Οι οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν για τους πολίτες του δυτικού κόσμου συνοψίζονται στο εξής συμπέρασμα: ακόμη μεγαλύτερη ακρίβεια. Αυτό για τους Έλληνες είναι ιδιαίτερα δυσβάσταχτο, αφού ήδη η πλειονότητα δυσκολεύεται να πληρώσει για τις βασικές καταναλωτικές δαπάνες της.

Η αύξηση του κόστους όλων των προϊόντων, αλλά και των υπηρεσιών, θα προκληθεί από την άνοδο της τιμής του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, αλλά και του κόστους μεταφορών.

Το Ιράν είναι μια από τις μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγικές χώρες και ο πόλεμος αφενός περιορίζει την παραγωγή του, αφετέρου εμποδίζει την εμπορία του – στόχος των ΗΠΑ και του Ισραήλ είναι, εκτός της καταστροφής της στρατιωτικής ισχύος του Ιράν και η διακοπή της χρηματοδότησής του, που στηρίζεται κυρίως στις πωλήσεις πετρελαίου. Παρά το εμπάργκο στο ιρανικό πετρέλαιο που έχει επιβληθεί στη Δύση από τις ΗΠΑ εδώ και χρόνια, η Κίνα παραμένει ένας πολύ μεγάλος καταναλωτής ιρανικού πετρελαίου και αυτή τη στιγμή ο πόλεμος εμποδίζει τις κινεζικές αγορές από το Ιράν. Το πετρέλαιο που χρειάζεται η Κίνα και δεν μπορεί να το πάρει από το Ιράν θα το αναζητήσει από άλλες χώρες, περιορίζοντας έτσι το διαθέσιμο για τους υπόλοιπους πετρέλαιο στο διεθνές εμπόριο. Το ίδιο συμβαίνει και με το φυσικό αέριο, το οποίο κατέχει μεγάλο ποσοστό στην αγορά ενέργειας παγκοσμίως. Εκτός όμως του περιορισμού του ιρανικού πετρελαίου εξαιτίας του πολέμου, εμποδίζεται και η διακίνηση πετρελαίου από όλες τις αραβικές χώρες.

Οι Φρουροί της Επανάστασης έκλεισαν τα Στενά του Ορμούζ, ένα πολύ στενό πέρασμα μεταξύ Κουβέιτ και Ιράν από το οποίο περνούν όλα τα πετρελαιοφόρα καράβια που διακινούν διεθνώς το πετρέλαιο. Οταν λέμε «έκλεισαν» εννοούμε ότι επιτίθενται σε όποιο πλοίο διασχίζει τα στενά. Ετσι, εμποδίζεται η διακίνηση πετρελαίου από ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και αυτό έχει δύο επιπτώσεις: Πρώτον, περιορίζεται το πετρέλαιο που φτάνει στη Δύση και δεύτερον, ανεβαίνει πάρα πολύ το κόστος μεταφοράς του με τα τάνκερ.

Μια από τις πολύ ενδιαφέρουσες οικονομικές ειδήσεις αυτής της εβδομάδας μεταδόθηκε από το πρακτορείο ειδήσεων Reuters την Τετάρτη. Η ελληνική ναυτιλιακή εταιρεία Minerva (συμφερόντων της οικογένειας Μαρτίνου) πέτυχε το υψηλότερο ημερήσιο ναύλο στην ιστορία. Το ναύλο έφτασε τις 436.000 δολάρια την ημέρα για 60 ημέρες ταξίδι και αφορούσε ένα δεξαμενόπλοιο που μετέφερε πετρέλαιο μέσα από τα Στενά του Ορμούζ. Το ρεκόρ καταρρίφθηκε ακριβώς την επόμενη μέρα, όταν τάνκερ συμφερόντων της οικογένειας Εμπειρίκου ναυλώθηκε προς 695.000 δολάρια την ημέρα, με τις τιμές να συνεχίζουν να ανεβαίνουν. Πρόκειται για μια κλασική ιστορία «εμπορικού ηρωισμού» που έχουμε δει και στο παρελθόν από Ελληνες εφοπλιστές και η οποία αποδίδει πάρα πολλά κέρδη, αφού αφορά τη μεταφορά πετρελαίου μέσα από εμπόλεμη ζώνη.

Οπως είναι προφανές, η αύξηση του κόστους μεταφοράς του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που χρειάζεται η Δύση θα μετακυλιστεί στις τιμές της ενέργειας (ρεύματος), στις τιμές των καυσίμων θέρμανσης και κίνησης, στις τιμές όλων ανεξαιρέτως των προϊόντων τα οποία απαιτούν ενέργεια για να παραχθούν ή στηρίζονται στο πετρέλαιο, όπως χημικά, πλαστικά κ.λπ.
Η αύξηση της τιμής του ρεύματος επιβαρύνει σημαντικά όλες τις τιμές και εμφανίζεται ως πληθωρισμός που τρώει το εισόδημα όλων, αλλά επιβαρύνει αναλογικά πολύ περισσότερο τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους, και ειδικά αυτούς με τα χαμηλότερα εισοδήματα.

Δεν είναι όμως μόνο το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο που ακριβαίνουν. Η τιμή του αλουμινίου, ενός υλικού που χρησιμοποιείται σχεδόν παντού, ανεβαίνει αλματωδώς. Μια ακόμη χαρακτηριστική οικονομική είδηση της περασμένης Τετάρτης είναι η ανακοίνωση που έβγαλε η εταιρεία Alba (Aluminium Bahrain), μια από τις μεγαλύτερες παραγωγούς αλουμινίου παγκοσμίως, ότι διακόπτει τις παραδόσεις αλουμινίου προς τους πελάτες της λόγω ανωτέρας βίας (force majeure). Η εταιρεία εξήγησε ότι ενώ το αλουμίνιο που έχουν παραγγείλει οι πελάτες της έχει παραχθεί, δεν μπορεί να μεταφερθεί στους προορισμούς του επειδή έχουν κλείσει τα Στενά του Ορμούζ. Η είδηση αυτή, η οποία ήρθε μία ημέρα μετά την ανακοίνωση του κλεισίματος του χυτηρίου αλουμινίου του Κατάρ για τον ίδιο λόγο, εκτόξευσε τις τιμές του αλουμινίου στο διεθνές χρηματιστήριο εμπορευμάτων του Λονδίνου κατά 5,1% μέσα σε λίγα λεπτά, ενώ οι ειδικοί αναλυτές της αγοράς μεταλλευμάτων εκτιμούν ότι η διακοπή ενός μηνός στις μεταφορές αλουμινίου της περιοχής θα αυξήσει την τιμή του μετάλλου κατά 8%. Αν ο πόλεμος συνεχιστεί για πολύ καιρό, η αύξηση της τιμής θα είναι πολύ μεγαλύτερη.

Σημειώνεται ότι η συγκεκριμένη εταιρεία (Alba) είχε πλειοδοτήσει την προηγούμενη Παρασκευή για την αγορά της βιομηχανίας αλουμινίου της Δουνκέρκης, για την οποία κατέθεσε προσφορά και ο μεγαλύτερος ελληνικός βιομηχανικός όμιλος, η Metlen του Ομίλου Μυτιληναίος. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η Metlen είχε προσφέρει 1,3 δισ. δολάρια και η Alba προσέφερε το αστρονομικό ποσό των 1,8 δισ. δολαρίων, δύο ημέρες πριν εκδηλωθεί η επίθεση στο Ιράν. Και ενώ το να χάνεις μια μάχη είναι δυσάρεστο, στην περίπτωση της Metlen μάλλον μπορεί να θεωρηθεί μεγάλη τύχη που δεν πήρε το εργοστάσιο της Δουνκέρκης, διότι, δύο ημέρες αργότερα, η τιμή του δολαρίου αυξήθηκε και συνεχίζει να αυξάνεται, ενώ η αναστάτωση στις διεθνείς αγορές ανατρέπει όλους τους σχεδιασμούς. Ταυτόχρονα, οι δυσκολίες παραγωγής στις χώρες του Κόλπου δημιουργούν σημαντικό πλεονέκτημα στην Αλουμίνιο της Ελλάδος. Η τιμή της μετοχής της Metlen εκείνη την ημέρα αυξήθηκε κατά 4% περίπου στο χρηματιστήριο του Λονδίνου. Αντίθετα, ο «τυχερός» που κέρδισε τον πλειοδοτικό διαγωνισμό για το αλουμίνιο της Δουνκέρκης, δηλαδή η εταιρεία Alba, διέκοψε τις παραδόσεις φορτίων της και ενδεχομένως να αντιμετωπίσει και άλλα πολύ σοβαρότερα προβλήματα, λόγω της γειτνίασης του βασικού εργοστασίου αλουμινίου της που βρίσκεται στο Μπαχρέιν, με το Ιράν (απόσταση 60 μίλια).

O συνδυασμός αυτών των ειδήσεων των πέντε πρώτων ημερών του πολέμου, η αύξηση των ναύλων μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου, η άνοδος της τιμής του πετρελαίου και του αλουμινίου, που αποτελούν βασικά στοιχεία της παγκόσμιας παραγωγής της πλειονότητας των βιομηχανικών προϊόντων παγκοσμίως, αποκαλύπτουν το μέγεθος των επιπτώσεων που θα έχει αυτός ο πόλεμος στις οικονομίες της Δύσης και στους καταναλωτές.

Συμπερασματικά, ανεξαρτήτως των άλλων πολύ σημαντικών γεωπολιτικών και ανθρωπιστικών επιπτώσεων αυτού του πολέμου, οι Ελληνες καταναλωτές θα αντιμετωπίσουν ένα νέο κύμα ακρίβειας, που θα τους φέρει σε ακόμη δυσχερέστερη θέση στην καθημερινή διαχείριση των οικονομικών τους.