Στο υψηλότερο επίπεδο σχεδόν δύο δεκαετιών εκτινάχθηκε τη Δευτέρα η απόδοση του 30ετούς αμερικανικού κρατικού ομολόγου, καθώς οι επενδυτές της Wall Street απαιτούν ολοένα μεγαλύτερη αποζημίωση για να δεσμεύσουν τα κεφάλαιά τους σε μακροπρόθεσμους τίτλους των ΗΠΑ. Οι ανησυχίες επικεντρώνονται στην εκρηκτική αύξηση των κρατικών δαπανών και του χρέους, στην πληθώρα νέων εκδόσεων ομολόγων, αλλά και στον πληθωρισμό που εξακολουθεί να βρίσκεται αισθητά πάνω από τον στόχο της Federal Reserve.
Η απόδοση του 30ετούς ενισχύθηκε περίπου 5 μονάδες βάσης, στο 5,31%, ξεπερνώντας το προηγούμενο υψηλό του Ιουλίου και αγγίζοντας επίπεδα που είχαν να καταγραφούν εδώ και 19 χρόνια, ήτοι από το 2007.
Οι πιέσεις δεν περιορίζονται στις ΗΠΑ. Αντίστοιχη τάση καταγράφεται στις διεθνείς αγορές κρατικού χρέους, με την απόδοση του 30ετούς καναδικού ομολόγου να ανεβαίνει στο υψηλότερο επίπεδο από το 2010, ενώ ανοδικά κινούνται και οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις στην Ευρώπη.
Στις ΗΠΑ, η απόδοση του 10ετούς κρατικού τίτλου, βασικού σημείου αναφοράς για το κόστος των στεγαστικών και άλλων δανείων, αυξήθηκε περισσότερο από 2 μονάδες βάσης, κοντά στο 4,72%, ενώ εκείνη του 2ετούς τίτλου, που είναι περισσότερο ευαίσθητος στις προσδοκίες για τις αποφάσεις της Fed, κινήθηκε πάνω από το 4,18%.
Ελλείμματα σχεδόν 2 τρισ. δολαρίων και βουνό νέων ομολόγων
Πίσω από το sell-off βρίσκεται μια βαθύτερη ανησυχία για τη δημοσιονομική πορεία των ΗΠΑ. Τα ετήσια ομοσπονδιακά ελλείμματα πλησιάζουν τα 2 τρισ. δολάρια, συνεχίζοντας να διογκώνουν το δημόσιο χρέος και αναγκάζοντας το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών να αντλεί τεράστια ποσά από τις αγορές.
Όσο αυξάνεται η προσφορά νέων τίτλων, οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις για να τους απορροφήσουν. Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη καθώς εξασθενεί η ζήτηση από ορισμένους από τους παραδοσιακούς αγοραστές μακροπρόθεσμων ομολόγων.
Η ένταση των πιέσεων έγινε εμφανής ήδη από την περασμένη εβδομάδα. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών πούλησε νέα 30ετή ομόλογα ύψους 25 δισ. δολαρίων με απόδοση 5,216%, το υψηλότερο επίπεδο σε δημοπρασία αυτού του τίτλου από το 2001. Μία ημέρα νωρίτερα, η δημοπρασία 10ετών ομολόγων πραγματοποιήθηκε με το υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης από το 2007.
Η άνοδος των αποδόσεων αυξάνει άμεσα τον λογαριασμό εξυπηρέτησης του αμερικανικού χρέους, αλλά οι επιπτώσεις μεταφέρονται και στην πραγματική οικονομία μέσω ακριβότερων στεγαστικών, καταναλωτικών και επιχειρηματικών δανείων.
Η έκρηξη της AI φθάνει και στην αγορά ομολόγων
Ένας ακόμη παράγοντας που αρχίζει να επηρεάζει σημαντικά την αγορά είναι η επενδυτική έκρηξη στην τεχνητή νοημοσύνη. Οι τεχνολογικές εταιρείες χρειάζονται τεράστια κεφάλαια για data centers, υπολογιστικές υποδομές και ενεργειακά έργα και καταφεύγουν όλο και περισσότερο στις αγορές εταιρικού χρέους.
Η αύξηση των εταιρικών εκδόσεων σημαίνει ότι οι αμερικανικοί κρατικοί τίτλοι ανταγωνίζονται μια μεγαλύτερη δεξαμενή ομολόγων για τα ίδια επενδυτικά κεφάλαια, προσθέτοντας ανοδικές πιέσεις στις αποδόσεις.
Ο Ανσούλ Πραντάν, επικεφαλής στρατηγικής αμερικανικών επιτοκίων στην Barclays Plc, εκτιμά ότι δεν υπάρχουν ακόμη αρκετοί λόγοι ώστε οι επενδυτές να ποντάρουν σε αντιστροφή του sell-off στις μεγάλες διάρκειες.
Όπως επισημαίνει, μια ουσιαστικά θετικότερη εικόνα θα απαιτούσε κάποιον συνδυασμό από χαμηλότερα του αναμενομένου δημοσιονομικά ελλείμματα, επιβράδυνση των εκδόσεων χρέους που συνδέονται με την AI, αλλαγή της στρατηγικής εκδόσεων του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών και μια παρατεταμένη περίοδο ασθενέστερων οικονομικών στοιχείων.
Ο πληθωρισμός παραμένει το αγκάθι
Στην εξίσωση βρίσκεται και η Federal Reserve. Ο Νοσάντ Σαχ, επικεφαλής πωλήσεων σταθερού εισοδήματος για την περιοχή Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Αφρικής στην Citadel Securities, συνδέει τις υψηλές μακροπρόθεσμες αποδόσεις και με την απροθυμία της Fed να αυστηροποιήσει περαιτέρω τη νομισματική πολιτική, παρά την παρατεταμένη περίοδο κατά την οποία ο πληθωρισμός βρίσκεται πάνω από τον στόχο.
Ο ετήσιος πληθωρισμός στις ΗΠΑ διαμορφώθηκε τον Ιούλιο στο 3,4%, παραμένοντας αρκετά υψηλότερα από τον στόχο του 2% της Fed.
Ταυτόχρονα, όμως, τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι η αμερικανική οικονομία χάνει μέρος της δυναμικής της. Ο υποκείμενος πληθωρισμός παρουσίασε πιο συγκρατημένη εικόνα, οι εργοδότες μείωσαν απροσδόκητα τις θέσεις εργασίας τον Ιούλιο, ενώ οι λιανικές πωλήσεις υποχώρησαν κατά 0,6%, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη πτώση σε περισσότερο από έναν χρόνο. Ο δείκτης τιμών παραγωγού παρέμεινε επίσης αμετάβλητος σε μηνιαία βάση.
Η επόμενη σημαντική ένδειξη για τις πληθωριστικές πιέσεις θα έρθει στις 26 Αυγούστου, όταν θα δημοσιοποιηθεί ο δείκτης τιμών προσωπικών καταναλωτικών δαπανών (PCE) για τον Ιούλιο, ο οποίος αποτελεί τον προτιμώμενο δείκτη πληθωρισμού της Fed.
Η καμπύλη αποδόσεων γίνεται πιο απότομη
Ο συνδυασμός ασθενέστερων οικονομικών στοιχείων και επίμονων ανησυχιών για το μακροπρόθεσμο χρέος έχει προκαλέσει μια ενδιαφέρουσα απόκλιση στην αγορά.
Οι βραχυπρόθεσμες αποδόσεις συγκρατούνται από την προσδοκία ότι η Fed δεν θα χρειαστεί να αυξήσει άμεσα τα επιτόκια, ενώ οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις ανεβαίνουν λόγω των φόβων για πληθωρισμό, χρέος και τεράστιες μελλοντικές ανάγκες χρηματοδότησης.
Ως αποτέλεσμα, η διαφορά μεταξύ των αποδόσεων του 2ετούς και του 30ετούς Treasury έχει διευρυνθεί στις 114 μονάδες βάσης, στο μεγαλύτερο επίπεδο από τον περασμένο Απρίλιο.
Η αγορά περιμένει τώρα τα πρακτικά της τελευταίας συνεδρίασης της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Ανοικτής Αγοράς (FOMC), τα οποία δημοσιοποιούνται την Τετάρτη.
Στη συνεδρίαση της 29ης Ιουλίου, η Fed ψήφισε με 9 ψήφους έναντι 3 υπέρ της διατήρησης των επιτοκίων στο εύρος 3,50%-3,75%, για πέμπτη συνεχόμενη συνεδρίαση. Οι Μπεθ Χάμακ, Νιλ Κασκάρι και Λόρι Λόγκαν τάχθηκαν αντίθετα υπέρ αύξησης κατά 25 μονάδες βάσης.
Τα πρακτικά αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι επενδυτές θα αναζητήσουν ενδείξεις για το πόσο βαθιές είναι οι διαφωνίες στο εσωτερικό της Fed και πόσο πραγματικός παραμένει ο κίνδυνος μιας νέας αύξησης των επιτοκίων.
Πονοκέφαλος για την κυβέρνηση Τραμπ
Η εξέλιξη δημιουργεί πρόσθετη πίεση και στην κυβέρνηση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Στις αρχές του περασμένου έτους, κυβερνητικοί αξιωματούχοι υποστήριζαν ότι η δημοσιονομική πολιτική του Προέδρου θα οδηγούσε σε αποκλιμάκωση των μακροπρόθεσμων επιτοκίων μέσω περιορισμού των κρατικών δαπανών και του πληθωρισμού.
Μέχρι στιγμής, όμως, συμβαίνει το αντίθετο. Οι αποδόσεις των κρατικών τίτλων έχουν κινηθεί υψηλότερα μέσα στο έτος, ενώ ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν και το σοκ στις τιμές του πετρελαίου προσθέτουν ακόμη έναν πληθωριστικό κίνδυνο.
Το μήνυμα της αγοράς ομολόγων είναι πλέον δύσκολο να αγνοηθεί: ακόμη και εάν η Fed αποφύγει νέες αυξήσεις επιτοκίων, το κόστος του μακροπρόθεσμου χρήματος μπορεί να παραμείνει υψηλό, καθώς οι επενδυτές επικεντρώνονται όλο και περισσότερο στη δημοσιονομική πορεία των ΗΠΑ, στον επίμονο πληθωρισμό και στον τεράστιο όγκο κεφαλαίων που απαιτεί τόσο το αμερικανικό Δημόσιο όσο και η επενδυτική έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Διαβάστε επίσης
R&I: Θετικές πλέον οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας – Στο «ΒΒΒ» η αξιολόγηση (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ