Τα ευνοϊκά μέτρα για εργαζόμενους, συνταξιούχους και επιχειρήσεις που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ αποδεικνύουν την προσπάθεια της κυβέρνησης να στηρίξει τα οικονομικά των πολιτών και να ξεκινήσει επιτέλους μια διαδικασία βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου των Ελλήνων, που βρίσκεται στο ναδίρ με βάση τις ευρωπαϊκές συγκρίσεις.
Oμως, οι διεθνείς εξελίξεις καθιστούν κάθε προσπάθεια αβέβαιη.
Ο πληθωρισμός επιταχύνεται και οι τιμές όλων των προϊόντων και των υπηρεσιών ανεβαίνουν σε όλη την Ευρώπη – και φυσικά στην Ελλάδα, δυστυχώς με πιο γρήγορο ρυθμό. Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη επιταχύνθηκε από 2,7% τον Ιούλιο σε 3,3% τον Αύγουστο, στην Ελλάδα όμως περισσότερο: από 2,7% σε 3,7%. Οι εξελίξεις στο Ιράν θα φέρουν ακόμη μεγαλύτερες πληθωριστικές πιέσεις, αφού αυξάνουν τις τιμές του πετρελαίου και της ενέργειας, που είναι η βάση κοστολόγησης των πάντων. Το πετρέλαιο ξαναβρίσκεται πάνω από τα 95 δολάρια το βαρέλι και αναμένεται ότι σύντομα θα ξεπεράσει τα 100, εκτινάσσοντας τον πληθωρισμό παντού και περιορίζοντας τους ρυθμούς ανάπτυξης.
Οι κεντρικές τράπεζες πιέζονται να αυξήσουν τα επιτόκιά τους για να φρενάρουν τον πληθωρισμό (η σταθερότητα των τιμών είναι η βασική τους δουλειά), παρόλο που προβληματίζονται διότι η αύξηση αυτή θα φρενάρει ακόμη περισσότερο τον ρυθμό ανάπτυξης των οικονομιών. Η άνοδος των επιτοκίων προκαλεί πολύ μεγάλες πιέσεις και στις αγορές ομολόγων. Το γερμανικό δεκαετές έφτασε στο 3,3%, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2011, ενώ ο παγκόσμιος δείκτης κρατικού χρέους του Bloomberg παρουσιάζει μέση απόδοση στο 3,72%, το υψηλότερο σημείο από τα μέσα του 2008.
Στην Ιαπωνία το δεκαετές ομόλογο άγγιξε το 3% για πρώτη φορά από το 1996, στην Αυστραλία το αντίστοιχο ομόλογο ξεπέρασε το 5,1% και στη Γαλλία οι αποδόσεις πλησιάζουν πλέον το 5%, με το spread έναντι της Γερμανίας να διευρύνεται λόγω δημοσιονομικών ανησυχιών και πολιτικής αβεβαιότητας εν όψει του 2027.
Οι αγορές ομολόγων ανησυχούν τους μεγάλους διεθνείς επενδυτές περισσότερο απ’ ό,τι οι διακυμάνσεις των χρηματιστηρίων. Οι επενδυτές ομολόγων τα επιλέγουν σε σχέση με τις μετοχές για τη σταθερότητά τους, καθώς οι διεθνείς αναταραχές αλλά και η διαρκής διεύρυνση του παγκόσμιου χρέους θεωρούνται παράγοντες σημαντικού κινδύνου για τις αγορές.
Η σχέση ΗΠΑ – Ιράν – Ισραήλ δυστυχώς χειροτερεύει αντί να βελτιώνεται, ενώ οι διεθνείς αναλυτές εκτιμούν ότι η κρίση θα χειροτερεύσει τον Νοέμβριο, οπότε εκτιμούν ότι θα κορυφωθούν οι πολεμικές εντάσεις. Το μέτωπο Ρωσίας – Ουκρανίας είναι πολύ ασταθές και η σχέση Ευρώπης – Ρωσίας χειροτερεύει επίσης αντί να βελτιώνεται.
Και τα δύο αυτά πολεμικά μέτωπα συμβάλλουν στην αύξηση της έντασης της ενεργειακής κρίσης που πλήττει έντονα την Ευρώπη και την Ελλάδα.
Στα προβλήματα που βαραίνουν την Ελλάδα εξαιτίας της διεθνούς ενεργειακής κρίσης πρέπει να προσθέσουμε την όξυνση των σχέσεων με την Τουρκία, καθώς η συμφωνία μας με το Ισραήλ για την αμυντική «Ασπίδα του Αχιλλέα» εξόργισε τον Ερντογάν, ο οποίος έχει κλιμακώσει σε υψηλό επίπεδο την ανθελληνική ρητορική του. Παράλληλα χειροτερεύει πολύ η σχέση Τουρκίας – Ισραήλ, καθώς βρίσκονται και οι δύο με το δάχτυλο στη σκανδάλη.
Οι γεωπολιτικοί αναλυτές προβλέπουν περαιτέρω όξυνση τους επόμενους μήνες σε όλες αυτές τις σχέσεις μεταξύ των χωρών της Μέσης Ανατολής, αλλά και μεταξύ Ελλάδος – Τουρκίας.
Ολα αυτά μαζί μας προδιαθέτουν για ένα θερμό γεωπολιτικό φθινόπωρο και ταυτόχρονα για νέο κύμα ακρίβειας μακράς διάρκειας.
Μέχρι τις εκλογές -εφόσον γίνουν, όπως διαβεβαιώνει ο πρωθυπουργός, την άνοιξη του 2027 και όχι νωρίτερα- οι Ελληνες θα πιεστούν πάρα πολύ από την ακρίβεια και αν ο χειμώνας είναι κρύος, το κόστος της θέρμανσης θα έρθει να αδειάσει εντελώς το αδύναμο πορτοφόλι των νοικοκυριών.
Μετά από έναν δύσκολο χειμώνα, οι παροχές της κυβέρνησης μπορεί να μοιάζουν ασήμαντες διότι η αύξηση του κόστους ζωής θα είναι μεγάλη. Και αυτό δεν ευνοεί την κυβέρνηση εκλογικά.
Η κυβέρνηση από τον επόμενο μήνα μέχρι το τέλος τους έτους έχει να αντιμετωπίσει τρεις προγραμματισμένες δίκες. Στις 2 Οκτωβρίου ξεκινούν οι δίκες των τεσσάρων βουλευτών της Ν.Δ. που κατηγορούνται για εμπλοκή στις παράνομες επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ. Το Δικαστικό Συμβούλιο καλείται μέσα στο φθινόπωρο να αξιολογήσει την εισαγγελική πρόταση για παραπομπή στο Ειδικό Δικαστήριο του πρώην υφυπουργού Πολιτικής Προστασίας Χρήστου Τριαντόπουλου, του πρώην περιφερειάρχη Θεσσαλίας Κώστα Αγοραστού και άλλων τριών προσώπων για το μπάζωμα του χώρου της τραγωδίας στα Τέμπη. Στο τέλος του έτους αναμένεται και η δίκη για τις υποκλοπές.
Συγκεκριμένα, τον Δεκέμβριο αναμένεται να ξεκινήσει στο Εφετείο η δίκη του Ταλ Ντίλιαν και τριών ακόμη ατόμων που έχουν καταδικαστεί πρωτοδίκως για τις παράνομες παρακολουθήσεις με το Predator.
Με λίγα λόγια, από τώρα μέχρι τουλάχιστον το τέλος του έτους -και ίσως πολύ περισσότερο- μαζεύονται στον ελληνικό ουρανό πολλές ταυτόχρονες καταιγίδες, γεωπολιτικές, οικονομικές και πολιτικές.
Ολες αυτές οι καταιγίδες δημιουργούν σοβαρά προβλήματα τόσο στους Ελληνες πολίτες όσο και στην κυβέρνηση και θα επηρεάσουν ποικιλοτρόπως το πολιτικό σκηνικό σε μια κρίσιμη εκ των συνθηκών προεκλογική περίοδο, καθιστώντας έστω και την προσέγγιση του αποτελέσματος των εκλογών μια αυθαίρετη και επιπόλαιη πρόβλεψη.