Η Αραγονία έχει γίνει ένας από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους κόμβους κέντρων δεδομένων στην Ευρώπη, με επενδύσεις που έχουν ανακοινωθεί από την Amazon.com Inc., τη Microsoft Corp. και άλλες εταιρείες να ξεπερνούν τα 80 δισεκατομμύρια ευρώ .
Επιφανειακά, η περιοχή είναι το όνειρο κάθε μεγάλης εταιρείας τεχνολογίας. Τεράστιες, αδιάκοπες εκτάσεις της περιοχής είναι άδειες: πέρα από την πρωτεύουσά του, τη Σαραγόσα, το τοπίο ανοίγει σε μια ευρύχωρη ύπαιθρο όπου οι περισσότεροι δήμοι έχουν λιγότερους από 26 κατοίκους ανά τετραγωνικό μίλι. Οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ισπανία είναι γενικά 20% έως 30% χαμηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας να αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 90% της ηλεκτρικής ενέργειας που παρήχθη πέρυσι στην Αραγονία. Σε μια χώρα που έχει ήδη από τα χαμηλότερα εργατικά κόστη στη Δυτική Ευρώπη, η Αραγονία βρίσκεται ελαφρώς κάτω από τον εθνικό μέσο όρο.
Υπάρχει επίσης το PIGA. Το Proyecto de Interés General de Aragón είναι ένας νομικός μηχανισμός που δημιουργήθηκε το 2015 για να ενισχύσει τα αδύναμα σημεία της τοπικής οικονομίας. Χρησιμοποιούμενο με φειδώ για πολλά χρόνια, βρίσκεται στο επίκεντρο της προσπάθειας για τα κέντρα δεδομένων — επιτρέποντας στην περιφερειακή κυβέρνηση να επιταχύνει τα έργα, να μειώσει τις διοικητικές διαδικασίες και να απαλλάξει τις εταιρείες από ορισμένους φόρους.
Η επιτυχία του ήταν τέτοια που οι εκπροσώποι της βιομηχανίας το έχουν προωθήσει στις Βρυξέλλες ως πρότυπο για την επιτάχυνση της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης και αλλού. Στο πλαίσιο διαβούλευσης για τον επικείμενο νόμο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανάπτυξη του cloud και της τεχνητής νοημοσύνης, ο οποίος στοχεύει να τριπλασιάσει τουλάχιστον τη χωρητικότητα των κέντρων δεδομένων της ηπείρου εντός πέντε έως επτά ετών, τόσο η Microsoft όσο και η Amazon εξήραν την επιταχυνόμενη διαδικασία αδειοδότησης της Αραγονίας ως παράδειγμα για το πώς να διαχειριστεί κανείς αυτό που η Microsoft χαρακτήρισε ως την «εξαιρετικά ιδιόμορφη, αργή και απρόβλεπτη διαδικασία» της ΕΕ.
Το πλαίσιο PIGA παρέχει επίσης στις εταιρείες το δικαίωμα να χρησιμοποιούν την αναγκαστική απαλλοτρίωση και μπορεί να περιορίσει τη δυνατότητα των δημοτικών αρχών και των κατοίκων της περιοχής να εμποδίσουν τα έργα. Ένα έργο που έχει χαρακτηριστεί ως «γενικού ενδιαφέροντος» μπορεί να παρακάμψει τους τοπικούς πολεοδομικούς σχεδιασμούς και να αλλάξει τον προορισμό χρήσης γης μιας τοποθεσίας, κάτι που μπορεί να μεταβάλει σημαντικά την αξία ενός οικοπέδου. Οι κατασκευαστές συνήθως αρχίζουν διαπραγματευόμενοι τις αγορές απευθείας με τους γαιοκτήμονες, αλλά αν δεν επιτευχθεί συμφωνία, μπορούν να επιβάλουν την πώληση.
Οι αξιωματούχοι μιλούν με θάρρος για τις θέσεις εργασίας και τη μακροπρόθεσμη ευημερία που περιμένουν, μόλις η Αραγονία γίνει η ευρωπαϊκή πρωτεύουσα των κέντρων δεδομένων.
Σε μια περιοχή με σχεδόν 1,4 εκατομμύρια κατοίκους, η κυβέρνηση αναμένει ότι τα κέντρα δεδομένων θα δημιουργήσουν δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας και αναφέρει ότι οι τοπικές εταιρείες αισθάνονται ήδη τον θετικό αντίκτυπο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Levitec με έδρα τη Σαραγόσα, η οποία αναπτύσσει και εγκαθιστά ηλεκτρικά και ψυκτικά συστήματα. Η εταιρεία αναφέρει ότι τα έσοδά της δεκαπλασιάστηκαν στα 300 εκατομμύρια ευρώ κατά την πενταετία έως το 2025, με τα κέντρα δεδομένων να αντιπροσωπεύουν το 40% των πωλήσεων.
Η ισπανική κυβέρνηση έχει αμφιταλαντευθεί ως προς τον κλάδο των κέντρων δεδομένων. Ενώ οι επενδύσεις που εισρέουν στη χώρα έχουν επαινεθεί, ορισμένοι αξιωματούχοι πιστεύουν ότι το τρέχον κύμα έργων υπερεκτιμά τη ζήτηση για υπολογιστική ισχύ. Η κυβέρνηση ελέγχει την πρόσβαση στο ηλεκτρικό δίκτυο της χώρας και στο παρελθόν έχει αποφύγει σκόπιμα να χορηγήσει συνδέσεις για ορισμένα έργα. Τον Μάρτιο, ανακοίνωσε ότι οι μελλοντικές άδειες θα συνδέονται με κριτήρια βιωσιμότητας και αποδοτικότητας.
Αυτή η πολιτική ελέγχου έχει εξοργίσει τους εκπροσώπους του κλάδου και τους περιφερειακούς αξιωματούχους, οι οποίοι ισχυρίζονται ότι η Μαδρίτη υπονομεύει την οικονομία τους για πολιτικούς λόγους. Εν τω μεταξύ, οι δημοτικοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι οι πόλεις τους υφίστανται το βάρος μιας άνθησης, τα οφέλη της οποίας θα διοχετευθούν σε μεγάλο βαθμό αλλού.
Οι Βιλαμαγιόρ ντε Γκαγιέγκο και Βιλανουέβα ντε Γκαγιέγκο — μικρές πόλεις που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της επέκτασης — προσφεύγουν στα δικαστήρια κατά της κυβέρνησης της Αραγονίας για να επιλύσουν ανησυχίες που κυμαίνονται από τη χρήση γης και νερού έως τις φορολογικές απαλλαγές. Μια ομάδα περιβαλλοντολόγων και ακαδημαϊκών έχει επίσης καταθέσει αγωγή κατά της επέκτασης του κέντρου δεδομένων της AWS.
Η AWS, ο κλάδος cloud computing της Amazon, είναι μακράν ο μεγαλύτερος υποστηρικτής των κέντρων δεδομένων στην Αραγονία. Ήταν επίσης η πρώτη εταιρεία που έφτασε στην περιοχή. Το 2022, η AWS άνοιξε τρία κέντρα δεδομένων στη Σαραγόσα και την Ουέσκα, ανακοινώνοντας σχέδια επέκτασης δύο χρόνια αργότερα. Στη συνέχεια, στις αρχές Μαρτίου, η Amazon δήλωσε ότι θα υπερδιπλασιάσει την επένδυσή της στα 33,7 δισεκατομμύρια ευρώ. Τα πρώτα τρία κέντρα έχουν δημιουργήσει μέχρι στιγμής μεταξύ 700 και 950 θέσεις εργασίας, περισσότερες από τις οποίες είναι στον τομέα των κατασκευών, σύμφωνα με εκτιμήσεις του τοπικού ιδρύματος Fundación Basilio Paraíso.
Στην είσοδο των γραφείων της AWS στο κέντρο της Μαδρίτης, εκτίθεται ένα μεγάλο μοντέλο του συγκροτήματος της Αραγονίας: τρεις ομάδες γκρίζων κτιρίων που βρίσκονται ανάμεσα σε μικροσκοπικά δέντρα από αφρό, ηλιακούς συλλέκτες και ανεμογεννήτριες. Μικροσκοπικά λευκά πρόβατα βόσκουν δίπλα στις αίθουσες των διακομιστών.
Σε μια άκρη βρίσκεται μια μικρή πόλη με μια εκκλησία και ένα σύμπλεγμα λευκών σπιτιών, αρκετά τυπικά ώστε να βρίσκονται σχεδόν οπουδήποτε στην Ισπανία.
Στην Αραγονία, η Amazon δηλώνει ότι σχεδιάζει να επενδύσει 30 εκατομμύρια ευρώ την επόμενη δεκαετία σε κοινοτικά προγράμματα που υποστηρίζουν την εκπαίδευση και τη βιωσιμότητα, συμπεριλαμβανομένου ενός προγράμματος κατάρτισης στη ρομποτική και συνεργασιών με τοπικούς ποδοσφαιρικούς συλλόγους.
Ωστόσο, σε ολόκληρη την περιοχή, η πραγματικότητα της επενδυτικής έκρηξης είναι λιγότερο ορθολογική από ό,τι υποδηλώνει το μοντέλο.
Σε χωριά όπου όλοι γνωρίζονται μεταξύ τους, τα ερωτήματα για το ποιος άντεξε, ποιος πούλησε τη γη του και ποιες τιμές πληρώθηκαν αποτελούν διαρκή θέματα συζήτησης. Οι αγρότες παρακολουθούν τις συναλλαγές γης σε όλες τις πόλεις, φοβούμενοι να παραδώσουν έναν τρόπο ζωής για λιγότερα χρήματα από αυτά που εξασφάλισαν οι γείτονές τους.
Σε ορισμένα μέρη, οι εταιρείες κέντρων δεδομένων έχουν πληρώσει μόλις 2 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Αλλού έχουν καταβάλει 23 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Ορισμένοι ισχυρίζονται ότι οι πληρωμές έχουν ανέβει ακόμη υψηλότερα μετά από διαπραγματεύσεις με ιδιοκτήτες που έδειξαν ιδιαίτερη αντίσταση. Οι τοπικοί αξιωματούχοι ανησυχούν ότι ο πληθωρισμός των τιμών της γης θα αποτελέσει εμπόδιο στην ήδη υποτονική οικοδομική δραστηριότητα.
Συνολικά, η Αραγονία αναμένεται να φιλοξενήσει περίπου 25 εγκαταστάσεις τα επόμενα χρόνια. Για τους αισιόδοξους, η τεχνητή νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να μεταμορφώσει ριζικά την κοινωνία, συμπυκνώνοντας δεκαετίες επιστημονικών προόδων στα επόμενα λίγα χρόνια και ενδεχομένως οδηγώντας σε πρωτοφανή παραγωγικότητα. Εκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν τακτικά τεχνητή νοημοσύνη για εργασίες και ήδη παρατηρούνται άλματα σε διαφορετικούς τομείς όπως η ανάπτυξη κώδικα, η ανάλυση ιατρικών εικόνων και η πρόβλεψη των πολύπλοκων δομών των πρωτεϊνών.
Αλλά αυτή η εργασία είναι πολύ πιο ενεργοβόρα από την παραδοσιακή πληροφορική και απαιτεί περισσότερο νερό, για την ψύξη τόσο των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας όσο και των ίδιων των κέντρων δεδομένων.
Οι αντιτιθέμενοι στα πρότζεκτ αυτά περιγράφονται συνήθως ως Nimbys: άνθρωποι που συχνά υποστηρίζουν την πρόοδο σε αφηρημένο επίπεδο, αλλά αντιστέκονται στις κατασκευές όταν βρίσκονται κοντά τους. Η ετικέτα δεν είναι πάντα άδικη, αφού μερικές φορές οι ανησυχίες της κοινότητας σχετικά με τη χρήση των πόρων ή την περιβαλλοντική ζημιά είναι βάσιμες.
Το κόστος και τα οφέλη της τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι, τουλάχιστον προς το παρόν, ομοιόμορφα κατανεμημένα. Τα οφέλη είναι πιο ορατά στις κεφαλαιοποιήσεις μιας χούφτας εταιρειών τεχνολογίας. Το κόστος, από την άλλη πλευρά, εμφανίζεται με πολύ απτό τρόπο για ανθρώπους που δεν έχουν κανένα μερίδιο σε αυτά τα οφέλη: η πίεση στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, η κατανάλωση υδάτινων πόρων σε περιοχές που πλήττονται από ξηρασία, ο θόρυβος και η θερμότητα που εκπέμπουν εγκαταστάσεις μεγέθους αρκετών οικοδομικών τετραγώνων.
Για να αποτρέψουν την υπερθέρμανση των διακομιστών, τα κέντρα δεδομένων βασίζονταν παραδοσιακά στον κλιματισμό και στους ανεμιστήρες, χρησιμοποιώντας μερικές φορές εξωτερικό αέρα όταν οι θερμοκρασίες ήταν αρκετά χαμηλές. Κάποιοι χρησιμοποιούν νερό για να ψύξουν τον αέρα αυτό.
Παρά ταύτα, όπως αναφέρει το Bloomberg, οι ενεργειακές απαιτήσεις της τεχνητής νοημοσύνης ωθούν αυτή την προσέγγιση στα όριά της και ο κλάδος στρέφεται προς την υγρόψυξη, στην οποία το νερό ή άλλα υγρά κυκλοφορούν πιο κοντά στον εξοπλισμό για να απορροφήσουν τη θερμότητα. Είναι πιο αποδοτική ανά διακομιστή, αλλά η ένταση των υπολογισμών της τεχνητής νοημοσύνης σημαίνει ότι τα κέντρα δεδομένων χρησιμοποιούν περισσότερους διακομιστές και, συχνά, περισσότερο νερό.
Διαβάστε ακόμη
Xατζηδάκης: Έρχεται «Πισσαρίδης 2» με μεταρρυθμίσεις έως το 2034
Γιατί στα 44 κοιμάσαι νέoς και ξυπνάς γερασμένος;
Αμάνθιο Ορτέγκα: Ο ιδρυτής της Zara «οδηγεί» τους υπερπλούσιους στην αγορά ακινήτων $1 τρισ.
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα