Η καταρχήν συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ έδωσε ισχυρή ώθηση στις διεθνείς αγορές, με τις μετοχές να καταγράφουν άνοδο και τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρούν. Ωστόσο, πίσω από την αρχική ανακούφιση, οι επενδυτές συνεχίζουν να ανησυχούν για τις πληθωριστικές επιπτώσεις που άφησε πίσω της η πολεμική σύγκρουση και για το κατά πόσο η συμφωνία μπορεί να μετατραπεί σε μια μόνιμη λύση.
Ο δείκτης MSCI Asia Pacific ενισχύθηκε έως και 3,2%, ενώ το Brent υποχώρησε σημαντικά μαζί με τις αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων και το δολάριο. Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί στρατηγικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η τρέχουσα αντίδραση των αγορών μοιάζει περισσότερο με βραχυπρόθεσμο ράλι ανακούφισης παρά με την απαρχή μιας νέας μακροχρόνιας ανοδικής τάσης.
Ο πληθωρισμός παραμένει στο επίκεντρο
Η βασική ερώτηση για τις αγορές δεν είναι πλέον αν θα ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ, αλλά πόσο γρήγορα η αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας θα περάσει στον πληθωρισμό.
Μια παρατεταμένη πτώση στις τιμές του πετρελαίου θα μπορούσε να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις και να δώσει μεγαλύτερη ευελιξία στις κεντρικές τράπεζες όσον αφορά τη νομισματική πολιτική. Ωστόσο, οι κρίσιμες εκκρεμότητες της συμφωνίας καθιστούν αβέβαιο το αν η πτώση των τιμών θα έχει διάρκεια.
«Το μεγάλο ερώτημα είναι πόσο γρήγορα αυτή η ανακούφιση στις τιμές του πετρελαίου θα μεταφραστεί σε χαμηλότερο πληθωρισμό και αν αυτό θα επιτρέψει στις κεντρικές τράπεζες να υιοθετήσουν πιο ήπια στάση», σημειώνει ο Τιμ Γουότερερ της KCM Trade. Όπως τονίζει, η πραγματική δοκιμασία για τις αγορές είναι η «πληθωριστική κληρονομιά» που αφήνει πίσω του ο πόλεμος.
Οι κεντρικές τράπεζες στο μικροσκόπιο
Το θέμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς οι μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες του κόσμου ετοιμάζονται να λάβουν αποφάσεις για τα επιτόκια.
Η Τράπεζα της Ιαπωνίας και η Κεντρική Τράπεζα της Αυστραλίας ανακοινώνουν αποφάσεις την Τρίτη, ενώ η συνεδρίαση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ την Τετάρτη θεωρείται κομβική για τη συνέχεια των παγκόσμιων αγορών.
Οι επενδυτές προσπαθούν να εκτιμήσουν εάν η αποκλιμάκωση στην αγορά ενέργειας θα επιτρέψει στους κεντρικούς τραπεζίτες να υιοθετήσουν λιγότερο επιθετική στάση απέναντι στον πληθωρισμό.
Οι αγορές προεξοφλούν το καλύτερο σενάριο
Η πτώση του Brent κατά περισσότερο από 4%, προς τα 83 δολάρια το βαρέλι, και η άνοδος των χρηματιστηρίων σε ολόκληρη την Ασία αντανακλούν την αισιοδοξία των επενδυτών ότι η συμφωνία θα οδηγήσει σε σταδιακή ομαλοποίηση των ενεργειακών ροών. Συγκεκριμένα, ο δείκτης των ασιατικών μετοχών ενισχύθηκε κατά 3,32%, με ευρεία άνοδο σε όλη την περιοχή, ενώ ο ιαπωνικός Nikkei 225 κινήθηκε με άλμα 4,70% στις 69.119 μονάδες και ο Kospi της Νότιας Κορέας εκτινάχθηκε κατά 4,87% στις 8.519 μονάδες
Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι αγορές ίσως προεξοφλούν ένα ιδανικό σενάριο που απέχει από την πραγματικότητα.
Ο Ντίλιν Γου της Pepperstone επισημαίνει ότι η συμφωνία θα πρέπει να ξεπεράσει τρεις ιδιαίτερα δύσκολες δοκιμασίες: τις αντιδράσεις του Ισραήλ, την αντίσταση των σκληροπυρηνικών κύκλων στο Ιράν και την επιτυχή ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα μέσα σε 60 ημέρες.
Όπως σημειώνει, κάθε μία από αυτές τις προϋποθέσεις έχει σημαντική πιθανότητα αποτυχίας, γεγονός που καθιστά την αισιοδοξία των αγορών εύθραυστη.
Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας παραμένουν θολές
Σημαντικά ερωτήματα εξακολουθούν να υπάρχουν και γύρω από το ίδιο το περιεχόμενο της συμφωνίας.
Σύμφωνα με το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο Mehr, οι τελικές διαπραγματεύσεις δεν πρόκειται να ξεκινήσουν προτού αποδεσμευθεί τουλάχιστον το ήμισυ των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό, αρθούν οι κυρώσεις στο πετρέλαιο και τερματιστεί πλήρως ο ναυτικός αποκλεισμός.
Παράλληλα, η Τεχεράνη έχει διαμηνύσει ότι τα πλοία που θα διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ θα υπόκεινται σε κοινή εποπτεία Ιράν και Ομάν, ένδειξη ότι επιδιώκει να διατηρήσει σημαντικό βαθμό ελέγχου στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό.
Η πλήρης ομαλοποίηση θα χρειαστεί χρόνο
Ακόμη και αν η συμφωνία εφαρμοστεί χωρίς προβλήματα, η επιστροφή στην κανονικότητα δεν θα είναι άμεση.
Ο Μάικλ Λάνγκαμ της Aberdeen Investments εκτιμά ότι απαιτείται προσοχή μέχρι να υπάρξουν απτές ενδείξεις αύξησης της ναυτιλιακής κίνησης στην περιοχή. Όπως σημειώνει, μόνο η διαδικασία αποναρκοθέτησης μπορεί να διαρκέσει έως και 30 ημέρες, ενώ η πλήρης αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας θα απαιτήσει ακόμη περισσότερο χρόνο.
Κατά συνέπεια, οι πληθωριστικές προσδοκίες στις ασιατικές οικονομίες δεν πρόκειται να αντιστραφούν από τη μία ημέρα στην άλλη.
Κυρώσεις, πυρηνικά και γεωπολιτική αβεβαιότητα
Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων των επόμενων 60 ημερών, το Ιράν αναμένεται να επιμείνει στην πλήρη άρση πρωτογενών και δευτερογενών κυρώσεων, μια διαδικασία που απαιτεί έγκριση από το αμερικανικό Κογκρέσο.
Παράλληλα, η Τεχεράνη ζητεί η κατάπαυση του πυρός να καλύπτει και το μέτωπο μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ στον Λίβανο, προσθέτοντας ακόμη μία μεταβλητή σε μια ήδη πολύπλοκη διαπραγμάτευση.
Για την ώρα, οι επενδυτές δείχνουν πρόθυμοι να γιορτάσουν την απομάκρυνση του χειρότερου σεναρίου, δηλαδή μιας παρατεταμένης σύγκρουσης που θα κρατούσε κλειστά τα Στενά του Ορμούζ και θα εκτόξευε τις τιμές της ενέργειας.
Ωστόσο, η συνέχεια θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα θα αποκατασταθούν οι ενεργειακές ροές, αν θα υποχωρήσουν οι πληθωριστικές πιέσεις και κυρίως από το αν η προσωρινή συμφωνία θα εξελιχθεί σε μια μόνιμη διπλωματική διευθέτηση.
Όπως επισημαίνει ο Μπάρι Μπάνιστερ της Stifel Nicolaus, η τιμή του πετρελαίου μπορεί να υποχωρήσει βραχυπρόθεσμα καθώς οι παραγωγοί του Κόλπου αυξάνουν την παραγωγή και περισσότερα δεξαμενόπλοια περνούν από τα Στενά. Ωστόσο, η έλλειψη συγκεκριμένων όρων στη συμφωνία σημαίνει ότι το γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου δύσκολα θα εξαφανιστεί από την αγορά πετρελαίου.
Με άλλα λόγια, οι αγορές πανηγυρίζουν σήμερα, αλλά δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι το πετρέλαιο θα παραμείνει για πολύ κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι.
Διαβάστε ακόμη
Μητσοτάκης: Το τρίπτυχο οικονομία, νομιμότητα και σταθερότητα με ορίζοντα το 2027
Ράλι σε μετοχές και ομόλογα μετά τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν – Σε ιστορικό υψηλό ο Nikkei
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα