Το Ιράκ αφήνει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να γίνει ο επόμενος μεγάλος παραγωγός πετρελαίου που θα αποχωρήσει από τον ΟΠΕΚ — μια συμμαχία, η οποία πλέον παρουσιάζει ρωγμές, που αποτελείται από πολλούς από τους μεγαλύτερους παραγωγούς αργού πετρελαίου στον κόσμο και δημιουργήθηκε πριν από δεκαετίες με σκοπό τον έλεγχο των τιμών του πετρελαίου.
Αυτή η κατάσταση αποτελεί μια ακόμη πηγή πιθανής αναταραχής για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου το 2026, ξεκινώντας από την αιφνιδιαστική κίνηση των ΗΠΑ να αναλάβουν τον έλεγχο του τεράστιου πετρελαϊκού πλούτου της Βενεζουέλας και ακολουθούμενη από τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
Τώρα, το ερώτημα είναι αν περισσότερα κράτη του Κόλπου, που χρειάζονται να συγκεντρώσουν χρήματα για να αποκαταστήσουν τις υποδομές που υπέστησαν ζημιές από τον πόλεμο με το Ιράν, θα ακολουθήσουν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και θα αποχωρήσουν από τον ΟΠΕΚ+ για να αποφύγουν τους περιορισμούς στην παραγωγή.
Τα ΗAE αποχώρησαν από τον Οργανισμό την 1η Μαΐου, ενώ πρόσφατα το Ιράκ απείλησε να αποχωρήσει και αυτό εάν δεν του επιτραπεί να παράγει πετρέλαιο με μεγαλύτερη ελευθερία.
Το Ιράκ είναι ο έκτος μεγαλύτερος παραγωγός αργού πετρελαίου στον κόσμο. Όπως και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έχει επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια για να αυξήσει την παραγωγή του, αλλά θα αντιμετωπίσει περιορισμούς στην παραγωγή σύμφωνα με τους κανόνες του ΟΠΕΚ.
Βεβαίως, η ανάδειξη των ΗΠΑ σε κορυφαίο παραγωγό πετρελαίου έχει σαφώς αποδυναμώσει την ικανότητα του ΟΠΕΚ+ να καθορίζει τις τιμές του πετρελαίου όπως έκανε τη δεκαετία του 1970, δημιουργώντας μια μεγάλη εναλλακτική πηγή εφοδιασμού με αργό. Εν τω μεταξύ, οι πρόσφατες στρατιωτικές επιχειρήσεις που αφορούν τη Βενεζουέλα και το Ιράν έχουν περιπλέξει περαιτέρω τις προσπάθειες του ΟΠΕΚ να διαχειριστεί την αγορά, αφήνοντας μια μικρή ομάδα παραγωγών — κυρίως τη Σαουδική Αραβία, το Ιράκ και το Κουβέιτ — να επωμιστεί το μεγαλύτερο μέρος του βάρους της εξισορρόπησης της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Κατά τη διάρκεια των τελευταίων τεσσάρων μηνών του πολέμου, ο ΟΠΕΚ απεδείχθη «απαρχαιωμένος», επειδή πολλά από τα μέλη του δεν μπορούσαν να μεταφέρουν βαρέλια για να τροφοδοτήσουν την αγορά. Με τη σειρά τους, οι ΗΠΑ ανέλαβαν τον ρόλο του ΟΠΕΚ ως βασικού παγκόσμιου παραγωγού που ρυθμίζει την προσφορά.
«Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ αποτέλεσε το καθοριστικό σοκ — διαταράσσοντας τις παγκόσμιες ροές εφοδιασμού, ωθώντας τις χώρες να αντλήσουν από τα στρατηγικά αποθέματά τους και επιταχύνοντας την ανταπόκριση εναλλακτικών προμηθευτών για την αντιστάθμιση του ελλείμματος στην προσφορά», δήλωσε ο Τοντ Φάουελ, επικεφαλής του τομέα ενέργειας, φυσικών πόρων και χημικών της KPMG στις ΗΠΑ.
Εν τω μεταξύ, οι χώρες του ΟΠΕΚ+ βρέθηκαν με τα χέρια δεμένα. Η ομάδα επέτρεψε αυξήσεις της παραγωγής τρεις φορές φέτος, αλλά αυτό εξακολουθεί να είναι πολύ μικρό ποσοστό σε σύγκριση με τις εκτιμήσεις για απώλεια προσφοράς άνω του 1 δισεκατομμυρίου από τον Περσικό Κόλπο κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν.
Μπορεί να χρειαστούν χρόνια για την ανοικοδόμηση της καταρρέουσας πετρελαϊκής υποδομής της Βενεζουέλας, ενώ η σύγκρουση στο Ιράν εξέθεσε τις άμεσες ευπάθειες ασφαλείας των πετρελαϊκών αποθεμάτων του Κόλπου.
Η απόφαση των ΗΑΕ να αποχωρήσουν τελικά από τον ΟΠΕΚ τον Απρίλιο, μετά από χρόνια που μελετούσαν την αποχώρηση, συνδέθηκε με την επιθυμία να εκμεταλλευτούν γρήγορα τους πετρελαϊκούς πόρους όσο ακόμα τους διαθέτουν.
Οι Σαουδάραβες, ως ο μεγαλύτερος παραγωγός του ΟΠΕΚ, δεν μπορούν να είναι ευχαριστημένοι με την αποχώρηση των ΗΑΕ ούτε με την απειλή του Ιράκ να τερματίσει τη συμμετοχή του. Ο ΟΠΕΚ θα προτιμούσε να λειτουργεί ως «ενωμένο μέτωπο», τόνισε ο Ρόμπερτ Γιάουγκερ της Mizuho Securities, στο MarketWatch, προσθέτοντας ότι δεν θα τον εξέπληττε αν τους επόμενους μήνες κατακλύσουν την αγορά πολλά βαρέλια από τα ΗΑΕ, το Ιράκ και τη Σαουδική Αραβία.
Ωστόσο, σε αντίθεση με οποιαδήποτε άλλη χώρα, η Σαουδική Αραβία διαθέτει εφεδρική παραγωγική ικανότητα, και αυτό σημαίνει τη δυνατότητα να προσθέσει «αρκετά γρήγορα» 2 εκατομμύρια βαρέλια ή και περισσότερα στην αγορά, ανέφερε ο Γιάουγκερ. Αυτό σημαίνει επίσης ότι είναι σε θέση να «ελέγχει την παγκόσμια αγορά σε κάποιο βαθμό», αρκεί να μπορεί να διαθέσει το πετρέλαιό της σε αυτήν.
Ο ΟΠΕΚ θα μπορούσε τελικά να βρεθεί υπό πίεση λόγω της συρρίκνωσης του αριθμού των μελών του, σημείωσε, με τις χώρες που θα παραμείνουν στην ομάδα να διαπιστώνουν ότι είτε πρέπει να παράγουν περισσότερο πετρέλαιο είτε να παραχωρήσουν μερίδιο αγοράς σε άλλες, όπως τα ΗΑΕ.
Ενδέχεται επίσης να χρειαστεί να παραχωρήσουν μερίδιο αγοράς στο Ιράκ στο μέλλον. Αν και το Ιράκ δεν έχει αποχωρήσει ακόμη από τον ΟΠΕΚ, «δεν είναι καλό το γεγονός ότι διαμαρτύρονται» για τη συμμετοχή τους σε μια ομάδα που περιορίζει την παραγωγή πετρελαίου της χώρας, δήλωσε ο αναλυτής.
Διαβάστε ακόμη
AI και εργασία: Πώς οι απολύσεις γυρίζουν μπούμερανγκ στις μεγάλες εταιρείες
Η παράδοση που κάνει τα πιο ευτυχισμένα παιδιά στον κόσμο
Euronext Athens: Και μετά τις 2500 μονάδες που πάμε;
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα