Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ολοένα πιο σύνθετο οικονομικό τοπίο, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η εκτόξευση των ενεργειακών τιμών αυξάνουν τους φόβους για νέο πληθωριστικό σοκ στην Ευρωζώνη. Ωστόσο, παρά τις ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις που αρχίζουν να καταγράφονται σε βασικούς δείκτες, τα στοιχεία που εξετάζουν οι αξιωματούχοι της Φρανκφούρτης δεν οδηγούν ακόμη σε ένα ξεκάθαρο συμπέρασμα υπέρ άμεσης αύξησης επιτοκίων.
Καθώς οι υπεύθυνοι χάραξης νομισματικής πολιτικής ξεκινούν τη διήμερη συνεδρίασή τους, το σύνολο των οικονομικών δεδομένων που αξιολογεί ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, εμφανίζει αντικρουόμενα σήματα.
Από τη μία πλευρά, ο πληθωρισμός επιταχύνεται και οι προσδοκίες για μελλοντικές αυξήσεις τιμών ανεβαίνουν έντονα. Από την άλλη, η οικονομική δραστηριότητα επιβραδύνεται, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση γίνεται δυσκολότερη και οι υψηλότερες αποδόσεις ομολόγων μειώνουν την πίεση για άμεση παρέμβαση της ΕΚΤ.
Πληθωρισμός και φόβοι για στασιμοπληθωρισμό
Τα πιο πρόσφατα οικονομικά στοιχεία προκαλούν ανησυχία στους αναλυτές και στους κεντρικούς τραπεζίτες.
Οι δείκτες PMI του Απριλίου έδειξαν συρρίκνωση της επιχειρηματικής δραστηριότητας για πρώτη φορά από το 2024, με τον τομέα υπηρεσιών να καταγράφει έντονη επιδείνωση.
Την ίδια στιγμή, πολλές βιομηχανίες επιχειρούν να προλάβουν ελλείψεις προμηθειών και αυξήσεις κόστους, ενισχύοντας παραγγελίες και αποθέματα.
Οι επιχειρήσεις ανέφεραν μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις πιέσεων κόστους των τελευταίων δεκαετιών, γεγονός που ενισχύει τους φόβους για στασιμοπληθωρισμό — δηλαδή συνδυασμό υψηλού πληθωρισμού και ασθενικής ανάπτυξης.
Οι αγορές βλέπουν αύξηση επιτοκίων
Παρά την επιφυλακτικότητα της ΕΚΤ, αγορές και αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι η νέα άνοδος του πληθωρισμού θα αναγκάσει τελικά την τράπεζα να αυξήσει τα επιτόκια μέσα στους επόμενους μήνες.
Η οικονομολόγος της DZ Bank, Σόνια Μάρτεν, σημείωσε ότι θεωρητικά η ΕΚΤ θα μπορούσε να «αγνοήσει προσωρινά» το νέο κύμα αυξήσεων τιμών.
Ωστόσο, όπως υποστηρίζει, η εμπειρία του προηγούμενου ενεργειακού σοκ παραμένει ακόμη νωπή και η τράπεζα πιθανότατα θα χρειαστεί να στείλει μήνυμα αποφασιστικότητας μέσω αυξήσεων επιτοκίων.
Παρόμοιες εκτιμήσεις διατυπώνονται και από οικονομολόγους της Goldman Sachs, οι οποίοι επισημαίνουν ότι οι προσδοκίες πληθωρισμού αυξάνονται ταχύτερα απ’ όσο αναμενόταν.
Οι καταναλωτές φοβούνται νέο κύμα ακρίβειας
Τα νοικοκυριά στην Ευρωζώνη εμφανίζονται ιδιαίτερα ανήσυχα για την πορεία των τιμών.
Οι προσδοκίες καταναλωτών για τον πληθωρισμό τους επόμενους 12 μήνες αυξήθηκαν απότομα, ενώ ανοδικά κινούνται και οι προβλέψεις για την επόμενη τριετία.
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί ανησυχία στην ΕΚΤ, καθώς όταν οι πολίτες αρχίζουν να πιστεύουν ότι οι τιμές θα συνεχίσουν να αυξάνονται, υπάρχει κίνδυνος οι πληθωριστικές πιέσεις να περάσουν βαθύτερα στην οικονομία μέσω μισθών και τιμολογιακής πολιτικής επιχειρήσεων.
Την ίδια στιγμή, άλλα στοιχεία δείχνουν ότι η οικονομία της Ευρωζώνης παραμένει εύθραυστη. Οι έρευνες για τη σχέση τραπεζών και επιχειρήσεων καταγράφουν αυξανόμενες ανησυχίες γύρω από τη χρηματοδότηση και το κόστος δανεισμού.
Η οικονομική εμπιστοσύνη επιδεινώνεται, ενώ αρκετοί επιχειρηματικοί τομείς συνεχίζουν να προβλέπουν αυξήσεις τιμών πάνω από τον ιστορικό μέσο όρο.
Πρώιμα στοιχεία ΑΕΠ δείχνουν περιορισμένη ανάπτυξη ή και νέες συρρικνώσεις σε ορισμένες οικονομίες της Ευρωζώνης.
Η Ιρλανδία κατέγραψε νέο τρίμηνο ύφεσης, ενώ το Βέλγιο εμφάνισε οριακή ανάπτυξη.
Η σκιά της κρίσης του 2022
Στο εσωτερικό της ΕΚΤ παραμένει ισχυρή η μνήμη του πληθωριστικού σοκ που ακολούθησε τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η πρόεδρος της τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, έχει προειδοποιήσει ότι η εμπειρία εκείνης της περιόδου άλλαξε τη συμπεριφορά πολιτών και επιχειρήσεων απέναντι στον πληθωρισμό.
Όπως έχει επισημάνει, μια ολόκληρη γενιά βίωσε για πρώτη φορά υψηλό πληθωρισμό και ίσως πλέον αντιδρά πολύ ταχύτερα όταν βλέπει νέα άνοδο τιμών.
Αυτό ακριβώς το στοιχείο κάνει την ΕΚΤ ιδιαίτερα προσεκτική απέναντι στον κίνδυνο να παγιωθούν νέες πληθωριστικές προσδοκίες στην οικονομία της Ευρωζώνης.
Προς το παρόν πάντως, τα δεδομένα δεν φαίνεται να προσφέρουν ακόμη ένα αδιαμφισβήτητο επιχείρημα υπέρ άμεσης αύξησης επιτοκίων.
Διαβάστε ακόμη
Πλειστηριασμοί: Η ανατροπή για το Mega Outlet και τι κλήρωσε για τα άλλα επώνυμα σφυριά (pics) (upd)
Carlsberg: Ανθεκτική ανάπτυξη με ώθηση από αναψυκτικά και προϊόντα χωρίς αλκοόλ
Amadeus: Deal 1,2 δισ. ευρώ για τη μονάδα βιομετρικής ασφάλειας της Idemia
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα