Αν οι δηλώσεις αρκούσαν για να τελειώνουν οι πόλεμοι, τότε η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα είχε λήξει εδώ και εβδομάδες. Σχεδόν δέκα εβδομάδες μετά την έναρξη της στρατιωτικής επιχείρησης, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν πόλεμο που σχεδιάστηκε ως σύντομη και αποφασιστική επίδειξη ισχύος, αλλά εξελίσσεται σε γεωπολιτικό και πολιτικό αδιέξοδο.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος μοιάζει εγκλωβισμένος ανάμεσα σε δύο διαφορετικές πιέσεις. Από τη μία πλευρά, η επιρροή του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ και η άρνηση της Τεχεράνης να υποχωρήσει δεν επιτρέπουν στις ΗΠΑ να επιβάλουν μια καθαρή στρατιωτική λύση χωρίς τεράστιο κόστος. Από την άλλη, η παράταση της σύγκρουσης δημιουργεί αυξανόμενη πολιτική πίεση στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών, σύμφωνα με ανάλυση του CNN.
Με τις τιμές καυσίμων να παραμένουν υψηλές, τη δυσαρέσκεια των πολιτών να αυξάνεται και τη δημοτικότητα του Τραμπ να κινείται σε χαμηλά επίπεδα, ο Λευκός Οίκος διαθέτει ολοένα μικρότερο πολιτικό περιθώριο για συνέχιση του πολέμου.
Η διπλωματία του «one-page memo»
Η τελευταία ελπίδα αποκλιμάκωσης φαίνεται να επικεντρώνεται σε ένα μονοσέλιδο προσχέδιο συμφωνίας, το οποίο διαπραγματεύονται οι ΗΠΑ, το Ιράν και το Πακιστάν ως διαμεσολαβητής.
Το έγγραφο προβλέπει κατάπαυση των εχθροπραξιών και ένα χρονοδιάγραμμα 30 ημερών για την επίλυση των βασικών διαφορών μεταξύ των δύο πλευρών.
Η προσέγγιση αυτή ταιριάζει στο στιλ του Τραμπ, ο οποίος προτιμά απλές και γρήγορες λύσεις. Ωστόσο, πολλοί αναλυτές θεωρούν εξαιρετικά δύσκολο ένα σύντομο κείμενο να επιλύσει ζητήματα δεκαετιών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, οι βαλλιστικοί πύραυλοι και η στήριξη ένοπλων οργανώσεων στη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, το Ιράν ζητά εκτεταμένη άρση κυρώσεων για την επανεκκίνηση της οικονομίας του, ενώ επιχειρεί να αξιοποιήσει στρατηγικά τα Στενά του Ορμούζ ως μοχλό πίεσης απέναντι στις ΗΠΑ και τη Δύση.
Η στρατηγική των «γρήγορων λύσεων»
Η σύγκρουση χαρακτηρίζεται από συνεχείς αλλαγές στρατηγικής, αιφνιδιαστικές ανακοινώσεις και έλλειψη σαφούς τελικού σχεδίου.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα ήταν η αμερικανική επιχείρηση «Project Freedom», η οποία σχεδιάστηκε για να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ και να συνοδεύσει εμπορικά πλοία με στρατιωτική προστασία.
Η επιχείρηση, όμως, σταμάτησε λίγες ώρες μετά την έναρξή της, αφού συνόδευσε ελάχιστα πλοία, με τον Τραμπ να δηλώνει ότι στόχος ήταν η διευκόλυνση των ειρηνευτικών συνομιλιών.
Αναλυτές χαρακτηρίζουν τη στρατηγική αυτή ως πολιτική «silver bullet» — την πεποίθηση ότι μία εντυπωσιακή και αποφασιστική κίνηση μπορεί να λυγίσει άμεσα το Ιράν.
Προηγήθηκαν οι αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις που οδήγησαν στη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ακολούθησαν μεγάλης κλίμακας βομβαρδισμοί, αποκλεισμοί ιρανικών λιμανιών και ναυτιλιακές επιχειρήσεις.
Ωστόσο, καμία από αυτές τις κινήσεις δεν οδήγησε στην κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος ή στην αποδυνάμωση των Φρουρών της Επανάστασης.
Το Ιράν μετατρέπει τα Στενά του Ορμούζ σε όπλο
Το μεγαλύτερο στρατηγικό πλεονέκτημα της Τεχεράνης αποδείχθηκαν τελικά τα Στενά του Ορμούζ.
Η δυνατότητα του Ιράν να διατηρεί ουσιαστικά κλειστή τη θαλάσσια δίοδο από την οποία διέρχεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων ενεργειακών ροών έχει προκαλέσει τεράστια πίεση στις αγορές και στις δυτικές οικονομίες.
Οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν εκτιναχθεί, ενώ η οικονομική πίεση μεταφέρεται πλέον και στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών, μέσω των υψηλών τιμών καυσίμων και του αυξανόμενου κόστους ζωής.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η εξέλιξη αυτή έχει μεταβάλει σημαντικά τη στρατηγική ισορροπία της σύγκρουσης, δίνοντας στην Τεχεράνη μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ από όση αρχικά υπολόγιζε η Ουάσιγκτον.
Χωρίς ξεκάθαρο τέλος
Παρά τις αμερικανικές στρατιωτικές επιτυχίες και τις σοβαρές ζημιές που φέρεται να έχουν υποστεί οι ιρανικές στρατιωτικές υποδομές, δεν υπάρχει ακόμη σαφής ένδειξη ότι ο πόλεμος πλησιάζει στο τέλος του.
Δεν έχει υπάρξει εσωτερική εξέγερση στο Ιράν, ούτε οριστική εγκατάλειψη του πυρηνικού προγράμματος ή των περιφερειακών δικτύων επιρροής της Τεχεράνης.
Το αποτέλεσμα είναι ένας πόλεμος που ξεκίνησε ως περιορισμένη στρατιωτική επιχείρηση αλλά μετατρέπεται σταδιακά σε παρατεταμένη γεωπολιτική κρίση, χωρίς ξεκάθαρη στρατηγική εξόδου.
Διαβάστε ακόμη
Coca Cola HBC: Αισιοδοξία για το 2026 – Καταλύτης το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου
Από τη Μεσόγειο στα πέλαγα της Γης: Αλματα ναυτοσύνης, άλματα πολιτισμού (pic)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.