Το 2024 θα είναι –το εμπεδώσαμε πλέον- χρονιά πλημμυρίδας εκλογών. Όχι μόνο των ευρωεκλογών του Ιουνίου, αλλά και πολλών εθνικών εκλογών -βουλευτικών, προεδρικών, τοπικών. Κανονικά θα έπρεπε να γίνεται ήδη λόγος για «γιορτή της δημοκρατίας», γι’ αυτό και μόνο το γεγονός ότι αρκετές από αυτές τις εκλογικές αναμετρήσεις, και πάντως σίγουρα το συνολικό τους αποτέλεσμα, αντιμετωπίζονται με φόβο, φανερώνει την κατάσταση της ευρωπαϊκής δημοκρατίας σήμερα. Το πεπρωμένο φυγείν αδύνατο –αλλά τουλάχιστον ας κρατάμε τα μάτια ανοιχτά.
Βουλευτικές εκλογές στην Πορτογαλία, το Μάρτιο –με πιθανό αποτέλεσμα νίκη της κεντροδεξιάς με «στήριξη», ίσως και συμμετοχή, της ακροδεξιάς (Chega). Στο Βέλγιο, τον Ιούνιο –με πιθανή πρωτιά του φλαμανδικού ακροδεξιού κι εθνικιστικού Vlams Belang, αν και με αντίσταση της Βαλονίας, άρα δυσκολία ανάδειξης «αποσχιστικής» ηγεσίας σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Στην Κροατία, τον Ιούλιο, με το αντιευρωπαϊκό αίσθημα να φουντώνει από την πρώτη χρονιά του ευρώ και του Σένγκεν. Στην Αυστρία, το Σεπτέμβριο –με σταθερό προβάδισμα της ακροδεξιάς, που δύσκολα αυτή τη φορά θα μείνει εκτός εξουσίας. Στη Λιθουανία, τον Οκτώβριο –με μικρή επιρροή στην Ευρώπη, αλλά μάλλον αντιευρωπαϊκή κατεύθυνση κι εδώ, παρά τον κοντινό πόλεμο στην Ουκρανία. Στη Μεγάλη Βρετανία, μάλλον προς το τέλος του έτους, με σχεδόν βέβαιη νίκη του ήπια προσεγγιστικού στην Ένωση Εργατικού Κόμματος –αλλά το πουλάκι έχει ήδη πετάξει. Και με μικρές πιθανότητες πρόωρων εκλογών στη Γερμανία, αν «τσακίσει» ο όλο και πιο εύθραυστος συνασπισμός, στην Ολλανδία, αν δεν τα βρουν οι «δυνάμεις της λογικής» με το Βίλντερς, ίσως και στην Ισπανία, αν το θελήσουν τα εθνικιστικά κόμματα που στηρίζουν επ’ ανταλλάγματι, το Σάντσεθ.
Κοινός παρονομαστής: η έκφραση λαϊκής γκρίνιας για την Ευρώπη και η δυσχέρανση της επί του πεδίου, δηλαδή από τις κυβερνήσεις, στήριξης κοινών ευρωπαϊκών δράσεων. Αν προσθέσουμε τη συνέχιση, με όλο και χειρότερες προοπτικές, των δυο πολέμων σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή –με βέβαιες εκλογές σε Ρωσία και Ουκρανία και ενδεχόμενες στο Ισραήλ-, καθώς και τις αβεβαιότητες στο οικονομικό, ενεργειακό, περιβαλλοντικό πεδίο, αντιλαμβανόμαστε το κλίμα της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης. Ένα κλίμα που είναι πολύ πιθανό να ενδυναμώσει δυο τάσεις –αντίσταση σε πολιτική εμβάθυνση και αύξηση εκλογικών ποσοστών ακροδεξιών κι αντιευρωπαϊκών δυνάμεων-, να σταματήσει μια τρίτη –συμμετοχή στις εκλογές- και να κρύψει μια πάγια τέταρτη: οι εκλογές δεν αλλάζουν πολλά πράγματα στην πορεία της Ένωσης (ωστόσο ο τόσο πλατύς εκλογικός κύκλος την κάνει ακόμα πιο δύσκολα κυβερνήσιμη).
Από την άλλη, δεν λείπουν τελείως τα σημάδια αν όχι αισιοδοξίας, πάντως για μια ακόμα φορά διάψευσης των χειρότερων φόβων. Η Ένωση μπαίνει στην εκλογική χρονιά έχοντας κλείσει δυο μεγάλους «φακέλους», που θα μπορούσαν άνετα να παραμείνουν εκκρεμείς: αναθεώρηση Συμφώνου Σταθερότητας (επί το κάπως αναπτυξιακότερον) και οριστικοποίηση Συμφώνου Μετανάστευσης (με απλώς ανεκτό συμβιβασμό). Στο κέντρο της Ευρώπης και της χρονιάς θα λάβει χώρα ένα γεγονός που έχει όλες τις δυνατότητες να ενώσει και να θυμίσει στην πράξη τον «ευρωπαϊκό τρόπο ζωής»: πρόκειται φυσικά για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού.
Δίπλα και πάνω από όλα τα μεμονωμένα γεγονότα, απειλές και προβλέψεις, οι δυσκολίες της τρομερής εποχής στην οποία ζούμε έχουν αναδείξει την υπεροχή του ευρωπαϊκού κοινωνικού, και πολιτικού, μοντέλου: παρά τις ατέλειες, τα πισωγυρίσματα, τις χαμένες ευκαιρίες και τη γκρίνια (με ηπειρωτική αλλά και παγκόσμια πρωταθλήτρια τη Γαλλία), η Ευρώπη, και ιδίως η Ευρωπαϊκή Ένωση, όχι απλώς παραμένει αλλά γίνεται όλο και περισσότερο ο ελκυστικότερος, ανοιχτότερος και δημοκρατικότερος τόπος για να ζει, να εργάζεται και να ξεκουράζεται κανείς. Οι πολίτες δείχνουν να το αντιλαμβάνονται, έστω υπογείως, και γι’ αυτό προσεγγίζουν τις κατά τα άλλα δυσοίωνες ευρωεκλογές με πάνω από 60% ποσοστό αποδοχής της Ένωσης. Μένει να διαλέξουν τι θέλουν και ποιους –κόμματα και πρόσωπα- θα ψηφίσουν, ώστε να προωθήσουν αυτό που θέλουν.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.