Έχουμε συνηθίσει οι περισσότεροι, τα πολλά τελευταία χρόνια, να θεωρούμε χωρίς δεύτερη σκέψη και ψάξιμο, τα περισσότερα πράγματα που συμβαίνουν και αφορούν τις ζωές μας, αυτονόητα και με βάση αυτό το δόγμα να συμπεραίνουμε, να αναλύουμε και να διαμορφώνουμε άποψη και γνώμη, η οποία και δεν επιδέχεται αντιρρήσεις.
Για παράδειγμα, θεωρούμε αυτονόητη τη δημοσιονομική εξυγίανση που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια και την ανάπτυξη της οικονομίας και πως αυτά θα γίνονταν ούτως ή άλλως, όποιος κι αν ήταν στην κυβέρνηση. Σαν λογικό επόμενο βήμα θεωρούμε και πάλι ως αυτονόητο βήμα τα πλεονάσματα της οικονομίας να μοιράζονται μέχρι το τελευταίο ευρώ στην κοινωνία αγνοώντας τις δεσμεύσεις για μείωση του τεράστιου εξωτερικού χρέους, τις ευρωπαϊκές αποφάσεις και τα όρια στις δαπάνες αλλά και την αναγκαία θωράκιση της οικονομίας ώστε να μην ξαναβρεθούμε στα όρια της χρεοκοπίας. Όμοια και για τα κέρδη των επιχειρήσεων.
Αυτονόητη επίσης η απαίτηση, για παντοειδή επιδόματα σε όποιον μιλάει ελληνικά είτε είναι ευάλωτος όχι αλλά και αυξήσεις μισθών και συντάξεων ώστε όχι μόνο να καλύπτεται η απώλεια από την ακρίβεια και τον πληθωρισμό, αλλά να τον υπερβαίνουν ώστε να υπάρχει περίσσευμα για βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και της αποταμίευσης. Στην ίδια λογική και τα κόμματα της αντιπολίτευσης που βρίσκουν πρόσφορο έδαφος για πλειοδοσία υποσχέσεων που να υπερκαλύπτουν τις «αυτονόητες» απαιτήσεις της κοινωνίας. Χωρίς καμιά ρεαλιστική προσέγγιση, κοστολόγηση ή έστω μια κατ’ επίφαση επιστημονική μελέτη παρά μόνο τις κομματικές ανάγκες προσέλκυσης ψήφων.
Και φυσικά, όταν ξεκινάς από λάθος βάση, οι απαιτήσεις μοιραία δεν μπορούν να ικανοποιηθούν και τότε αρχίζει η εκδικητικότητα δια της πρόθεσης ψήφου. Δεν ρωτάμε όμως σχεδόν ποτέ αυτόν στον οποίο ακουμπάμε τις ελπίδες μας για ικανοποίηση των αυτονόητων, γιατί δεν τα έκαναν οι ίδιοι όταν ήταν στην εξουσία ή πως θα τα κάνουν τώρα, όταν το πλαίσιο αντοχών της οικονομίας και δαπανών είναι συγκεκριμένο και διαρκώς ελεγχόμενο από την ΕΕ. Το προφανές πως έχει επιτευχθεί στην ελληνική οικονομία δεν έχει γίνει με κάποιο μαγικό ραβδί αλλά γιατί κάποιοι είχαν σχέδιο και δούλεψαν με σοβαρότητα πάνω σε αυτό, μάλλον δεν ενδιαφέρει τους περισσότερους από εμάς.
Θέλουμε εδώ και τώρα αυξήσεις μισθών στον ιδιωτικό τομέα ώστε αυτές να εξομοιωθούν με τους μέσους μισθούς της ΕΕ και όλοι θεωρούμε αυτή την απαίτηση αυτονόητη και λογική. Μας έχει όμως ποτέ απασχολήσει σαν σκέψη, η έννοια της παραγωγικότητας της εργασίας μας. Μήπως μας πέρασε ποτέ η ιδέα να δούμε κάποια διεθνή μελέτη με σύγκριση της παραγωγικότητας με τις άλλες χώρες της Δύσης μήπως και καταλάβουμε γιατί οι Ιρλανδοί ή οι Γερμανοί για παράδειγμα παίρνουν μεγαλύτερους μισθούς από εμάς; Έτσι για να πάρουμε μια ιδέα, στην πρόσφατη μελέτη του ΟΟΣΑ η παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας στη χώρα μας είναι 45 δολάρια όταν την ίδια στιγμή στην Ιρλανδία είναι 151 δολ., τη Νορβηγία 132 δολ, το Λουξεμβούργο 125 δολ. και οι περισσότερες από τις Χώρες της ΕΕ από 80 -100 δολάρια. Θα μου πείτε φταίει ο εργαζόμενος για τη χαμηλή παραγωγικότητα όταν μάλιστα οι Έλληνες δουλεύουν πολύ περισσότερες ώρες από σχεδόν όλους τους Ευρωπαίους; Όχι, φταίνε οι επιχειρήσεις που δεν επενδύουν σε νέες τεχνολογίες για να αυξηθεί η παραγωγικότητα που θα φέρει μεγαλύτερα κέρδη μέρος των οποίων θα μπορούσε να δοθεί σε αυξήσεις μισθών. Αλλά και το βασικότερο πως στην Ελλάδα υπάρχει μια διεθνής πρωτοτυπία με τις δεκάδες χιλιάδες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και πολλούς αυτοαπασχολούμενους οπότε η ιδέα της αύξησης της παραγωγικότητας μέσω επενδύσεων μοιάζει σχεδόν αδύνατη. Αυτά όμως συνθέτουν μια πραγματικότητα την οποία αδυνατούμε να καταλάβουμε και εναποθέτουμε τις ελπίδες-απαιτήσεις προς την κυβέρνηση να μας αυξήσει τους μισθούς είτε πρόκειται για τον κατώτατο είτε για τον μέσο μισθό, με… διαταγές!
Δυστυχώς για όλους μας όμως, η αγορά έχει τους δικούς της κανόνες και ο διεθνής ανταγωνισμός είναι πολύ σκληρός. Χώρια που το μισθολογικό κόστος για κάθε επιχείρηση είτε μικρή είτε μεγαλύτερη είναι από τα υψηλότερα λόγω φορολογικών συντελεστών και εισφορών και ο κάθε εργαζόμενος στοιχίζει στην επιχείρηση πολλά περισσότερα, ενώ στη τσέπη του παίρνει πολύ λιγότερα. Με άλλα λόγια, κάποια αυτονόητα στις καφενειακές κουβέντες, δεν είναι και τόσο αυτονόητα στην πράξη.