Περίπου 800 ραπτομηχανές δουλεύουν ασταμάτητα. Σειρές από σίδερα ατμού γεμίζουν τον αέρα με υδρατμούς, ενώ εκατοντάδες εργαζόμενοι κινούνται μέσα σε μια τεράστια μονάδα παραγωγής ενδυμάτων στην ανατολική Ινδία. Κάποιοι χρησιμοποιούν κοπτικά μηχανήματα με λέιζερ για να κόψουν τεράστια ρολά υφάσματος.
Έξω από το εργοστάσιο στην Κόρντα, στην πολιτεία Οντίσα, οι θερμοκρασίες ένα πρωινό στα τέλη Ιουνίου κυμαίνονται γύρω στους 34 βαθμούς Κελσίου. Η αίσθηση, όμως, είναι πολύ πιο υψηλή, καθώς οι ζεστοί και υγροί άνεμοι από τον Κόλπο της Βεγγάλης δημιουργούν ένα κλίμα με αποπνικτική υγρασία.
Οι συνθήκες αυτές είναι πλέον γνώριμες σε πολλές εφοδιαστικές αλυσίδες της Ασίας που εξυπηρετούν την παγκόσμια βιομηχανία μόδας, αξίας 1,7 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Δεκάδες εκατομμύρια εργαζόμενοι, στην πλειονότητά τους γυναίκες, βρίσκονται αντιμέτωποι με ολοένα πιο ακραίες θερμοκρασίες, συχνά χωρίς επαρκή προστασία στους χώρους εργασίας τους.
Η ζέστη μειώνει την παραγωγικότητα
Στην Ινδία, οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τις απουσίες εργαζομένων και οδηγούν σε απώλειες παραγωγικότητας που μπορούν να φτάσουν έως και το 10% για τους κατασκευαστές ενδυμάτων κατά τους πιο ζεστούς καλοκαιρινούς μήνες, σύμφωνα με το Bloomberg. Οι γραμμές παραγωγής της ένδυσης είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στην ακραία ζέστη. Συνδυάζουν μεγάλο αριθμό εργαζομένων σε κοντινή απόσταση, μηχανήματα που παράγουν θερμότητα και κτίρια που συχνά διαθέτουν βασικό ή ανεπαρκή εξαερισμό.
«Η βιομηχανική αρχιτεκτονική σχεδιάστηκε για να προστατεύει το πιο οικονομικά σημαντικό στοιχείο μέσα στο εργοστάσιο, δηλαδή τα μηχανήματα», αναφέρει ο Βιντούρα Ραλαπαναγουέ, εκτελεστικός αντιπρόεδρος καινοτομίας και βιωσιμότητας της Epic Group, προμηθευτή ενδυμάτων που άνοιξε τον Απρίλιο τη νέα του μονάδα στην Κόρντα, με στόχο να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της ζέστης στους χώρους εργασίας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο ευρύτερος κλάδος της ένδυσης έχει καθυστερήσει να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της αύξησης της θερμοκρασίας στους εργαζομένους. «Είναι σαν τον κάβουρα στην κατσαρόλα με το νερό που βράζει. Δεν βλέπεις το πρόβλημα γιατί συμβαίνει αργά. Όταν καταλαβαίνεις ότι τα όρια έχουν ξεπεραστεί, έρχεται σαν σοκ», αναφέρει.
Η Ινδία αντιμέτωπη με ακόμη ένα δύσκολο καλοκαίρι
Η Ινδία βιώνει και το 2026 ένα ακόμη εξαιρετικά θερμό καλοκαίρι. Σύμφωνα με μελέτες παγκόσμιων θερμοκρασιών της AQI.in για τον Απρίλιο και τον Μάιο, και οι 50 πιο ζεστές πόλεις του κόσμου βρίσκονταν στην Ινδία. Στο εσωτερικό της νέας μονάδας Trimetro της Epic, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική. Περνώντας μέσα από πόρτες τύπου αεροθαλάμου και δίπλα από μηχανήματα που εκτοξεύουν ψυχρό αέρα, η αποπνικτική ατμόσφαιρα του εξωτερικού χώρου εξαφανίζεται.
Μεγάλοι σωλήνες στην οροφή κυκλοφορούν δροσερό αέρα πάνω από τις γραμμές παραγωγής, ενώ τεράστιοι ανεμιστήρες σπρώχνουν συνεχώς ένα ελαφρύ ρεύμα προς τους εργαζόμενους, διατηρώντας τη θερμοκρασία στο εσωτερικό κοντά στους 28 βαθμούς Κελσίου.
Κάτω από τα μεγάλα πτερύγια των ανεμιστήρων, η 23χρονη Μαμάτα Σαχάνι και η 27χρονη Μαντουσμίτα Ντας περνούν ύφασμα μέσα από τις ραπτομηχανές. Τα πρόσωπά τους είναι στεγνά, οι γιακάδες τους χωρίς ιδρώτα και οι δύο αστειεύονται μεταξύ τους, ενώ από τα ηχεία του εργοστασίου ακούγονται τραγούδια από ινδικές ταινίες και θρησκευτικοί ύμνοι στην τοπική γλώσσα Οντία.
Η Σαχάνι θυμάται ότι στην προηγούμενη δουλειά της, σε άλλο εργοστάσιο, υπήρχαν ελάχιστα μέσα ψύξης. «Είχαμε μόνο μερικούς ανεμιστήρες στον χώρο παραγωγής. Τα καλοκαίρια, η μεταλλική οροφή ζεσταινόταν τόσο πολύ που νιώθαμε ότι ψηνόμαστε», δηλώνει χαρακτηριστικά. «Εδώ μπορώ να δουλεύω καλύτερα. Δεν έχει ζέστη, οπότε μπορώ να συγκεντρωθώ περισσότερο στη δουλειά μου».
Περισσότεροι από 90 εκατομμύρια άνθρωποι εργάζονται άμεσα στην παγκόσμια βιομηχανία ένδυσης, περίπου οι μισοί από αυτούς στην Ινδία. Σύμφωνα με έκθεση του Global Labor Institute του πανεπιστημίου Cornell και της International Finance Corp., οι εργαζόμενοι αυτοί αντιμετωπίζουν ολοένα συχνότερες και πιο σοβαρές επιπτώσεις από ακραία καιρικά φαινόμενα. Η ανάλυση 23 μεγάλων παγκόσμιων κέντρων παραγωγής έδειξε ότι, τις τελευταίες δύο δεκαετίες, περίπου τα τρία τέταρτα αυτών των περιοχών κατέγραψαν αύξηση τουλάχιστον 10% στον μέσο αριθμό ημερών με θερμοκρασίες άνω των 35 βαθμών Κελσίου.
Παράλληλα, παρατηρούνται επιταχυνόμενα μοτίβα επικίνδυνης θερμικής καταπόνησης. Στην Ινδία, το 87% των εργαζομένων στην ένδυση είχε εμφανίσει ασθένειες που σχετίζονται με τη ζέστη μέσα στους προηγούμενους 12 μήνες, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο από τη HeatWatch και το Tata Institute of Social Sciences.
«Πρέπει να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε τη ζέστη ως αναπόφευκτο κόστος της επιχειρηματικής δραστηριότητας και να αρχίσουμε να σχεδιάζουμε ένα μέλλον όπου η παραγωγικότητα, η ανθρώπινη άνεση και η αξιοπρέπεια δεν θα θυσιάζονται», δηλώνει η Γινγκ ΜακΓκουάιρ, διευθύνουσα σύμβουλος της Cascale, μη κερδοσκοπικού οργανισμού που ασχολείται με ζητήματα κλίματος και εργασίας στη βιομηχανία καταναλωτικών αγαθών.
Ένα εργοστάσιο σχεδιασμένο για λιγότερη ζέστη
Η μονάδα Trimetro της Epic Group σχεδιάστηκε ειδικά ώστε να περιορίζει τις θερμοκρασίες, αντί απλώς να βασίζεται στην ψύξη. Οι εξωτερικοί τοίχοι έχουν κατασκευαστεί από τροποποιημένο πηλό, ενώ η στέγη λειτουργεί ως ιδιαίτερα μονωμένο σκέπαστρο. Τα νότια παράθυρα έχουν καταργηθεί πλήρως, ώστε να περιορίζεται η εισροή θερμότητας.
«Αν το πρόβλημά σου είναι η εξωτερική θερμότητα, πρέπει να έχεις το πιο αποδοτικό θερμομονωμένο κτίριο και να εμποδίζεις τη ζέστη να μπαίνει μέσα», εξηγεί ο Ραλαπαναγουέ. Οι παρεμβάσεις αυτές συνδέονται και με τη χρηματοδότηση του εργοστασίου. Ένα πακέτο δανειακής χρηματοδότησης ύψους 100 εκατομμυρίων δολαρίων από την International Finance Corp. για τη στήριξη της παραγωγής της εταιρείας στην Ινδία και το Μπαγκλαντές περιλαμβάνει αυστηρούς στόχους για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και της χρήσης γλυκού νερού, καθώς και για την αύξηση της συμμετοχής των γυναικών σε διοικητικές θέσεις.
Η χρηματοδότηση, που συμφωνήθηκε το 2024, περιλάμβανε δάνειο 70 εκατομμυρίων δολαρίων συνδεδεμένο με στόχους βιωσιμότητας και πράσινο δάνειο 30 εκατομμυρίων δολαρίων.
Λιγότερη ενέργεια, καλύτερη ψύξη
Το σύστημα κλιματισμού της μονάδας χρησιμοποιεί υπερμεγέθεις σωλήνες με καμπύλες 45 μοιρών, ώστε να μειώνεται η τριβή και οι ψύκτες να καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια. Οι παραδοσιακοί λέβητες βιομάζας έχουν αντικατασταθεί από πιο αποδοτικές βιομηχανικές αντλίες θερμότητας, οι οποίες στεγνώνουν τα ενδύματα και παράγουν ως υποπροϊόν κρύο νερό, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ψύξη του χώρου πλύσης του εργοστασίου.
Οι υψηλές θερμοκρασίες και η υγρασία δεν επηρεάζουν μόνο τους εργαζομένους. Μπορούν επίσης να προκαλέσουν ζημιές στον εξοπλισμό και να επηρεάσουν την ίδια τη διαδικασία παραγωγής των ρούχων. «Πρέπει να φροντίζουμε το ύφασμα όπως φροντίζουμε το φαγητό», αναφέρει ο Βιτζάι Σουμπραμανιάμ Ρεντουτσιντάλα, γενικός διευθυντής της Epic Group.
Η δημιουργία μιας εντελώς νέας μονάδας έδωσε στην Epic Group, με έδρα το Χονγκ Κονγκ και γραμμές παραγωγής στο Μπαγκλαντές, τη Σρι Λάνκα, την Ιορδανία και την Αιθιοπία, μεγαλύτερη ευελιξία για την εφαρμογή μέτρων προστασίας από τη ζέστη. Αυτό είναι πολύ πιο δύσκολο όταν πρόκειται για προσαρμογή παλαιότερων εργοστασίων, που αποτελεί και το βασικό πρόβλημα σε μεγάλο μέρος της βιομηχανίας ένδυσης.
«Πολλές ομάδες μηχανικών δεν θα έχουν ποτέ αυτή την ελευθερία και την ευελιξία», δηλώνει ο Ραλαπαναγουέ. «Όταν χτίζουμε από την αρχή, μπορούμε να σχεδιάσουμε με τρόπο που μειώνει το πρόσθετο κόστος και διατηρεί χαμηλά τα λειτουργικά έξοδα. Όταν προσπαθώ να προσαρμόσω ένα υφιστάμενο εργοστάσιο, δεν μπορώ να ελέγξω πολλές από αυτές τις παραμέτρους».
Το κόστος για brands και καταναλωτές
Η αντιμετώπιση της θερμικής κρίσης στον κλάδο της ένδυσης δεν μπορεί να βαρύνει μόνο τους κατασκευαστές. Σύμφωνα με τον Αν Ζου, αντιπρόεδρο τεχνολογίας του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Apparel Impact Institute, οι μεγάλες διεθνείς μάρκες θα πρέπει επίσης να αναλάβουν ευθύνη. Αυτό πιθανότατα θα μεταφραστεί σε υψηλότερο κόστος για τους καταναλωτές.
«Η κλωστοϋφαντουργία είναι ένας κλάδος με πολύ στενά περιθώρια κέρδους. Τα εργοστάσια, ειδικά στις αναπτυσσόμενες αγορές, δεν έχουν αρκετά χρήματα για να αναλάβουν ρίσκο και να κάνουν τέτοιου είδους αλλαγές», εξηγεί. «Τα brands πρέπει να σκεφτούν πώς μπορούν να χτίσουν μια καλύτερη επιχείρηση μαζί με τα εργοστάσια». Ακόμη και όταν οι συνθήκες μέσα στον χώρο εργασίας βελτιώνονται, οι εργαζόμενοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρούς κινδύνους έξω από το εργοστάσιο.
Μετά τη βάρδιά της στην Κόρντα, η Ντας επιστρέφει σε ένα κοντινό χωριό, όπου το μόνο μέσο δροσιάς στο σπίτι της είναι οι ανεμιστήρες. Οι διακοπές ρεύματος είναι συχνές. «Είναι δύσκολο να επιστρέψεις στη δουλειά την επόμενη μέρα όταν δεν έχεις κοιμηθεί καλά όλο το βράδυ», όπως επισημαίνει.
Οι μεγάλοι παίκτες αρχίζουν να αναγνωρίζουν το πρόβλημα
Υπάρχουν ενδείξεις ότι η παγκόσμια βιομηχανία μόδας αρχίζει να αντιλαμβάνεται πιο σοβαρά τον αντίκτυπο της ακραίας ζέστης στις εφοδιαστικές της αλυσίδες. Η American Apparel and Footwear Association, η οποία εκπροσωπεί περισσότερες από 1.100 εταιρείες, μεταξύ των οποίων οι Ralph Lauren και Levi Strauss & Co., εξέδωσε τον Απρίλιο νέες οδηγίες για τη θερμική καταπόνηση, καλώντας τα brands να μοιραστούν την ευθύνη με τους προμηθευτές τους.
Η πρώτη φάση της μονάδας Trimetro της Epic Group παράγει ρούχα για την Uniqlo της Fast Retailing Co., η οποία αναφέρει ότι οι μακροπρόθεσμες συμβάσεις μπορούν να βοηθήσουν τους προμηθευτές να επενδύσουν σε λύσεις για ζητήματα όπως η θερμική καταπόνηση. «Οι συνεργάτες μας έχουν τη σταθερότητα που χρειάζονται για να προχωρήσουν σε αναβαθμίσεις εγκαταστάσεων και εξοπλισμού με στόχο τη βιωσιμότητα, όπως η μείωση των εκπομπών, η χρήση πιο βιώσιμων πρώτων υλών και η βελτίωση των εργασιακών προτύπων για τους ανθρώπους που κατασκευάζουν τα ρούχα μας», αναφέρει η ιαπωνική εταιρεία.
Πέρα από την προστασία από τη ζέστη, η μονάδα της Epic έχει ενσωματώσει μέτρα και για άλλους κλιματικούς κινδύνους. Στο συγκρότημα έχουν τοποθετηθεί διαπερατά πλακίδια με γρασίδι, αποστραγγιστικά κανάλια με βότσαλα και μια κεντρική λίμνη χωρητικότητας 15.000 κυβικών μέτρων, ώστε να περιορίζονται οι κίνδυνοι πλημμύρας και οι επιπτώσεις των αργά κινούμενων κυκλώνων της Οντίσα. Για τον Ραλαπαναγουέ, η πρόκληση που αντιμετωπίζει η βιομηχανία ένδυσης από τους φυσικούς κινδύνους θα γίνεται ολοένα πιο σύνθετη και πιο ακριβή.
«Δεν είναι δυνατόν να σχεδιάσεις μια εγκατάσταση πλήρως ανθεκτική στο κλίμα, με τα ακραία φαινόμενα που βλέπουμε ολοένα συχνότερα», υποστηρίζει. «Όσο περισσότερο πιέζεις τα όρια, τόσο πιο ακριβό γίνεται».
Διαβάστε ακόμη
«Πόλεμος» για την αυτοκρατορία της Ray-Ban: Η οικογενειακή διαμάχη που απειλεί μια περιουσία 46 δισ.
Καστέλλι: «Κλειδώνει» η σύμβαση ύψους €112 εκατ. για τα κρίσιμα συστήματα αεροναυτιλίας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.