Φανταστείτε, σαν ένα μεταμοντέρνο Ιce Αge, κάπου ανάμεσα σε έναν παγετώνα που καταρρέει να εμφανίζεται ένα ηλεκτρικό SUV που φορτίζει σε wallbox. Ασχετο; Κι όμως, αν το καλοσκεφτείς, η Γροιλανδία αναδεικνύει προφανώς μια πολύ σοβαρή συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης. Και συνεπαγωγικά, αν όχι πρωταγωνιστικά, και της αυτοκινητοβιομηχανίας της.

Εχω την αίσθηση ότι η ευρωπαϊκή αυτοκίνηση ζει τη δική της «Υστερη Ρωμαϊκή Περίοδο». Εχει τεχνογνωσία, παράδοση, ποιότητα, αλλά ταυτόχρονα βαδίζει δεμένη με κανονισμούς, στόχους CO₂ και ημερομηνίες λήξης για ό,τι μέχρι χθες θεωρούσε αυτονόητο.

Η ηλεκτροκίνηση δεν ήρθε ως φυσική εξέλιξη, αλλά ως «ηθική» επιταγή. Κάτι σαν το «εκχριστιανιστείτε ή τελειώσατε» των ύστερων αιώνων της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Μόνο που εδώ οι «βάρβαροι» δεν βρίσκονται στα σύνορα αλλά στις αλυσίδες εφοδιασμού.

Κι εδώ, σχεδόν ειρωνικά, εμφανίζεται ξαφνικά η Γροιλανδία. Ενα μέρος που μέχρι πρόσφατα υπήρχε μόνο σε μερκατορικούς άτλαντες που μας έκαναν να τη βλέπουμε μεγαλύτερη από την Αφρική και ντοκιμαντέρ με πολικές αρκούδες, μετατρέπεται σε γεωπολιτικό τρόπαιο.

Κάτω από τους πάγους της βρίσκονται σπάνιες γαίες, νικέλιο, κοβάλτιο, γραφίτης – μαντέψτε, τα βασικά υλικά για τις μπαταρίες που θα φορτίζουν τα ηλεκτρικά SUV της Ευρώπης. Μόνο που για να σωθεί ο πλανήτης πρέπει πρώτα να σωθούν οι αλυσίδες πρώτων υλών. Αλίμονο.

Μισό λεπτό, το θεατρικό δεν τελειώνει εδώ. Enter Donald Trump. Ο άνθρωπος που είπε δυνατά αυτό που πολλοί σκέφτονταν σιωπηλά: «Και γιατί να μην την αγοράσουμε; Κι αν δεν συμφωνείτε με αυτό, μπορούμε απλώς να την πάρουμε…». Κατά την περίφημη ρήση του Γκράουτσο Μαρξ «αν δεν συμφωνείτε με τις απόψεις μου, έχω κι άλλες».

Η πρόταση προσάρτησης της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ θα ήταν γραφική αν στο βάθος της δεν ήταν ένα μάθημα ωμού ρεαλισμού. Μια αφτιασίδωτη επίδειξη δύναμης. Μια ληξιαρχική πράξη θανάτου τής ούτως ή άλλως αλά καρτ διεθνούς νομιμότητας. Ο κόσμος πλέον δεν λειτουργεί με κανονισμούς Excel και πράσινες εκθέσεις βιωσιμότητας. Λειτουργεί με έλεγχο εδαφών, πόρων και θαλάσσιων διαδρόμων. Οπως πάντα, άλλωστε, απλώς μας τελείωσαν τα συννεφάκια.

Η Ευρώπη, πιστή στη σύγχρονη παράδοσή της, απάντησε με αμηχανία. Κάτι ψέλλισε για κυρώσεις. Και επί της ουσίας δεν απάντησε. Προσέξτε, μιλάμε για μια χαλαρή συμμαχία (θα μπορούσε να είναι πραγματική Ενωση ή ακόμα και Ομοσπονδία, αλλά μάλλον αυτό το τρένο αναχώρησε προ πολλού) που έφτιαξε το πιο φιλόδοξο πλαίσιο πράσινης μετάβασης στον κόσμο -και το παρέδωσε στην εγχώρια αυτοκινητοβιομηχανία της που εξαρτάται σχεδόν πλήρως από τρίτους για να το υλοποιήσει.

Το ειρωνικό είναι ότι η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία φτιάχνει σήμερα τα πιο προηγμένα αυτοκίνητα της Ιστορίας της, αλλά με την αγωνία του ανθρώπου που νοικιάζει σπίτι χωρίς συμβόλαιο. Πράσινη, καθαρή, τεχνολογικά ώριμη και γεωπολιτικά ανίσχυρη. Γιατί αν αύριο κάποιος αποφασίσει (κάποιον έχω στο μυαλό μου…) ότι οι σπάνιες γαίες είναι «στρατηγικό όπλο», το πρόβλημα δεν θα είναι το range anxiety. Θα είναι το production incapacity.

Ισως, τελικά, η Γροιλανδία να είναι ο καθρέφτης μας. «Λιώνει» κυριολεκτικά και μεταφορικά, όχι μόνο επειδή ζεστάθηκε το κλίμα αλλά επειδή ζεστάθηκε ο ανταγωνισμός. Cut. Εδώ μία ακόμα ειρωνεία: ο Τραμπ βρίσκει την ευκαιρία να βάλει χέρι στη Γροιλανδία (και) επειδή οι λιωμένοι πάγοι θα ευνοήσουν την εξόρυξη του ορυκτού πλούτου της, αλλά εξακολουθεί να αρνείται ότι υπάρχει κλιματική αλλαγή, δεν είναι θαυμάσιο;

Κι αν κάτι μας διδάσκει η Ιστορία (το έριξα πολύ στην Ιστορία σήμερα) -από τη Ρώμη μέχρι τη Βρετανική Αυτοκρατορία- είναι ότι οι μεγάλες δυνάμεις δεν πέφτουν επειδή κάνουν λάθος πράγματα, αλλά επειδή επιμένουν να τα κάνουν ξανά και ξανά.

Η Γροιλανδία είναι ένα σύμβολο. Της δύναμης και της αδυναμίας, εξαρτάται από πού το βλέπει κανείς. Και η Ευρώπη είναι ένα σύμβολο. Της ουσιαστικής ευημερίας, των θεσμών, των κανόνων, της ανθρωπιάς, της τεχνολογίας στην υπηρεσία του ανθρώπου.

Και ταυτόχρονα του κατακερματισμού, της κοντόφθαλμης στρατηγικής, της έλλειψης οράματος. Και εδώ που τα λέμε αν υπάρχει ένας κλάδος που καθρεφτίζει και τις δύο όψεις ισόποσα είναι η αυτοκινητοβιομηχανία της. Και αν οι Ευρωπαίοι την πάτησαν χοντρά με την Κίνα, με τη Γροιλανδία απλώς αυτοχειριάστηκαν.