Οι παράπλευρες συνέπειες της επανάστασης του Ozempic

Η απόφαση της Yum Brands να αποεπενδύσει από την Pizza Hut δεν μπορεί να εξεταστεί μόνο υπό το πρίσμα του αυξανόμενου ανταγωνισμού στην αγορά της εστίασης. Αντανακλά επίσης βαθύτερες αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες, οι οποίες τα τελευταία χρόνια μετασχηματίζουν ολόκληρη τη βιομηχανία τροφίμων.

Οι καταναλωτές, ιδιαίτερα στις ανεπτυγμένες οικονομίες, υιοθετούν ολοένα και περισσότερο έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής. Η αυξημένη ευαισθητοποίηση γύρω από την παχυσαρκία, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και τον διαβήτη οδηγεί πολλούς στην αναζήτηση πιο ισορροπημένων διατροφικών επιλογών, περιορίζοντας την κατανάλωση τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε θερμίδες, λίπη και επεξεργασμένους υδατάνθρακες.

Την ίδια στιγμή, η ταχύτατη εξάπλωση των φαρμάκων απώλειας βάρους, όπως το Ozempic, το Wegovy και το Mounjaro, δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα για τον κλάδο της εστίασης. Τα φάρμακα αυτά δεν συμβάλλουν μόνο στη μείωση του σωματικού βάρους, αλλά περιορίζουν σημαντικά την όρεξη και την επιθυμία για υπερκατανάλωση τροφής. Ως αποτέλεσμα, εκατομμύρια καταναλωτές καταναλώνουν μικρότερες ποσότητες φαγητού και εμφανίζουν μειωμένη προτίμηση σε προϊόντα όπως πίτσα, burgers, γλυκά και αναψυκτικά.

Για όσους δεν γνωρίζουν τι είναι το Ozempic (αν και μάλλον έχουν απομείνει λίγοι), πρόκειται για ένα φάρμακο που συνταγογραφείται σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 για να τους βοηθήσει να χάσουν βάρος και να βελτιώσουν διάφορους μεταβολικούς δείκτες κινδύνου. Κάποιοι ίσως έχουν ακούσει και για άλλα σκευάσματα όπως το Mounjaro ή το Wegovy, το οποίο περιέχει την ίδια δραστική ουσία (GLP-1), αλλά κυκλοφορεί με διαφορετική εμπορική ονομασία για ασθενείς χωρίς διαβήτη που επιδιώκουν απώλεια βάρους.

Τα φάρμακα αυτά παράγονται από την Novo Nordisk και την Eli Lilly, γεγονός που εξηγεί γιατί οι μετοχές τους αποτέλεσε μία από τις μεγάλες χρηματιστηριακές «μόδες» της Ευρώπης το 2023. Η συνδρομή αυτών των φαρμάκων δεν περιορίζεται μόνο στην απώλεια βάρους αλλά επιβραδύνουν την εξέλιξη της χρόνιας νεφρικής νόσου σε διαβητικούς ασθενείς, μειώνουν τον κίνδυνο καρδιακών προσβολών και ενδέχεται ακόμη και να περιορίζουν την επιθυμία για αλκοόλ, βοηθώντας έτσι στην αντιμετώπιση του αλκοολισμού.

Ωστόσο, όπως όλα τα φάρμακα, έχουν και παρενέργειες, όπως διάρροια, δυσκοιλιότητα, αέρια, ναυτία, εμετούς και κοιλιακό πόνο. Μικρό τίμημα, θα έλεγε κανείς, αν μπορείς να χάσεις 10% έως 20% του σωματικού σου βάρους χωρίς να αλλάξεις σημαντικά τη διατροφή σου ή να αυξήσεις την άσκησή σου. Υπάρχει όμως μια παρενέργεια που δεν αναφέρεται καν στο φύλλο οδηγιών και φαίνεται να ενοχλεί ιδιαίτερα πολλούς χρήστες: το Ozempic face.

Καθώς οι άνθρωποι χάνουν σημαντικές ποσότητες σωματικού λίπους με τη χρήση αυτών των σκευασμάτων, το λίπος δεν χάνεται μόνο από τα σημεία του σώματος όπου το επιθυμούν, αλλά και από το πρόσωπο. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ένα πιο χαλαρό πρόσωπο, με περισσότερες ρυτίδες, γραμμές έκφρασης και περίσσεια δέρματος, ιδιαίτερα γύρω από τα χείλη, το πηγούνι και τα μάγουλα. Με απλά λόγια, πολλοί ασθενείς παραπονιούνται ότι το πρόσωπό τους φαίνεται περίπου πέντε χρόνια πιο γερασμένο σε σχέση με πριν ξεκινήσουν τη θεραπεία.

Μία λύση θα ήταν να σταματήσει κανείς την αγωγή. Το πρόβλημα είναι ότι όταν οι ασθενείς διακόπτουν το φάρμακο, συνήθως επανέρχεται η όρεξη και συχνά ξαναπαίρνουν το βάρος που έχασαν. Και όχι μόνο αυτό: το σώμα δεν αποθηκεύει απαραίτητα το λίπος στα ίδια ακριβώς σημεία όπου βρισκόταν πριν. Μπορεί να δημιουργήσει νέες εναποθέσεις λίπους σε διαφορετικές περιοχές. Έτσι, το «Ozempic face» μπορεί να παραμείνει, ενώ το βάρος επιστρέφει.

Εναλλακτικά, οι γιατροί συνιστούν αλλαγές στον τρόπο ζωής και στη διατροφή ώστε να διατηρηθεί το υγιές βάρος. Ωστόσο, αν οι άνθρωποι που καταφεύγουν στο Ozempic μπορούσαν να το πετύχουν εύκολα μόνοι τους, πιθανότατα δεν θα χρειάζονταν το φάρμακο εξαρχής. Αν όμως η αλλαγή συνηθειών φαίνεται υπερβολικά δύσκολη, οι Αμερικανοί γιατροί έχουν άλλη λύση. Όπου υπάρχει δυνατότητα κέρδους, υπάρχει και ένας πλαστικός χειρουργός πρόθυμος να βοηθήσει. Αντί να αποδεχθούν ότι το τίμημα ενός πιο υγιούς σώματος ίσως είναι ένα πρόσωπο που δείχνει λίγο πιο ώριμο, πολλοί στρέφονται στις αισθητικές επεμβάσεις, επιλέγοντας λίφτινγκ ή ενέσιμα fillers για να ανακτήσουν τη νεανική τους εμφάνιση.

Η επιτυχία των σκευασμάτων αδυνατίσματος δημιουργεί πιέσεις σε εταιρείες fast food, παραγωγούς γλυκών και ακόμη και σε φαρμακευτικές που δραστηριοποιούνται σε άλλες θεραπευτικές κατηγορίες. Υπάρχει όμως ένας κλάδος που φαίνεται να ωφελείται σημαντικά από αυτή την τάση: Οι πλαστικοί χειρουργοί. Και για αυτή την κατηγορία επαγγελματιών επί του παρόντος η σύσταση είναι «ισχυρή αγορά»!