Η μάχη για το μέλλον του χρήματος δεν δίνεται πλέον μόνο στις αγορές συναλλάγματος ή στα επιτόκια των κεντρικών τραπεζών. Δίνεται στην τεχνολογία, στις ψηφιακές πληρωμές και στον έλεγχο των χρηματοπιστωτικών υποδομών που θα κυριαρχήσουν τα επόμενα χρόνια. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ευρώπη αρχίζει να αντιλαμβάνεται ότι κινδυνεύει να βρεθεί πίσω σε μια κρίσιμη γεωοικονομική κούρσα σε σχέση με το δολάριο, την ώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα κινούνται με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, είχε εκφράσει ήδη από πέρυσι δημόσια τη δυσαρέσκειά της για τον αργό ρυθμό προόδου γύρω από το ψηφιακό ευρώ. Παρά τα χρόνια συζητήσεων και σχεδιασμού, το ευρωπαϊκό ψηφιακό νόμισμα εξακολουθεί να απέχει σημαντικά από την υλοποίηση, με ορίζοντα πρώτης κυκλοφορίας το 2029 και με τις καθυστερήσεις να συσσωρεύονται.
Στους ευρωπαϊκούς θεσμούς ενισχύεται πλέον η ανησυχία ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει στρατηγικό έδαφος σε μια αγορά που εξελίσσεται ταχύτατα. Η συζήτηση δεν αφορά απλώς ένα νέο εργαλείο πληρωμών ή μια τεχνολογική καινοτομία που συνδέεται με τα crypto. Για πολλούς Ευρωπαίους αξιωματούχους, το διακύβευμα είναι βαθιά γεωπολιτικό και σχετίζεται άμεσα με την οικονομική κυριαρχία της ηπείρου.
Το πραγματικό στοίχημα είναι η μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από τις αμερικανικές και κινεζικές χρηματοπιστωτικές υποδομές και η ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ απέναντι στο δολάριο. Σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και μεταβαλλόμενων διεθνών συμμαχιών, αρκετοί Ευρωπαίοι θεωρούν ότι το ψηφιακό χρήμα μπορεί να εξελιχθεί σε βασικό εργαλείο επιρροής και στρατηγικής ισχύος.
Η αμερικανική στρατηγική και η κυριαρχία του δολαρίου
Την ώρα που η Ευρώπη συνεχίζει να κινείται αργά, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιταχύνουν σημαντικά την παρουσία τους στο νέο ψηφιακό χρηματοπιστωτικό τοπίο. Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει επιλέξει μια επιθετική στρατηγική στήριξης των stablecoins, δηλαδή ψηφιακών νομισμάτων που συνδέονται με παραδοσιακά νομίσματα και κυρίως με το δολάριο.
Μέσα από νομοθετικές πρωτοβουλίες και ευνοϊκότερο ρυθμιστικό πλαίσιο, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να εδραιώσει την κυριαρχία του δολαρίου στη νέα εποχή των ψηφιακών πληρωμών. Το αποτέλεσμα είναι ήδη εμφανές: περίπου το 99% των stablecoins παγκοσμίως παραμένει συνδεδεμένο με το αμερικανικό νόμισμα.
Η εξέλιξη αυτή δεν αφορά αποκλειστικά την αγορά των crypto assets. Στην πράξη διαμορφώνεται ένα νέο διεθνές δίκτυο πληρωμών που λειτουργεί διαρκώς, με χαμηλό κόστος και σχεδόν άμεσες συναλλαγές, επεκτείνοντας ακόμη περισσότερο την επιρροή των αμερικανικών χρηματοπιστωτικών υποδομών σε παγκόσμιο επίπεδο.
Αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκτιμούσαν ότι η αυξημένη αβεβαιότητα γύρω από τις πολιτικές του Τραμπ θα μπορούσε να αποδυναμώσει την εμπιστοσύνη προς το δολάριο και να δημιουργήσει ευκαιρία ενίσχυσης του ευρώ. Μέχρι στιγμής όμως, η εικόνα δείχνει το αντίθετο: οι Ηνωμένες Πολιτείες αξιοποιούν την τεχνολογική υπεροχή και την ταχύτητα λήψης αποφάσεων για να ενισχύσουν περαιτέρω τη θέση τους.
Η ευρωπαϊκή καθυστέρηση
Στην Ευρώπη, αρκετές τράπεζες έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται ότι το κενό διευρύνεται επικίνδυνα. Ορισμένοι χρηματοπιστωτικοί όμιλοι εξετάζουν ή προωθούν ήδη stablecoins συνδεδεμένα με το ευρώ, επιδιώκοντας να δημιουργήσουν μια ευρωπαϊκή απάντηση στην κυριαρχία του δολαρίου στις ψηφιακές πληρωμές.
Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές διαδικασίες παραμένουν αργές. Ρυθμιστικές διαφωνίες, εθνικές αντιθέσεις και πολύπλοκες γραφειοκρατικές διαδικασίες καθυστερούν ακόμη και κρίσιμες αποφάσεις στο επίπεδο του Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και των ευρωπαϊκών θεσμών.
Την ίδια στιγμή, αρκετές ευρωπαϊκές τράπεζες αντιμετωπίζουν με επιφυλακτικότητα το ψηφιακό ευρώ, φοβούμενες ότι ένα επίσημο ψηφιακό νόμισμα της ΕΚΤ θα μπορούσε να οδηγήσει σε εκροή καταθέσεων από το παραδοσιακό τραπεζικό σύστημα.
Ο Πιέρο Τσιπολόνε, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ, έχει προειδοποιήσει ότι η απώλεια ελέγχου πάνω στις χρηματοπιστωτικές υποδομές ισοδυναμεί με απώλεια οικονομικής κυριαρχίας. Η ανησυχία αυτή δεν θεωρείται θεωρητική, καθώς η Ευρώπη εξαρτάται ήδη σε μεγάλο βαθμό από αμερικανικά δίκτυα πληρωμών όπως η Visa και η Mastercard.
Η άνοδος των stablecoins απειλεί να προσθέσει ακόμη ένα επίπεδο εξάρτησης από αμερικανικές πλατφόρμες και νομισματικές υποδομές. Παράλληλα, η Κίνα, η Ρωσία και άλλες μεγάλες οικονομίες επενδύουν επιθετικά σε δικά τους ψηφιακά νομίσματα και εναλλακτικά συστήματα πληρωμών, επιδιώκοντας να μειώσουν την κυριαρχία του δολαρίου στις διεθνείς συναλλαγές.
Για πολλούς αναλυτές, το συμπέρασμα είναι πλέον ξεκάθαρο: η σύγκρουση γύρω από το ψηφιακό χρήμα δεν αποτελεί μια στενά τεχνολογική υπόθεση αλλά μια μάχη οικονομικής και γεωπολιτικής ισχύος. Και όπως συμβαίνει συχνά στις μεγάλες τεχνολογικές μεταβάσεις, εκείνος που θα κινηθεί πρώτος δεν θα αποκτήσει απλώς ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Θα διαμορφώσει τους κανόνες του νέου παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Διαβάστε ακόμη
Toi&moi: Η ελληνική fashion εταιρεία που έχτισε δίκτυο από το Περιστέρι μέχρι το Dubai Mall (pics)
Ντάιμον (JPMorgan): Οι «ανόητες» εμπορικές διαμάχες ΗΠΑ – Ευρώπης πλήττουν την ανάπτυξη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα