Σε καθαρά αρνητικό έδαφος ξεκινούν την εβδομάδα οι ευρωπαϊκές αγορές, καθώς οι διεθνείς αγορές υποχωρούν μετά τις εκτεταμένες επιθέσεις που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατά του Ιράν το Σαββατοκύριακο.

Ο πανευρωπαϊκός Stoxx 600 καταγράφει απώλειες 1,4%, ο βρετανικός δείκτης FTSE 100 υποχωρεί κατά 0,9%, ο γερμανικός DAX με πτώση 1,9%, ο γαλλικός CAC 40 χαμηλότερα κατά 1,5%, ο ιταλικός FTSE MIB χάνει 2,1%.

Οι παγκόσμιες αγορές κινούνται πτωτικά μετά τις ραγδαίες εξελίξεις του Σαββατοκύριακου. Τα πλήγματα είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να καλούν τους Ιρανούς πολίτες να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία για την ανατροπή του καθεστώτος.

Το Ιράν εξαπέλυσε αντίποινα κατά αμερικανικών βάσεων στη Μέση Ανατολή, ενώ τρεις Αμερικανοί στρατιωτικοί σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια της επιχείρησης.

Οι τιμές του αργού πετρελαίου εκτινάχθηκαν άνω του 8% την Κυριακή, καθώς οι συμμετέχοντες στην αγορά ανησυχούν για σοβαρή διαταραχή της προσφοράς. Τα αμερικανικά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης υποχώρησαν έντονα τη Δευτέρα το πρωί, ενώ οι αγορές Ασίας-Ειρηνικού σημείωσαν επίσης σημαντικές απώλειες, με τις μετοχές αεροπορικών εταιρειών να καταγράφουν μεγάλες πιέσεις λόγω των διαταραχών στον εναέριο χώρο της Μέσης Ανατολής και των κλεισιμάτων αεροδρομίων.

Οι αγορές πετρελαίου έχουν πλέον στραμμένη την προσοχή τους στα Στενά του Ορμούζ, το πιο κρίσιμο ενεργειακό σημείο  στον κόσμο.

Αν και η θαλάσσια οδός δεν έχει επισήμως κλείσει, η κίνηση των δεξαμενόπλοιων έχει σχεδόν παγώσει, καθώς τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου εκτοξεύονται και ναυτιλιακές εταιρείες αναστέλλουν δρομολόγια, επισημαίνει η JPMorgan σε σημείωμά της. Όπως αναφέρει η τράπεζα, η εξέλιξη αυτή οδηγεί σε «άμεση ανατιμολόγηση του γεωπολιτικού κινδύνου αντί για μια σταδιακή προσαρμογή με βάση τα θεμελιώδη μεγέθη».

Η JPMorgan προειδοποιεί επίσης ότι, εάν οι διαταραχές διαρκέσουν περισσότερο από τρεις εβδομάδες, οι παραγωγοί του Κόλπου ενδέχεται να εξαντλήσουν τα αποθηκευτικά τους περιθώρια και να αναγκαστούν να περιορίσουν την παραγωγή, ένα σενάριο που θα μπορούσε να ωθήσει το Brent στην περιοχή των 100–120 δολαρίων το βαρέλι.

Στην Ασία, οι ενεργειακές μετοχές κατέγραψαν ισχυρά κέρδη. Οι αυστραλιανές Woodside Energy και Santos ενισχύθηκαν άνω του 6%, ενώ στο Τόκιο οι Inpex και Japan Petroleum σημείωσαν άλματα 6,08% και σχεδόν 12% αντίστοιχα.

Άνοδο άνω του 4% κατέγραψαν και οι εταιρείες εξόρυξης χρυσού, κυρίως στην Αυστραλία, μεταξύ των οποίων οι Northern Star Resources και Evolution Mining.

Μεγάλες οι απώλειες στις αεροπορικές

Οι μετοχές των αεροπορικών εταιρειών κατέγραψαν τις μεγαλύτερες απώλειες σε ολόκληρη την αγορά, με όλες τις μεγάλες ασιατικές αεροπορικές να κινούνται πτωτικά.

Σύμφωνα με τη Cirium, πάνω από το 50% των παγκόσμιων πτήσεων με προορισμό τη Μέση Ανατολή είχαν ακυρωθεί έως τις 6:30 π.μ. ώρα Σιγκαπούρης. Ο πάροχος δεδομένων σημείωσε ότι το ποσοστό αυτό ενδέχεται να είναι ακόμη υψηλότερο, καθώς «ορισμένες αεροπορικές εταιρείες δεν έχουν ενημερώσει τα προγράμματά τους ώστε να καταγράψουν επισήμως τις ακυρώσεις ή απλώς δεν πραγματοποίησαν τις πτήσεις».

Η αυστραλιανή Qantas υποχώρησε 5%, παρότι καμία από τις πτήσεις της δεν επηρεάστηκε άμεσα, ενώ οι ιαπωνικές ANA και Japan Airlines κατέγραψαν επίσης απώλειες άνω του 5%.

Η Nikkei ανέφερε ότι η Japan Airlines ακύρωσε την πτήση Τόκιο–Ντόχα το Σάββατο. Η Singapore Airlines σημείωσε πτώση 4,74%, ενώ η ταϊβανέζικη Eva Air υποχώρησε 4,47%.

Ήπια άνοδος στις αμυντικές μετοχές

Οι μετοχές του αμυντικού κλάδου κινήθηκαν ανοδικά, αν και με πιο συγκρατημένους ρυθμούς. Με τις αγορές της Νότιας Κορέας κλειστές λόγω δημόσιας αργίας, η δραστηριότητα στον κλάδο στην ευρύτερη περιοχή ήταν περιορισμένη.

Στην Ιαπωνία, οι αμυντικοί κολοσσοί Mitsubishi Heavy Industries και IHI ενισχύθηκαν άνω του 3%, ενώ στη Σιγκαπούρη η ST Engineering κατέγραψε άνοδο 4%.

Αναλυτές της Franklin Templeton ανέφεραν τη Δευτέρα ότι προτιμούν βραχυπρόθεσμα τους κλάδους ενέργειας, ναυτιλίας, ασφαλίσεων και άμυνας, παραμένοντας επιφυλακτικοί απέναντι σε κυκλικές μετοχές που επηρεάζονται από το κόστος καυσίμων, όπως οι αεροπορικές.

Ασφαλή καταφύγια

Ο χρυσός, το κλασικό ασφαλές καταφύγιο, ενισχύθηκε εν μέσω αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και υποχώρησης των αποδόσεων των ομολόγων, επιβεβαιώνοντας τον παραδοσιακό του ρόλο ως αντιστάθμισμα σε περιόδους έντασης.

Η τιμή spot του χρυσού αυξήθηκε κατά 1,89%, ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης κατέγραψαν άνοδο 1,77%.

«Παρατηρείται σαφής τακτική μετατόπιση προς τα πολύτιμα μέταλλα, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτική ένταση και ανησυχίες για αποδυνάμωση των νομισμάτων», δήλωσε ο Κερτ Χέμεκερ, διευθύνων σύμβουλος της Gold Token SA.

Το Bitcoin περιόρισε τις αρχικές του απώλειες και ενισχύθηκε κατά 1,5% στα περίπου 66.675 δολάρια, παραμένοντας ωστόσο σημαντικά χαμηλότερα από το υψηλό του Οκτωβρίου, κοντά στα 126.000 δολάρια.

«Η άνοδος του χρυσού αντανακλά ζήτηση για σταθερότητα και προστασία ισολογισμών, ενώ η αδυναμία των κρυπτονομισμάτων συνδέεται περισσότερο με περιορισμένη ρευστότητα και κόπωση στις τοποθετήσεις», πρόσθεσε ο Χέμεκερ.

Στην αγορά συναλλάγματος, ο δείκτης δολαρίου ενισχύθηκε κατά περίπου 0,61%, ενώ το ελβετικό φράγκο κατέγραψε επίσης μικρή άνοδο 0,1%, διαμορφούμενο στο 0,7681 έναντι του δολαρίου.

Αντίθετα, σε μια ασυνήθιστη κίνηση για νόμισμα ασφαλούς καταφυγίου, το ιαπωνικό γεν υποχώρησε τη Δευτέρα κατά 0,57% έναντι του δολαρίου.

Η αποδυνάμωση του γεν μπορεί να εξηγηθεί από το γεγονός ότι η Ιαπωνία είναι καθαρός εισαγωγέας πετρελαίου, καθώς και από το ότι το νόμισμα έχει χάσει μέρος της «λάμψης» του σε πρόσφατες περιόδους αποστροφής κινδύνου, σύμφωνα με τον Μάθιου Ράιαν, επικεφαλής στρατηγικής αγοράς της εταιρείας διαχείρισης συναλλαγματικού κινδύνου Ebury.

Άνοδος αποδόσεων

Το γεν δεν ήταν το μόνο στοιχείο που κινήθηκε αντίθετα από τις προσδοκίες. Τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα και τα βραχυπρόθεσμα ιαπωνικά ομόλογα κατέγραψαν επίσης άνοδο αποδόσεων μετά τις επιθέσεις, υποδηλώνοντας ότι οι επενδυτές προχώρησαν σε πωλήσεις αντί να τα επιλέξουν ως ασφαλή καταφύγια.

Οι αποδόσεις των διετών αμερικανικών ομολόγων σημείωσαν οριακή άνοδο, ενώ η απόδοση του 10ετούς παρέμεινε αμετάβλητη. Η απόδοση του 30ετούς αυξήθηκε κατά 1,6 μονάδες βάσης.

Στην Ασία, οι αποδόσεις των 5ετών ιαπωνικών κρατικών ομολόγων ενισχύθηκαν κατά 4 μονάδες βάσης, ενώ η απόδοση του 10ετούς JGB παρέμεινε σταθερή.

«Οι αποδόσεις των ομολόγων θα μπορούσαν να κινηθούν υψηλότερα βραχυπρόθεσμα λόγω ανησυχιών για εντονότερο πληθωρισμό», δήλωσε ο Μπέντζαμιν Τζόουνς, επικεφαλής παγκόσμιας έρευνας της Invesco.

Όπως σημείωσε, αν και ορισμένες αγορές κρατικών ομολόγων ενδέχεται να ωφεληθούν από ζήτηση ασφαλούς καταφυγίου, οι πληθωριστικές ανησυχίες είναι πιθανό να κυριαρχήσουν.

«Με αυτή τη λογική, και δεδομένης της ενεργειακής ανεξαρτησίας των ΗΠΑ, εκτιμούμε ότι τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα ενδέχεται να επηρεαστούν λιγότερο σε σχέση με τα ευρωπαϊκά και τα ιαπωνικά», κατέληξε.

Η μεγάλης κλίμακας επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ ξεκίνησε το Σάββατο, αφού το Ιράν αρνήθηκε τις αμερικανικές απαιτήσεις για περιορισμό του πυρηνικού του προγράμματος και νέος γύρος συνομιλιών, που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Πέμπτη, ολοκληρώθηκε χωρίς συμφωνία.

Στην ειδησεογραφική ατζέντα περιλαμβάνονται εξελίξεις όπως η απόρριψη των συνομιλιών με τις ΗΠΑ από τον επικεφαλής της ιρανικής ασφάλειας Αλί Λαριτζανί, η αποτύπωση της κατάστασης στο Ιράν και των διεθνών αντιδράσεων, καθώς και οι ακυρώσεις εκατοντάδων πτήσεων μετά τις επιθέσεις.

Σε κάθε περίπτωση, όπως σημειώνει το nasdaq.com οι κίνδυνοι από τις εντάσεις στη Μέση Ανατολή οδηγούν σε «risk-off» διάθεση, με τους επενδυτές να στρέφονται σε ασφαλείς επιλογές όπως το χρυσός και το δολάριο, ενώ καταγράφονται πιέσεις σε μετοχές που θεωρούνται πιο ριψοκίνδυνες.

Λόγω της τιθέμενης σε εξέλιξη κρίσης, δύο σημαντικά χρηματιστήρια στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα — το Abu Dhabi Securities Exchange και η Dubai Financial Market — έχουν αναστείλει τις συναλλαγές για δύο ημέρες, δείχνοντας το εύρος της απειλής για την εμπιστοσύνη των επενδυτών στην ευρύτερη περιοχή.

Διαβάστε ακόμη

Πλειστηριασμοί: Η ώρα της κρίσης για το Κτήμα Σπυρόπουλος, τα νέα φιλέτα του «Καρούζος Gate» και η ΚΡΕ.ΚΑ (pics)

Φωτιά στο πετρέλαιο: Άλμα στο ντίζελ λόγω Ορμούζ – Φόβοι για μπλόκο στις εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο (γραφήματα)

Η Rolex άνοιξε σχολή και η εισαγωγή είναι τόσο δύσκολη όσο στο Harvard

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα