Στο Φουτζιοσίντα της Ιαπωνίας, η καθιερωμένη ετήσια γιορτή που γιορτάζει την ανθοφορία των κερασόδεντρων, η οποία προσελκύει συνήθως περίπου 200.000 επισκέπτες, δεν θα πραγματοποιηθεί φέτος, μετά από απόφαση των τοπικών αρχών. Η ακύρωση έβαλε χώρα ύστερα από παράπονα των κατοίκων της περιοχής για ρύπανση και παραβιάσεις της ιδιωτικής περιουσίας από επισκέπτες.
Το 2025, η Ιαπωνία υποδέχθηκε σχεδόν 43 εκατομμύρια επισκέπτες, σημειώνοντας νέο ιστορικό ρεκόρ, ενώ την ίδια χρονιά η Ευρώπη φιλοξένησε πάνω από τους μισούς από τους 1,5 δισεκατομμύρια διεθνείς ταξιδιώτες. Με τις προβλέψεις να δείχνουν ότι μέχρι το 2030 οι διεθνείς μετακινήσεις θα φτάσουν τα 1,8 δισεκατομμύρια, οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν την πρόκληση να διαχειριστούν την αυξημένη κίνηση και την πίεση που ασκείται σε δημοφιλείς προορισμούς.
Κάποιες χώρες έχουν ήδη υιοθετήσει μέτρα που πριν λίγα χρόνια θα χαρακτηρίζονταν «υπερβολικά» από το ευρύ κοινό. Μερικές χώρες αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για την παρακολούθηση των επισκεπτών, κατασκευάζουν φυσικά εμπόδια, επιβάλλουν πολλαπλά τέλη εισόδου στους ξένους τουρίστες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακυρώνουν μεγάλα και γνωστά φεστιβάλ.
Αν και πολλές χώρες συνεχίζουν να υποδέχονται μεγάλα τουριστικά πλήθη, στόχος τους πλέον είναι να είναι πιο διασκορπισμένα, να συμπεριφέρονται υπεύθυνα και να ταξιδεύουν σε διαφορετικές περιόδους του χρόνου. Σύμφωνα με το BBC, οι παρακάτω χώρες εφαρμόζουν μερικές από τις πιο αποφασιστικές στρατηγικές διαχείρισης του τουρισμού.
Ιαπωνία: Αποκλεισμός και περιορισμός
Η ακύρωση του φεστιβάλ της άνθισης των κερασόδεντρων αποτελεί την πιο πρόσφατη ενέργεια της Ιαπωνίας στο πλαίσιο μιας συνεχούς προσπάθειας αντιμετώπισης του υπερτουρισμού. Το 2024, η πόλη Φουτζικάβαγκουτσικο κατασκεύασε ένα φυσικό φράγμα για να αποτρέψει τους επισκέπτες από ένα δημοφιλές σημείο φωτογραφιών στο όρος Φούτζι, καθώς πολλοί ανέβαιναν στις στέγες, παραβιάζοντας τους κανόνες ασφαλείας και αγνοώντας τους φρουρούς.
Το Κιότο, που αντιμετωπίζει χρόνια προβλήματα υπερπληθυσμού, έχει απαγορεύσει τη φωτογράφιση των γυναικών που εμφανίζονται ως γκέισες και έχει περιορίσει την πρόσβαση σε κάποια σοκάκια στην ιστορική περιοχή Γκιόν, μία από τις πιο δημοφιλείς τουριστικές ζώνες της πόλης. Πρόσφατα, η πόλη ξεκίνησε να χρησιμοποιεί ψηφιακά εργαλεία για τη διαχείριση του πλήθους, με στόχο να συνυπάρχουν τουρίστες και κάτοικοι με πιο βιώσιμο τρόπο.
Το νέο εργαλείο Congestion Forecast προβλέπει τις καλύτερες ημέρες και ώρες για επίσκεψη σε σημαντικά αξιοθέατα, ενώ η εφαρμογή Smart Navi παρέχει ενημερώσεις σε πραγματικό χρόνο για τα επίπεδα συνωστισμού στις διάφορες περιοχές. Η πρωτοβουλία Hidden Gems κάνει προτάσεις επίσκεψης έξι ήσυχων περιοχών εκτός των διάσημων ναών, ενώ το πρόγραμμα Hands Free Kyoto προσφέρει υπηρεσίες μεταφοράς και φύλαξης αποσκευών, μειώνοντας την πίεση στα μέσα μαζικής μεταφοράς.
«Δεν υπάρχει μαγική λύση για την αντιμετώπιση του προβλήματος του υπερτουρισμού, αλλά θα συνεχίσουμε να εφαρμόζουμε μέτρα που προστατεύουν την καθημερινή ζωή των πολιτών και ταυτόχρονα εξασφαλίζουν μια ευχάριστη εμπειρία για τους επισκέπτες», δήλωσε ο Κουσάκου Όνο, διευθυντής του Τμήματος Προώθησης Βιώσιμου Τουρισμού του Κιότο.
Οι εταιρείες ταξιδιωτικών υπηρεσιών προσαρμόζονται επίσης στις αλλαγές. Η εταιρεία B-Corp Inside Travel Group επικεντρώνει τη δραστηριότητά της σε πέντε περιοχές της Ιαπωνίας με λίγους επισκέπτες, όπως το Τογιάμα, η Ναγκόγια, το Ναγκασάκι, το Αομόρι και το Γιαμαγκούτσι. «Ο υπερτουρισμός αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες απειλές για το μέλλον των ταξιδιών και είναι κάτι που ο κλάδος πρέπει να αντιμετωπίσει άμεσα», τόνισε ο Τιμ Όουκς, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας. «Πρόκειται για περιοχές που επιθυμούν να υποδέχονται επισκέπτες, αλλά όχι μεγάλα πλήθη», πρόσθεσε.
Ηνωμένες Πολιτείες: Χρέωση διεθνών επισκεπτών
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ακολουθούν μια πιο οικονομική προσέγγιση για τη διαχείριση των επισκεπτών. Το τεράστιο σύστημα εθνικών πάρκων της χώρας, με 433 πάρκα που καλύπτουν 85 εκατομμύρια στρέμματα, προσελκύει μεγάλο αριθμό τουριστών κάθε χρόνο. Ωστόσο, σχεδόν οι μισές επισκέψεις αναψυχής πραγματοποιούνται στα 25 πιο δημοφιλή πάρκα, προκαλώντας συνωστισμό, μεγάλες ουρές και αυξημένη ρύπανση.
Το 2026, οι ΗΠΑ εισήγαγαν επιπλέον χρέωση 100 δολαρίων ανά άτομο για τους διεθνείς επισκέπτες σε 11 δημοφιλή πάρκα, όπως τα Yellowstone, Yosemite και Grand Canyon. Η ετήσια κάρτα America the Beautiful, που δίνει πρόσβαση σε όλα τα ομοσπονδιακά πάρκα, κοστίζει πλέον 250 δολάρια για επισκέπτες που δεν είναι μόνιμοι κάτοικοι των ΗΠΑ, σε σύγκριση με 80 δολάρια για τους Αμερικανούς πολίτες.
Η απόφαση αυτή λήφθηκε ύστερα από εντολή του Υπουργείου Εσωτερικών να αυξηθούν τα τέλη για τους ξένους επισκέπτες. Ορισμένες αναφορές σημειώνουν ότι η νέα διαδικασία δημιουργεί μεγαλύτερες ουρές, καθώς το προσωπικό πρέπει να ελέγχει την ιθαγένεια και τις ταυτότητες των επισκεπτών.
Ορισμένοι που εργάζονται σε περιοχές γύρω από τα πάρκα θεωρούν ότι η μέθοδος αυτή δεν είναι αρκετή για να μειωθεί ο υπερτουρισμός.
«Η αύξηση των τελών από μόνη της δύσκολα θα μειώσει σημαντικά τον συνωστισμό στις περιόδους αιχμής», λέει ο Κέβιν Τζάκσον, συνιδρυτής της EXP Journeys, που διοργανώνει ιδιωτικές ταξιδιωτικές εμπειρίες κοντά σε πάρκα όπως τα Yellowstone, Grand Canyon, Zion, Moab και Yosemite. «Η ζήτηση για τα πιο γνωστά πάρκα παραμένει πολύ υψηλή και για τα ταξίδια που σχεδιάζουμε, η επιπλέον χρέωση αποτελεί μικρό ποσοστό του συνολικού κόστους».
Ωστόσο, κάποιοι διεθνείς επισκέπτες μπορεί να επιλέξουν λιγότερο γνωστά πάρκα όπου δεν υπάρχει επιπλέον χρέωση, όπως το Canyonlands στη Γιούτα.
Η Ντουλάνι Πόρτερ, εκτελεστική αντιπρόεδρος της εταιρείας μάρκετινγκ προορισμών SPARK, επισημαίνει ότι τα προβλήματα στη διαχείριση των επισκεπτών «είναι πιο σύνθετα και δεν αρκεί να αυξηθούν μόνο τα τέλη εισόδου για να λυθούν». Η συμφόρηση σε μέρη όπως το Zion και το Yosemite προκαλείται κυρίως από την μεγάλη ζήτηση στις περιόδους αιχμής, την περιορισμένη χωρητικότητα δρόμων και χώρων στάθμευσης και τη μεγάλη συγκέντρωση επισκεπτών ταυτόχρονα.
Επιπλέον, ο υπερτουρισμός επηρεάζει άμεσα τις τοπικές κοινότητες γύρω από τα πάρκα. «Οι διεθνείς επισκέπτες δίνουν σημαντική ώθηση στην οικονομία, υποστηρίζοντας ξενοδοχεία, εστιατόρια και άλλες τουριστικές υπηρεσίες. Ωστόσο, η μεγάλη συγκέντρωση κόσμου μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα, όπως συμφόρηση στους δρόμους, υπερπλήρη πάρκινγκ και ανεπαρκείς υποδομές για τον μεγάλο αριθμό επισκεπτών. Ακόμα και μια μικρή μείωση των επισκεπτών μπορεί να έχει οικονομικές συνέπειες για τις επιχειρήσεις. Ο υπερτουρισμός είναι κυρίως ζήτημα οργανωμένων συστημάτων. Δεν πρόκειται μόνο για το κόστος εισόδου», εξηγεί η Πόρτερ.
Τζαμάικα: Προσέλκυση επισκεπτών εκτός περιόδων αιχμής
Αντί να εφαρμόζει περιοριστικά μέτρα, η Τζαμάικα αξιοποιεί κίνητρα για την προσέλκυση επισκεπτών. Μετά τις ζημιές που προκάλεσε ο τυφώνας Μελίσα το 2025, το νησί της Καραϊβικής επιδιώκει να ενισχύσει ξανά τον τουρισμό και παράλληλα να κατανείμει τις επισκέψεις με πιο ισορροπημένο τρόπο καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Από τον Μάρτιο, η Jamaica Tourism, η JetBlue και η WeatherPromise συνεργάζονται για να παρέχουν προστασία στους ταξιδιώτες που κλείνουν ταξιδιωτικά πακέτα στη Τζαμάικα μέχρι το τέλος Νοεμβρίου, συμπεριλαμβανομένης της περιόδου των τυφώνων. Επίσης, εξασφαλίζουν επιστροφή χρημάτων ή εναλλακτικές επιλογές σε περίπτωση έντονων βροχοπτώσεων.
«Η συνεργασία αυτή επιτρέπει στους πελάτες μας να κλείνουν ταξίδια στην Τζαμάικα όλο το χρόνο και να είναι απόλυτα ασφαλείς. Παράλληλα, βοηθά στη διατήρηση πιο ομοιόμορφης κατανομής των επισκεπτών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους», εξηγεί ο Τζέιμι Πέρι, πρόεδρος της Paisly, της εταιρείας πίσω από την JetBlue Vacations. «Με την προστασία από τις καιρικές συνθήκες, οι ταξιδιώτες μπορούν να επισκέπτονται την Τζαμάικα με ασφάλεια όλο το χρόνο, διασφαλίζοντας μια καλύτερη εμπειρία και για τις τοπικές κοινότητες».
Ισπανία: Διαχείριση των επισκεπτών με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης
Η Μαγιόρκα, όπου έχουν σημειωθεί μερικές από τις πιο έντονες αντιτουριστικές διαμαρτυρίες στην Ευρώπη, αξιοποιεί στην τεχνητή νοημοσύνη για να αντιμετωπίσει τον έντονο συνωστισμό. Αργότερα μέσα στη χρονιά, το νησί θα ενσωματώσει μια νέα πλατφόρμα AI στον ιστότοπό του, η οποία θα χρησιμοποιεί δεδομένα επισκεπτών σε πραγματικό χρόνο.
Η πλατφόρμα έχει ως στόχο να ενημερώνει τους ταξιδιώτες για τις ώρες κατά τις οποίες τα δημοφιλή σημεία είναι λιγότερο πολυσύχναστα και ταυτόχρονα να προτείνει εναλλακτικές επιλογές εκτός των συνήθων διαδρομών. Αυτές περιλαμβάνουν τοπικές χειροτεχνίες, όπως υαλουργία και παραδοσιακή υφαντική llatra, καθώς και επισκέψεις σε οινοποιεία και παραγωγούς ελαιόλαδου. Σκοπός είναι να αναδειχθούν οι πολιτιστικές και παραδοσιακές εμπειρίες της Μαγιόρκα, πέρα από την εικόνα της ως προορισμού διακοπών με κύριο στοιχείο τις παραλίες και τον ήλιο.
«Με την πλατφόρμα Mallorca PID (Intelligent Destination Platform) ενσωματώνουμε την κινητικότητα, τη διαμονή και τους διαθέσιμους πόρους σε ένα ενιαίο σύστημα, που μας επιτρέπει να παρακολουθούμε καλύτερα τις μετακινήσεις των επισκεπτών, να βελτιώνουμε την εμπειρία τους και να υποστηρίζουμε την ορθότερη λήψη αποφάσεων», δήλωσε ο Γκιγλέμ Ζινάρ, πρόσφατα διορισμένος Υπουργός Τουρισμού και πρόεδρος του Ιδρύματος Υπεύθυνου Τουρισμού της Μαγιόρκα.
Παράλληλα με την τεχνολογία, το ίδρυμα ξεκίνησε την εκστρατεία Ca Nostra («Το σπίτι μας»), με στόχο να ενθαρρύνει επισκέπτες και κατοίκους να βλέπουν τη Μαγιόρκα ως προσωρινό τους σπίτι και να δεσμεύονται στην προστασία των τοπίων, των παραδόσεων και των κοινοτήτων του νησιού.
Δανία: Προώθηση υπεύθυνων συμπεριφορών
Η πρωτεύουσα της Δανίας αποτελεί έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τουριστικούς προορισμούς στην Ευρώπη, με προβλέψεις για αύξηση επισκεπτών έως και 24% μέχρι το 2030. Για να προλάβει τα πρώτα σημάδια υπερτουρισμού, η πόλη πειραματίζεται με κίνητρα που ενθαρρύνουν υπεύθυνες συμπεριφορές.
Το πρόγραμμα CopenPay, που ξεκίνησε το 2024, επιτρέπει στους επισκέπτες να «αποκτούν» εμπειρίες μέσω βιώσιμων δράσεων, όπως η χρήση καγιάκ ενώ συλλέγουν απορρίμματα από τα κανάλια, ή η μετακίνηση προς τα μουσεία με ποδήλατο.
Μέχρι σήμερα, έχουν συμμετάσχει στο πρόγραμμα πάνω από 30.000 επισκέπτες, με τις ενοικιάσεις ποδηλάτων να έχουν σημειώσει αύξηση κατά 59%. «Σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες δηλώνουν ότι τους παρακινεί το γεγονός ότι αναζητούν μοναδικές και διαφορετικές εμπειρίες», εξηγεί η Ρίκε Χολμ Πίτερσεν, διευθύντρια μάρκετινγκ, επικοινωνίας και συμπεριφοράς στο Wonderful Copenhagen. «Το 70% των συμμετεχόντων αναφέρουν πως υιοθέτησαν νέες συνήθειες, όπως η συχνότερη χρήση ποδηλάτου και η προσεκτική διαχείριση των απορριμμάτων», προσθέτει η ίδια.
Το πρόγραμμα έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον περισσότερων από 100 προορισμών παγκοσμίως, με πόλεις όπως το Βερολίνο και η Νορμανδία να εφαρμόζουν πλέον αντίστοιχα προγράμματα.
«Πολλοί συμμετέχοντες μας έχουν αναφέρει ότι κάθε πόλη θα έπρεπε να διαθέτει κάτι παρόμοιο», προσθέτει η Πίτερσεν. «Παρατηρούμε μια ευρύτερη αλλαγή στη συμπεριφορά των ταξιδιωτών, οι οποίοι επιθυμούν να αφήνουν έναν προορισμό σε καλύτερη κατάσταση από ό,τι τον βρήκαν».
Διαβάστε ακόμη
Ακριβότερα τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια: Η άνοδος στα καύσιμα λόγω Μέσης Ανατολής πιέζει τις τιμές
Ανθεκτική η αγορά ηλεκτρισμού μέσα στην κρίση – Στο τραπέζι το πλαφόν στα καύσιμα
Συνδρομή 38.000 ευρώ σε πολυτελές γυμναστήριο με λίστα αναμονής
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.