«Μήπως η τιμή των φαρμάκων σας αρρωσταίνει;»
Αυτό το διαφημιστικό σλόγκαν της δεκαετίας του 1980 ήταν η σπίθα που μεταμόρφωσε ένα μικρό, οικογενειακό φαρμακείο προσφορών σε έναν από τους μεγαλύτερους εισηγμένους κολοσσούς υγείας στη Νότια Αφρική. Σήμερα, η Dis-Chem Pharmacies βρίσκεται αντιμέτωπη με την πιο κρίσιμη καμπή της ιστορίας της. Ο ιδρυτής της, ο 76χρονος Ivan Saltzman, ο οποίος μετέτρεψε ένα και μόνο κατάστημα στο Γιοχάνεσμπουργκ σε μια αυτοκρατορία αξίας 1,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων με παρουσία σε τρεις χώρες, αποχωρεί αυτόν τον μήνα από τη θέση του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου.
Η απομάκρυνση του Saltzman από την καθημερινή διοίκηση εγείρει ένα κρίσιμο ερώτημα για τους επενδυτές: Μπορεί η επιθετική επιχειρηματική κουλτούρα του ιδρυτή να επιβιώσει υπό την ηγεσία του Rui Morais; Ο Morais, ένα έμπειρο στέλεχος που οδήγησε την εταιρεία στην εισαγωγή της στο χρηματιστήριο, ανέλαβε τη θέση του CEO πριν από περίπου τρία χρόνια και καλείται τώρα να αποδείξει ότι η Dis-Chem μπορεί να διατηρήσει το ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα.
Η Μεταβίβαση πλούτου της πρώτης γενιάς της Νότιας Αφρικής
Η διαδοχή στη Dis-Chem δεν είναι ένα μεμονωμένο εταιρικό γεγονός, αλλά το προοίμιο μιας ευρύτερης, μαζικής μεταβίβασης πλούτου που ξεκινά στη μεγαλύτερη οικονομία της Αφρικής, τρεις δεκαετίες μετά την εγκαθίδρυση της δημοκρατίας και την απελευθέρωση της αγοράς. Σύμφωνα με στοιχεία της έκθεσης Africa Wealth Report της Henley & Partners, πάνω από το 40% των υπερπλουσίων (HNWIs) στη Νότια Αφρική είναι άνω των 60 ετών. Κατά την επόμενη δεκαετία, υπολογίζεται ότι περίπου 85 δισεκατομμύρια δολάρια πρόκειται να μεταβιβαστούν στην επόμενη γενιά.
Για πρώτη φορά, ο Δείκτης Δισεκατομμυριούχων του Bloomberg αποτιμά την καθαρή αξία της περιουσίας της οικογένειας Saltzman στα 1,3 δισεκατομμύρια δολάρια. Πριν από τη συνταξιοδότησή του, ο Saltzman και η σύζυγός του, Lynette –επίσης φαρμακοποιός και συνιδρύτρια– δώρισαν πακέτα μετοχών σε δύο από τους γιους τους, διασφαλίζοντας ότι η οικογένεια διατηρεί τον έλεγχο άνω του 25% της εισηγμένης.
Το φαινόμενο αυτό αποτελεί κομμάτι ενός παγκόσμιου Limit Up διαδοχής. Στα επόμενα είκοσι χρόνια, περιουσιακά στοιχεία ύψους 83 τρισεκατομμυρίων δολαρίων αναμένεται να αλλάξουν χέρια παγκοσμίως, φέρνοντας στο προσκήνιο ζητήματα εταιρικής διακυβέρνησης και διατήρησης της κληρονομιάς των ιδρυτών.
Από το δάνειο των 12.000 δολαρίων στο Εθνικό Δίκτυο
Η Dis-Chem ιδρύθηκε το 1978, σε μια εποχή που οι τιμές των φαρμάκων στη Νότια Αφρική δεν ήταν ρυθμισμένες. Ο Saltzman δανείστηκε 10.000 ραντ (περίπου 12.000 δολάρια τότε) από τη μητέρα του για να αγοράσει το φαρμακείο στο οποίο εργαζόταν ως διευθυντής. Μέσα στον πρώτο χρόνο διπλασίασε τον τζίρο, έχοντας και την τύχη με το μέρος του, καθώς ο προηγούμενος ιδιοκτήτης καθυστέρησε να εξαργυρώσει την επιταγή εξαγοράς για σχεδόν ένα έτος, προσφέροντας στην εταιρεία πολύτιμη ρευστότητα.
«Ποτέ δεν έχασα την ευκαιρία να ανατρέψω το κατεστημένο», δήλωσε ο Saltzman σε συνέντευξή του στο Bloomberg. «Πετύχαμε πολύ περισσότερα από όσα θα περίμενε κανείς για το μέγεθός μας».
Με τα χρόνια, η Dis-Chem μετατράπηκε από ένα απλό φαρμακείο σε προορισμό ευεξίας, εισάγοντας καλλυντικά, συμπληρώματα διατροφής και προϊόντα private label. Ήταν η πρώτη αλυσίδα στη χώρα που ενέταξε ιατρικές κλινικές σε κάθε κατάστημα, ενώ το μοντέλο franchise που ανέπτυξε επέτρεψε σε τοπικούς φαρμακοποιούς να εκμεταλλευτούν την εταιρική κλίμακα αγορών.
Ωστόσο, η ιστορία του λιανεμπορίου στη Νότια Αφρική κρύβει παγίδες για τις εταιρείες που διοικούνται από τους ιδρυτές τους. Οι πρόσφατες περιπέτειες της αλυσίδας Pick n Pay της οικογένειας Ackerman ανέδειξαν τους κινδύνους ενός καθυστερημένου σχεδιασμού διαδοχής. Αντίστοιχα, η Pepkor Holdings αναγκάστηκε να αναδιοργανωθεί ριζικά για να αποτινάξει την απόλυτη επιρροή του Christo Wiese μετά το σκάνδαλο της Steinhoff, αποδεικνύοντας πόσο επικίνδυνη είναι η συγκέντρωση εξουσίας σε ένα μόνο πρόσωπο.
Το στοίχημα του «Health Hub» και η αντίδραση της Wall Street
Ο Rui Morais, με 15 χρόνια προϋπηρεσίας στην εταιρεία, ξεκαθαρίζει ότι η ηγεσία του αποτελεί εξέλιξη και όχι ρήξη με το παρελθόν. Σημειώνει ότι η Dis-Chem λειτουργούσε πάντα επαγγελματικά, όμως η περαιτέρω ανάπτυξη απαιτεί θεσμική δομή και σαφέστερη λογοδοσία.
Οι επενδυτές, πάντως, παραμένουν επιφυλακτικοί. Στις 29 Μαΐου, η μετοχή της Dis-Chem σημείωσε τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση στην ιστορία της, όταν τα κέρδη κινήθηκαν χαμηλότερα από τις εκτιμήσεις των αναλυτών. Η υποχώρηση οφειλόταν κυρίως στις υψηλές κεφαλαιακές δαπάνες για τη δημιουργία ενός νέου κέντρου καινοτομίας, το οποίο υποστηρίζει τη νέα στρατηγική του Morais: τη μετατροπή της Dis-Chem από λιανοπωλητή σε μια ολοκληρωμένη πλατφόρμα υγειονομικής περίθαλψης.
Κεντρικός πυλώνας αυτής της στρατηγικής είναι το μοντέλο «Health Hub». Κάτω από την ίδια στέγη, ο καταναλωτής βρίσκει φαρμακείο, κλινική, διαγνωστικές εξετάσεις, τηλεϊατρική και υπηρεσίες ιατρικής ασφάλισης. Στόχος του Morais είναι να μειώσει τον χρόνο αναμονής για τη χορήγηση φαρμάκων σε λιγότερο από έξι λεπτά (από 20 λεπτά), επιτρέποντας στους φαρμακοποιούς να λειτουργούν ως σύμβουλοι πρωτοβάθμιας περίθαλψης.
«Πρέπει να εξυπηρετήσουμε μια αγορά που αναπτύσσεται ραγδαία στον τομέα της πρωτοβάθμιας υγείας», αναφέρει ο Morais. Η Dis-Chem σχεδιάζει πλέον χρηματοοικονομικά προϊόντα, όπως ιατρική και νοσοκομειακή κάλυψη, χρησιμοποιώντας τα data των πελατών της για να αξιολογήσει το πόσο σχολαστικά ακολουθούν τις θεραπείες τους.
Σε μια χώρα όπου οι κρατικές υποδομές υγείας αδυνατούν να καλύψουν τη ζήτηση, το ιδιωτικό δίκτυο της Dis-Chem μπορεί να προσφέρει φθηνή πρόσβαση στην περίθαλψη για τη μάζα του πληθυσμού. Παράλληλα, όμως, εισάγει μια τεράστια κανονιστική και λειτουργική πολυπλοκότητα.
Η στρατηγική έχει λογική, αλλά παραμένει ένα μεγάλο στοίχημα εκτέλεσης, επισημαίνει η Alyssa Viljoen, CEO της Merchant West Investments. «Ο τομέας των ασφαλίσεων και της υγείας είναι αυστηρά ρυθμιζόμενος, απαιτεί τεράστια κεφάλαια και διαφέρει ριζικά από το παραδοσιακό retail φαρμάκων. Η αγορά δεν θα δώσει στη νέα διοίκηση απεριόριστο χρόνο πίστωσης. Το πλάνο πρέπει να μεταφραστεί άμεσα σε μετρήσιμα κέρδη».
Διαβάστε ακόμη
Τουρισμός: Τα μεγάλα brands που επενδύουν στη Μύκονο (pics)
Εφορία: Νέο σαφάρι διασταυρώσεων για αδήλωτα εισοδήματα στο εξωτερικό
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.