Τον κώδωνα του κινδύνου για τις διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές κρούει ο Ρέι Ντάλιο, προειδοποιώντας ότι το περιθώριο ασφαλείας που μέχρι σήμερα επέτρεπε στις μετοχές να αντέχουν την άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων περιορίζεται σταδιακά.
Ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής και ιδρυτής της Bridgewater Associates, μιλώντας στο CNBC από το Milken Institute Asia Summit στη Σιγκαπούρη, εκτίμησε ότι οι αγορές εισέρχονται σε μια πιο προχωρημένη φάση του οικονομικού κύκλου, κατά την οποία η αύξηση του κόστους δανεισμού ενδέχεται να αρχίσει να επηρεάζει εντονότερα τις αποτιμήσεις των μετοχών.
Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τον Ντάλιο, η ισχυρή αύξηση της εταιρικής κερδοφορίας έχει λειτουργήσει ως βασικός μηχανισμός προστασίας απέναντι στο παγκόσμιο sell off των ομολόγων. Ωστόσο, καθώς οι τιμές των μετοχών ανεβαίνουν και οι αποδόσεις των κρατικών τίτλων ενισχύονται, το σχετικό πλεονέκτημα των μετοχικών επενδύσεων έναντι των ομολόγων περιορίζεται.
Γιατί μειώνεται το περιθώριο ασφαλείας των μετοχών
Ο Ντάλιο εξήγησε ότι στην αρχή του τρέχοντος κύκλου οι μετοχές προσέφεραν σημαντικά υψηλότερες αναμενόμενες αποδόσεις σε σχέση με τα ομόλογα. Αυτή η διαφορά επέτρεψε στους επενδυτές να συνεχίσουν να τοποθετούνται σε μετοχές, ακόμη και όταν τα επιτόκια άρχισαν να αυξάνονται.
«Βρισκόμαστε στο στάδιο του κύκλου όπου τα επιτόκια μπορούν να ανεβαίνουν χωρίς να οδηγούν τις μετοχές σε πτώση, επειδή υπάρχει επαρκής αύξηση κερδών και ικανοποιητική αναμενόμενη απόδοση», ανέφερε.
Όπως επισήμανε, όμως, όταν αυτό το περιθώριο αρχίζει να συρρικνώνεται, η αγορά περνά σε πιο ώριμη φάση του κύκλου, με μεγαλύτερη ευαισθησία στις μεταβολές των χρηματοοικονομικών συνθηκών.
Η εξέλιξη αυτή γίνεται ήδη ορατή, σύμφωνα με τον ίδιο, στην αύξηση των πιστωτικών περιθωρίων (credit spreads), δηλαδή της πρόσθετης απόδοσης που απαιτούν οι επενδυτές για να αναλάβουν εταιρικό πιστωτικό κίνδυνο.
Η προειδοποίησή του έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων κινούνται κοντά σε υψηλά πολλών δεκαετιών, με τις αγορές να προσπαθούν να αποτιμήσουν τις συνέπειες των μεγάλων δημοσιονομικών ελλειμμάτων, του επίμονου πληθωρισμού και των αυξημένων χρηματοδοτικών αναγκών που δημιουργούν οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.
Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο τα κέρδη, αλλά οι ταμειακές ροές
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο ιδρυτής της Bridgewater Associates στη διαφορά μεταξύ λογιστικής κερδοφορίας και πραγματικής παραγωγής μετρητών από τις επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τον Ντάλιο, οι επενδυτές ενδέχεται να υποτιμούν τον κίνδυνο επιδείνωσης των ελεύθερων ταμειακών ροών, ακόμη και σε ένα περιβάλλον όπου τα εταιρικά αποτελέσματα συνεχίζουν να εμφανίζουν ισχυρή ανάπτυξη.
Ερωτηθείς για τις προοπτικές της κερδοφορίας κατά το τρίτο τρίμηνο, υπογράμμισε ότι η προσοχή δεν πρέπει να περιορίζεται στα δημοσιευμένα κέρδη, αλλά να επεκτείνεται στις ελεύθερες ταμειακές ροές (free cash flow).
Μια επιχείρηση μπορεί να εμφανίζει αυξημένα κέρδη, αλλά ταυτόχρονα να δεσμεύει ολοένα περισσότερα κεφάλαια για επενδύσεις, χωρίς να παράγει αντίστοιχη διαθέσιμη ρευστότητα. Σε αυτή την περίπτωση, όπως εξήγησε, μπορεί σταδιακά να δημιουργηθεί πρόβλημα χρηματοδότησης.
Ο ίδιος εκτιμά ότι τα εταιρικά κέρδη θα συνεχίσουν να βελτιώνονται, αλλά οι ελεύθερες ταμειακές ροές πιθανότατα θα επιδεινωθούν.
Η επισήμανση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία μεγάλες επιχειρήσεις, κυρίως στον τεχνολογικό κλάδο, πραγματοποιούν εκτεταμένες επενδύσεις σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, αυξάνοντας τις ανάγκες τους για κεφάλαια.
Πάντως, ο Ντάλιο απέφυγε να προβλέψει άμεση πτώση της εταιρικής κερδοφορίας ή επικείμενη χρηματιστηριακή διόρθωση. Όπως διευκρίνισε, οι χρηματοοικονομικές συνθήκες δεν έχουν ακόμη επιδεινωθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να περιορίσουν ουσιαστικά την πιστωτική επέκταση και τις δαπάνες.
Η bear market στα ομόλογα δεν έχει τελειώσει
Ακόμη πιο σαφής ήταν η εκτίμησή του για την αγορά κρατικού χρέους, όπου θεωρεί ότι οι ρευστοποιήσεις έχουν περαιτέρω περιθώριο να συνεχιστούν.
Ο Ντάλιο υποστήριξε ότι η παγκόσμια αγορά ομολόγων βρίσκεται ήδη σε καθοδικό κύκλο, καθώς κυβερνήσεις και επιχειρήσεις ανταγωνίζονται ολοένα εντονότερα για την προσέλκυση επενδυτικών κεφαλαίων.
Από τη μία πλευρά, οι κυβερνήσεις αυξάνουν τον δανεισμό τους προκειμένου να χρηματοδοτήσουν μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα. Από την άλλη, οι επιχειρήσεις αναζητούν σημαντικά κεφάλαια για να στηρίξουν επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες και παραγωγικές υποδομές.
Αυτός ο ανταγωνισμός για διαθέσιμα κεφάλαια δημιουργεί ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, η οποία μπορεί να διατηρήσει τις αποδόσεις των ομολόγων σε ανοδική τροχιά.
«Βρισκόμαστε σε bear market στα ομόλογα. Αυτό θεωρώ ότι είναι αρκετά σαφές και εκτιμώ πως υπάρχει ακόμη συνέχεια», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η παρατεταμένη άνοδος του κόστους δανεισμού, σύμφωνα με τον ίδιο, θα μπορούσε τελικά να αναγκάσει κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά να περιορίσουν τον δανεισμό και τις δαπάνες τους.
Μια τέτοια εξέλιξη θα επιβράδυνε την οικονομική δραστηριότητα και θα μπορούσε να μεταφέρει τις πιέσεις από την αγορά ομολόγων στις χρηματιστηριακές αγορές.
Το επόμενο στάδιο του οικονομικού κύκλου
Παρά τις προειδοποιήσεις, ο Ντάλιο δεν θεωρεί ότι οι αγορές έχουν ήδη εισέλθει στη φάση της έντονης πιστωτικής συρρίκνωσης.
Αντίθετα, εκτιμά ότι η διαδικασία σύσφιξης των χρηματοοικονομικών συνθηκών βρίσκεται ακόμη στα αρχικά της στάδια, με την αύξηση των εταιρικών κερδών να συνεχίζει προς το παρόν να στηρίζει τις αποτιμήσεις.
Ωστόσο, η σταδιακή διεύρυνση των πιστωτικών περιθωρίων, η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων και η πιθανή επιδείνωση των ταμειακών ροών αποτελούν, κατά την εκτίμησή του, ενδείξεις ότι η ισορροπία γίνεται ολοένα πιο εύθραυστη.
Το βασικό μήνυμα του ιδρυτή της Bridgewater είναι ότι η ισχυρή κερδοφορία μπορεί να συνεχίσει να στηρίζει τις μετοχές, αλλά δεν αποτελεί απεριόριστη προστασία απέναντι στο αυξανόμενο κόστος χρήματος.
Εάν οι αποδόσεις των ομολόγων συνεχίσουν να αυξάνονται και η διαθέσιμη εταιρική ρευστότητα αρχίσει να περιορίζεται, οι επενδυτές ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με ένα πολύ πιο απαιτητικό περιβάλλον για τις χρηματιστηριακές αποτιμήσεις.
Διαβάστε ακόμη
Φόρος 10% στα κέρδη από crypto με «παγίδα» στα αποδεικτικά αγοράς
Μετρό: Ξένος εμπειρογνώμονας επιστρατεύεται για την ασφαλή επανεκκίνηση στην Κυψέλη
Δημόσιο: Στα 3,82 δισ. ευρώ τα ληξιπρόθεσμα χρέη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ