Η Ευρώπη οδεύει προς μία από τις χαμηλότερες παραγωγές πατάτας στην ιστορία της, καθώς οι διαδοχικοί καύσωνες και η παρατεταμένη ξηρασία έχουν προκαλέσει σοβαρές ζημιές σε μια καλλιέργεια που απαιτεί μεγάλες ποσότητες νερού.
Σύμφωνα με ανάλυση της Energy and Climate Intelligence Unit, οι ακραίες καιρικές συνθήκες αναμένεται να μειώσουν τη φετινή παραγωγή πατάτας στην Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο κατά περίπου 3,5 εκατ. τόνους. Η απώλεια αυτή εκτιμάται ότι μπορεί να κοστίσει στους παραγωγούς περισσότερα από 800 εκατ. ευρώ, με βάση τα σημερινά επίπεδα τιμών.
Για τους καταναλωτές, οι επιπτώσεις αναμένεται να φανούν σύντομα στα ράφια των σούπερ μάρκετ, με μικρότερες πατάτες για ψήσιμο, πιο κοντές τηγανητές πατάτες και πιθανή άνοδο των τιμών.
Μικρότερη παραγωγή, μεγαλύτερη πίεση στις τιμές
Το πλήγμα στην παραγωγή δεν οφείλεται μόνο στις υψηλές θερμοκρασίες. Οι καλλιεργούμενες εκτάσεις μειώθηκαν επίσης, καθώς η περσινή υπερπαραγωγή είχε οδηγήσει σε πλεονάσματα και σε περιπτώσεις όπου παραγωγοί αναγκάστηκαν ακόμη και να διαθέσουν δωρεάν μέρος της σοδειάς τους.
«Κανείς δεν γλίτωσε από τον φετινό καύσωνα», δήλωσε ο Jan Van Luchene, ιδιοκτήτης της Bruwier Potatoes κοντά στις Βρυξέλλες. Όπως ανέφερε, η αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με μια «τέλεια καταιγίδα», καθώς η μειωμένη έκταση καλλιέργειας συνδυάζεται με ιστορικά χαμηλές αποδόσεις λόγω ξηρασίας και κυρίως λόγω της ακραίας ζέστης.
Οι αποδόσεις έχουν υποχωρήσει σημαντικά σε μεγάλες παραγωγικές χώρες της Ευρώπης. Στο Βέλγιο η μείωση φτάνει το 21%, στη Γαλλία το 13% και στη Γερμανία το 10%.
Η πίεση έχει ήδη περάσει στις τιμές. Στη γερμανική αγορά επεξεργασίας πατάτας, οι τιμές έχουν αυξηθεί κατά 16 φορές από τον Ιούνιο, φτάνοντας τα 240 ευρώ ανά τόνο. Παρόμοιες αυξήσεις καταγράφονται και στο Βέλγιο, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Νέο πλήγμα για την ευρωπαϊκή γεωργία
Η κρίση στην πατάτα έρχεται να προστεθεί στις αυξανόμενες πιέσεις που δέχεται συνολικά ο ευρωπαϊκός αγροτικός τομέας. Η παραγωγή σιτηρών στην ήπειρο αναμένεται να σημειώσει τη μεγαλύτερη ετήσια πτώση εδώ και δεκαετίες, ενώ το κόστος παραγωγής παραμένει αυξημένο λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων.
Ο πόλεμος στη Μαύρη Θάλασσα περιορίζει σημαντικούς διαδρόμους μεταφοράς σιτηρών, ενώ η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να επιβαρύνει το κόστος ενέργειας και εισροών για τους αγρότες.
Παράλληλα, οι προβλέψεις για το φαινόμενο Super El Niño δημιουργούν νέες ανησυχίες για την πορεία της παραγωγής τους επόμενους μήνες.
«Υπάρχουν πολλαπλές πιέσεις ταυτόχρονα, από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έως τις επιθέσεις σε λιμάνια και μεταφορές στη Μαύρη Θάλασσα. Όμως οι ακραίες καιρικές συνθήκες είναι το πιο άμεσο και ορατό πρόβλημα για τους καταναλωτές», ανέφερε ο Thijs Geijer, οικονομολόγος της ING.
Μικρότερες πατάτες, μικρότερες τηγανητές
Η φετινή σοδειά παρουσιάζει ακόμη ένα πρόβλημα: το μέγεθος των πατατών. Η παρατεταμένη ξηρασία περιορίζει την ανάπτυξή τους, με αποτέλεσμα μεγάλο μέρος της παραγωγής να μην πληροί τα πρότυπα που απαιτούν οι βιομηχανίες επεξεργασίας και τα εστιατόρια.
Οι παραγωγοί εκτιμούν ότι αυτό θα οδηγήσει σε μικρότερες τηγανητές πατάτες, καθώς η βιομηχανία προτιμά πατάτες μεγαλύτερες των 50 χιλιοστών.
Στο Βέλγιο, μόνο περίπου το μισό της φετινής παραγωγής αναμένεται να είναι κατάλληλο για τις ανάγκες της αγοράς.
«Οι πατάτες θα είναι πολύ μικρές αυτή τη σεζόν», σημείωσε ο Van Luchene, προσθέτοντας ωστόσο ότι «οι μικρές πατάτες και οι κοντές τηγανητές έχουν την ίδια γεύση με τις μεγάλες».
Διαβάστε ακόμη
Αλλαγή μοντέλου για την ακτοπλοΐα λόγω της ενεργειακής κρίσης – Το δύσκολο στοίχημα του χειμώνα
Εποχικό επίδομα 2026: Οι εργαζόμενοι που μπορούν να λάβουν την ενίσχυση και πώς κάνουν αίτηση
Πετρέλαιο στα ύψη και φυσικό αέριο σε άνοδο: Η Ευρώπη εξετάζει νέα μέτρα ενεργειακής στήριξης
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ