα στόχο της οργής του Τραμπ εξαιτίας της άρνησής του να μειώσει τα επιτόκια τόσο γρήγορα ή τόσο επιθετικά όσο επιθυμούσε ο Λευκός Οίκος, θα παραμείνει στη Fed ως απλός διοικητής. Είναι η πρώτη φορά εδώ και σχεδόν 80 χρόνια που πρώην πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας επιλέγει να παραμείνει με αυτόν τον τρόπο στο ΔΣ, μια απόφαση που επίσης εκλήφθη ως μήνυμα προς τις προθέσεις του Αμερικανού προέδρου, αλλά και τα όσα θα προσπαθήσει να επιβάλει ο Γουόρς στην Τράπεζα.
Η ορκωμοσία της Παρασκευής σηματοδοτεί τη δεύτερη θητεία του Γουόρς στη Fed. Είχε υπηρετήσει ξανά ως απλός διοικητής στο ΔΣ από το 2006 έως το 2011, περίοδο κατά την οποία η κεντρική τράπεζα συνεργάστηκε στενά με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών για τη διάσωση της οικονομίας από τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση.
Αν και συμμετείχε ενεργά στις παρεμβάσεις εκείνης της περιόδου, ο Γουόρς αργότερα άσκησε κριτική στη Fed επειδή διατήρησε για μεγάλο χρονικό διάστημα τις πολιτικές της εποχής της κρίσης και επειδή — κατά την άποψή του — υπερέβη την αποστολή της για σταθερές τιμές και χαμηλή ανεργία. Αναλόγως έχει επικρίνει προηγούμενες πρωτοβουλίες της κεντρικής τράπεζας που σχετίζονταν με την κλιματική αλλαγή και τις κοινωνικές ανισότητες, χαρακτηρίζοντάς τες ως απομάκρυνση από τον βασικό της ρόλο, ενώ έχει δεσμευτεί να περιορίσει το αποτύπωμα της Fed στις αγορές.
Ο Γουόρς εξασφάλισε τη θέση έπειτα από μια εκτεταμένη διαδικασία επιλογής που ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2025 και περιλάμβανε έως και 11 υποψηφίους, από νυν και πρώην αξιωματούχους της Fed έως γνωστούς οικονομολόγους και στρατηγικούς αναλυτές της Wall Street.
Η θητεία του Πάουελ χαρακτηρίστηκε από συνεχείς και συχνά προσωπικές επιθέσεις του Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος απαιτούσε πιο επιθετικές μειώσεις επιτοκίων και είχε κατηγορήσει τον Πάουελ ότι πάσχει από «σύνδρομο αντιπάθειας προς τον Τραμπ», παρότι η Fed είχε μειώσει το βασικό της επιτόκιο κατά 0,75 ποσοστιαίες μονάδες και το είχε αυξήσει συνολικά κατά 4,25 μονάδες σε διαφορετική φάση της προεδρίας του Τζο Μπάιντεν. Ο ίδιος ο Πάουελ δεν απάντησε ποτέ στις προσβολές του Τραμπ, όμως έστειλε την απάντηση του επιλέγοντας να παραμείνει στους κόλπους της κεντρικής τράπεζας.
Παρά τις πιέσεις του Τραμπ για χαμηλότερα επιτόκια, οι αγορές εκτιμούν ότι η Fed θα διατηρήσει αμετάβλητη τη νομισματική της πολιτική για το μεγαλύτερο μέρος — αν όχι για ολόκληρο — του 2026, ενώ δεν αποκλείεται ακόμη και νέος κύκλος αυξήσεων στις αρχές του 2027.
Η περίοδος Πάουελ σημαδεύτηκε επίσης από τον υψηλό πληθωρισμό, ο οποίος παρέμεινε πάνω από τον στόχο του 2% της Fed επί πέντε συνεχόμενα χρόνια. Ο Γουόρς έχει δηλώσει ότι μπορεί ταυτόχρονα να περιορίσει τον πληθωρισμό και να μειώσει τα βασικά επιτόκια, όμως το πως θα το πετύχει αποτελεί μεγάλο ερώτημα δεδομένων των οικονομικών συνθηκών που έχει δημιουργήσει η ενεργειακή κρίση.
Τα πρακτικά της τελευταίας συνεδρίασης της Fed αποτύπωσαν ξεκάθαρα ότι η πλειοψηφία των αξιωματούχων ανησυχεί για την ανθεκτικότητα του πληθωρισμού, ενώ και σε δηλώσεις τους, τις τελευταίες ημέρες, πολλά μέλη του συμβουλίου έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι η κεντρική τράπεζα θα τηρήσει στάση αναμονής για μεγάλο διάστημα, αν όχι θα οδηγηθεί σε αύξηση επιτοκίων, αντί για μείωση.
«Ο πληθωρισμός δεν κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση», δήλωσε μόλις σήμερα από την Φρανκφούρτη ο διοικητής Κρίστοφερ Γουόλερ, προσθέτοντας ότι «οι κίνδυνοι πολιτικής έχουν αλλάξει. Θα υποστήριζα την αφαίρεση της διατύπωσης περί “προδιάθεσης χαλάρωσης” από την ανακοίνωση νομισματικής πολιτικής, ώστε να καταστεί σαφές ότι μια μείωση επιτοκίων δεν είναι πλέον πιο πιθανή από μια αύξηση επιτοκίων στο μέλλον». Σημειωτέον το σήμα Γουόλερ προς αύξηση επιτοκίων είναι σημαντική δεδομένου κιόλας πως θεωρείται από τα «γεράκια» του συμβουλίου.
Είναι χαρακτηριστικό ότι μετά τις δηλώσεις του Γουόλερ, οι traders ενίσχυσαν τα στοιχήματα υπέρ υψηλότερων επιτοκίων, με τις αγορές swaps να αποτιμούν πλέον πλήρως μια αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης από τη Fed έως τον Δεκέμβριο, για πρώτη φορά!
Διαβάστε ακόμη
Reuters: Οι κεντρικές τράπεζες έχουν ένα σοβαρό πρόβλημα: Τα αρνητικά πραγματικά επιτόκια (γράφημα)
Η καλύτερη εβδομάδα από το 2023 για τα βρετανικά ομόλογα – Στο κάδρο επιτόκια και πολιτική κρίση
ΤτΕ: Στα 1,67 δισ. ευρώ τα τουριστικά έσοδα το α’ τρίμηνο – «Εκρηκτική» αύξηση κατά 64,3%
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα