Οι τουρκικές αρχές έχουν σφίξει τη μέγγενη γύρω από τους πολιτικούς αντιπάλους του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μετά την επανεκλογή του πριν από τρία χρόνια. Όμως, πλέον το φάσμα των ατόμων που θεωρούνται απειλή έχει διευρυνθεί.
Μουσικοί, influencers και στελέχη επιχειρήσεων βρίσκονται όλο και περισσότερο στο στόχαστρο, φαινομενικά για να προστατευθεί η χώρα από ανατρεπτικές πολιτιστικές δυνάμεις. Οι εισαγγελείς διώκουν άτομα με κατηγορίες όπως προσβολή θρησκευτικών αξιών ή κυβερνητικών αξιωματούχων, υποτίμηση των κρατικών δυνάμεων ή διάδοση παραπλανητικών πληροφοριών.
Καθώς η υποστήριξη προς τον πρόεδρο έχει μειωθεί λόγω της πολυετούς κρίσης του κόστους διαβίωσης, οι συλλήψεις έχουν επίσης γίνει ένα μέσο για τον Ερντογάν να ενισχύσει τoν έλεγχό του στα 23 χρόνια εξουσίας του, καταστέλλοντας τη διαφωνία, δήλωσε η Γκιονιούλ Τολ, ανώτερη ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής στην Ουάσιγκτον.
«Ένα πράγμα για το οποίο ο Ερντογάν παραπονιέται συνεχώς είναι ότι δεν κατάφερε να δημιουργήσει μια πολιτιστική ηγεμονία» που να αντανακλά την πολιτική δύναμη του κόμματος ΑΚ, δήλωσε η Τολ. «Επαναπροσδιορίζει το τουρκικό έθνος σύμφωνα με το όραμά του», αυτό μιας ευσεβούς σουνιτικής μουσουλμανικής κοινωνίας. Όλο και περισσότερο, εκφράσεις που αντιτίθενται σε αυτό το όραμα ή που επικρίνουν τις πρόσφατες καταστολές τιμωρούνται.
Σε δήλωση προς το Bloomberg, το Υπουργείο Δικαιοσύνης ανέφερε ότι η δικαστική εξουσία ενεργεί εντός των ορίων της αρμοδιότητάς της σε θέματα που προκαλούν δημόσια κατακραυγή. Όλες οι καταγγελίες εξετάζονται από ανεξάρτητες και αμερόληπτες δικαστικές αρχές, προσέθεσε.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, της οποίας η Τουρκία έγινε υποψήφιο μέλος το 1999, επικρίνει εδώ και χρόνια την προεδρία του Ερντογάν, επικαλούμενη την έλλειψη διαχωρισμού των εξουσιών στη χώρα, την άρνησή της να εφαρμόσει πολλές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και την «υπερβολική δικαστική πίεση» που ασκείται στους πολιτικούς της αντιπολίτευσης.
Τώρα, καθώς ο Ερντογάν κινείται για να προστατεύσει την πολιτική του κληρονομιά, ένα αυστηρά ελεγχόμενο σύστημα δικαστών και εισαγγελέων μεταμορφώνει την Τουρκία σε αυτό που ο ίδιος έχει ονομάσει «χώρα της δικαιοσύνης».
Ο εισαγγελέας της Κωνσταντινούπολης, Ακίν Γκουρλέκ, ηγήθηκε της καταστολής εναντίον εκατοντάδων προσώπων της αντιπολίτευσης. Τον Φεβρουάριο, ο Ερντογάν διόρισε τον Γκουρλέκ υπουργό Δικαιοσύνης.
Πέρυσι, η Τουρκία συγκλονίστηκε από τη σύλληψη του Εκρέμ Ιμάμογλου, του χαρισματικού δημάρχου της Κωνσταντινούπολης, ο οποίος θεωρούνταν ο πιο ισχυρός αντίπαλος του Ερντογάν. Ο Ιμάμογλου αρνείται τις κατηγορίες εναντίον του, συμπεριλαμβανομένης της διαφθοράς, της κατασκοπείας και της υποστήριξης της τρομοκρατίας, και τις έχει χαρακτηρίσει πολιτικά υποκινούμενες. Παραμένει στη φυλακή, ενώ οι εισαγγελείς ζητούν ποινές που συνολικά ανέρχονται σε χιλιάδες χρόνια.
Εν τω μεταξύ, το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα του έχει διασπαστεί μετά από δικαστική απόφαση τον Μάιο που ακύρωσε τα αποτελέσματα ενός συνεδρίου του κόμματος, αντικαθιστώντας ουσιαστικά τον ηγέτη του με έναν πολύ λιγότερο δημοφιλή προκάτοχό του, τον οποίο οι επικριτές κατηγορούν ότι υποκύπτει στη βούληση του Ερντογάν.
Η Τουρκία έχει κατασκευάσει μια γιγαντιαία αίθουσα δικαστηρίου στο εκτεταμένο συγκρότημα φυλακών στη Σηλυβρία, όπου κρατούνται και δικάζονται δήμαρχοι και αξιωματούχοι της αντιπολίτευσης. Έχει χωρητικότητα για 555 κατηγορούμενους, 1.268 δικηγόρους και 472 θεατές ανά πάσα στιγμή, ανέφερε ο φιλοκυβερνητικός τηλεοπτικός σταθμός AHaber στις αρχές Μαΐου.
Οι εξελίξεις αυτές αποτελούν ένδειξη της αυξανόμενης μισαλλοδοξίας της κυβέρνησης απέναντι στη διαφωνία, αλλά και του τρόπου με τον οποίο η διαφωνία ορίζεται πλέον ως οτιδήποτε αντιβαίνει στην αντίληψη του Ερντογάν για το έθνος, δήλωσε η Λίζελ Χιντζ, επίκουρη καθηγήτρια στη Σχολή Προχωρημένων Διεθνών Σπουδών του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς. «Θέλει να επιβλέπει και να ελέγχει την εικόνα του ιδανικού Τούρκου πολίτη», είπε.
Οι συναυλίες απαγορεύονται ή οι τραγουδιστές αναγκάζονται να υπερασπιστούν τον εαυτό τους ενώπιον των εισαγγελέων για τους στίχους ή τη συμπεριφορά τους επί σκηνής. Ο Μουράτ Οβούτς, ένας queer τραγουδιστής, πέρασε μήνες στη φυλακή επειδή δημοσίευσε ένα βίντεο στο οποίο εμφανιζόταν φορώντας μαντίλα. Τον Απρίλιο, καταδικάστηκε για «προσβολή θρησκευτικών αξιών». Μιλώντας στο Halk TV τον Απρίλιο, ο ίδιος είπε ότι πλέον του επιτρέπεται να ανεβαίνει στη σκηνή μόνο με σμόκιν και «χωρίς καθόλου μακιγιάζ».
Νωρίτερα, τον Σεπτέμβριο, ο παρουσιαστής ενός τηλεπαιχνιδιού στο YouTube συνελήφθη επειδή αστειεύτηκε με το θρησκευτικό διάταγμα ότι το αλκοόλ είναι «η μητέρα όλων των κακών». Κρατήθηκε υπό κράτηση για 32 ημέρες πριν καταδικαστεί σε επτάμισι μήνες φυλάκιση. Ένας από τους καλεσμένους της εκπομπής εκείνη την ημέρα έλαβε την ίδια ποινή επειδή γέλασε με το αστείο που είχε κάνει ο παρουσιαστής.
Αυτό ακολούθησε τη σύλληψη, το περασμένο καλοκαίρι, αρκετών μελών του προσωπικού του LeMan, ενός σατιρικού περιοδικού γελοιογραφιών, για μια γελοιογραφία που οι εισαγγελείς ερμήνευσαν ως απεικόνιση του Μωάμεθ. Το τεύχος κατασχέθηκε και διαδηλωτές κατά του περιοδικού συγκεντρώθηκαν στα γραφεία του στην Κωνσταντινούπολη.
Δεν πρόκειται απλώς για την υπέρβαση αυτού που το κράτος θεωρεί πλέον θρησκευτικό όριο. Τον Απρίλιο, μια ομάδα νεαρών υπαλλήλων γραφείου κατηγορήθηκε ότι «κορόιδευε τις αστυνομικές δυνάμεις» λόγω σχολίων που έκαναν και τα οποία συνόδευαν βίντεο που τραβήχτηκαν με κινητό από το παράθυρο του γραφείου τους. Παραλλήλισαν τους αστυνομικούς που έτρεχαν κατά τη διάρκεια αστυνομικής επιχείρησης εναντίον ένοπλης επίθεσης κοντά στο ισραηλινό προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, με ποδοσφαιριστές.
Οκτώ άτομα συνελήφθησαν και παρουσιάστηκαν στα μέσα ενημέρωσης με χειροπέδες, τέσσερα από αυτά έχασαν τις δουλειές τους και ένα πέρασε εβδομάδες στη φυλακή.
Ούτε ο επιχειρηματικός κόσμος δεν έχει μείνει απρόσβλητος. Αφού επέκριναν τη σύλληψη δημοσιογράφων και πολιτικών της αντιπολίτευσης στις αρχές του περασμένου έτους, ο βετεράνος τραπεζίτης Ομέρ Αράς και ο βιομήχανος Ορχάν Τουράν, οι τότε ηγέτες της επιχειρηματικής ομάδας πίεσης Tusiad, τέθηκαν υπό σύντομη κράτηση για «διάδοση παραπληροφόρησης». Τους επιβλήθηκαν ποινές φυλάκισης με αναστολή.
Ο Τσεμ Κοκσάλ παραιτήθηκε από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου του ομίλου Zorlu Holding πέρυσι, αφού φέρεται να επέκρινε έναν χαιρετισμό για το Ραμαζάνι σε ένα εσωτερικό, εταιρικό email. Αντιμετώπισε ποινική έρευνα πριν αθωωθεί. Στο δικαστήριο, έπρεπε να εξηγήσει ότι η εταιρεία δεν είχε πολιτική να γιορτάζει την έναρξη του ιερού ισλαμικού μήνα, αλλά μόνο την εορτή του Eid al-Fitr που ακολουθεί.
Διαβάστε ακόμη
FT: Ελληνες εφοπλιστές «κυνηγούν» καύσιμα σε όλο τον κόσμο μετά την κρίση στη Μέση Ανατολή
Κήπος: Οδηγός επιβίωσης κάτω από τον καυτό καλοκαιρινό ήλιο
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα