Από τον κλάδο της τεχνολογίας έως τον χώρο των αερομεταφορών, πλήθος μεγάλων διεθνών επιχειρήσεων προχωρούν σε εκτεταμένες περικοπές προσωπικού, καθώς οι επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης αρχίζουν να γίνονται αισθητές, εντείνοντας τις ανησυχίες μεταξύ των εργαζομένων. Την ίδια στιγμή, επικριτές υποστηρίζουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται πλέον εύκολα ως αιτιολογία από εταιρείες που ήδη σχεδίαζαν να μειώσουν το προσωπικό τους.

Τον προηγούμενο μήνα, η Accenture, εταιρεία συμβούλων στον τομέα της τεχνολογίας, ανακοίνωσε ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης, το οποίο προβλέπει την αποχώρηση εργαζομένων που δεν μπορούν να επανεκπαιδευτούν αποτελεσματικά. Λίγες ημέρες αργότερα, η Lufthansa γνωστοποίησε την πρόθεσή της να καταργήσει 4.000 θέσεις εργασίας έως το 2030, καθώς σκοπεύει να ενισχύσει την αποδοτικότητά της αξιοποιώντας λύσεις τεχνητής νοημοσύνης.

Η Salesforce προχώρησε επίσης στην απόλυση 4.000 εργαζομένων από το τμήμα εξυπηρέτησης πελατών τον Σεπτέμβριο, υποστηρίζοντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι πλέον σε θέση να αναλάβει έως και το 50% του συνόλου των εργασιών της εταιρείας. Παράλληλα, η Klarna, μείωσε το προσωπικό της κατά 40%, ενισχύοντας σημαντικά τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης σε βασικές λειτουργίες της.

Αντίστοιχα, η πλατφόρμα εκμάθησης γλωσσών Duolingo ανακοίνωσε ότι θα περιορίσει σταδιακά τη συνεργασία της με εξωτερικούς συνεργάτες, καλύπτοντας τα σχετικά κενά μέσω τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης.

Αν και η κατάσταση μοιάζει ανησυχητική, ο Φάμπιαν Στέφανι, επίκουρος καθηγητής στο Oxford Internet Institute με εξειδίκευση στην τεχνητή νοημοσύνη και την εργασία, επισημαίνει ότι το φαινόμενο των απολύσεων «ενδέχεται να σχετίζεται με πιο σύνθετους παράγοντες απ’ ό,τι φαίνεται αρχικά».

Μέχρι πρόσφατα, η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης συχνά συνοδευόταν από αμφιβολίες και επιφυλάξεις. Σήμερα, όμως, πολλές εταιρείες αξιοποιούν αυτήν την τεχνολογία ώστε να δικαιολογήσουν δύσκολες επιχειρηματικές αποφάσεις, όπως οι απολύσεις.

«Είμαι αρκετά επιφυλακτικός σχετικά με το αν οι πρόσφατες απολύσεις οφείλονται πραγματικά σε αύξηση της αποδοτικότητας. Πιστεύω πως πρόκειται περισσότερο για μια χρήση της τεχνητής νοημοσύνης ως μέσο για να βρεθούν πειστικές αιτιολογίες», ανέφερε ο Στέφανι στο CNBC.

Όπως εξηγεί, πολλές εταιρείες παρουσιάζουν τον εαυτό τους ως πρωτοπόρους στην τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη, ενώ στην πραγματικότητα «κρύβουν τους πραγματικούς λόγους πίσω από τις απολύσεις, που σχετίζονται κυρίως με οικονομικές ή οργανωτικές ανάγκες».

«Μπορεί να υπάρχουν διάφοροι άλλοι λόγοι για τους οποίους οι εταιρείες αναγκάζονται να απολύσουν μέρος του προσωπικού τους… Οι Duolingo και Klarna αποτελούν χαρακτηριστικές περιπτώσεις, καθώς προχώρησαν σε υπερβολικές προσλήψεις κατά τη διάρκεια της πανδημίας», τόνισε ο καθηγητής.

Ορισμένες εταιρείες που γνώρισαν σημαντική ανάπτυξη κατά τη διάρκεια της πανδημίας προχώρησαν σε υπερβολικές προσλήψεις. Οι πρόσφατες απολύσεις ενδέχεται να αποτελούν μια προσπάθεια προσαρμογής στις νέες συνθήκες της αγοράς.

«Σε αρκετές περιπτώσεις, οι απολύσεις αφορούν θέσεις εργασίας που δεν διέθεταν μακροπρόθεσμη προοπτική. Αντί όμως οι εταιρείες να παραδεχτούν ότι οι προβλέψεις τους πριν από δύο ή τρία χρόνια ήταν λανθασμένες, επιλέγουν να αποδώσουν την ευθύνη στην τεχνητή νοημοσύνη», ανέφερε ο Στέφανι.

«Η εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στις επιχειρήσεις προχωρά πολύ πιο αργά απ’ ό,τι παρουσιάζεται. Πολλά έργα είτε καθυστερούν λόγω κόστους είτε σταματούν για λόγους ασφαλείας», τόνισε ο Ζαν-Κριστόφ Μπουγκλέ, συνιδρυτής της Authentic.ly. Παρόλα αυτά, οι εταιρείες συνδέουν τις απολύσεις με την τεχνητή νοημοσύνη, κάτι που, όπως υποστηρίζει, «λειτουργεί ως εύκολη δικαιολογία σε μια περίοδο οικονομικής επιβράδυνσης».

Αυξημένες ανησυχίες για την τεχνητή νοημοσύνη

Η Τζάσμιν Εσκαλέρα, ειδική σε θέματα επαγγελματικής σταδιοδρομίας, υπογραμμίζει ότι η έλλειψη διαφάνειας όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη εντείνει τους φόβους των εργαζομένων. Πολλοί εκφράζουν ανησυχίες για την πιθανότητα αντικατάστασής τους λόγω της ενσωμάτωσης αυτής της τεχνολογίας.

«Οι εργαζόμενοι αισθάνονται ανασφάλεια, καθώς οι επιχειρήσεις δεν προβαίνουν σε ειλικρινή και διαφανή επικοινωνία σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής της τεχνητής νοημοσύνης», δήλωσε η Εσκαλέρα στο CNBC.

Η ίδια επισήμανε ότι οι μεγάλες εταιρείες έχουν την ευθύνη να διαμορφώσουν το πλαίσιο των επιχειρηματικών αποφάσεων με υπευθυνότητα. «Οι εταιρείες πρέπει να αποφεύγουν να εγκρίνουν πρακτικές που ενδέχεται να οδηγήσουν σε αρνητικές συμπεριφορές στο εργασιακό περιβάλλον», τόνισε.

Εκπρόσωπος της Salesforce διευκρίνισε στο CNBC ότι η εταιρεία χρησιμοποίησε το δικό της πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης, το «Agentforce», το οποίο συνέβαλε στη μείωση του φόρτου εργασίας στο τμήμα εξυπηρέτησης πελατών, με αποτέλεσμα να εξαλειφθεί η ανάγκη για προσλήψεις σε ορισμένους τομείς.

«Η εταιρεία κατάφερε να επανατοποθετήσει επιτυχώς εκατοντάδες υπαλλήλους σε άλλους τομείς, όπως οι επαγγελματικές υπηρεσίες, οι πωλήσεις και η υποστήριξη πελατών», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος της Salesforce.

Ο Σεμπάστιαν Σιεμιάτσκοφσκι, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Klarna, ανέφερε στην πλατφόρμα X ότι η εταιρεία προχώρησε σε μείωση του προσωπικού της από 5.500 σε 3.000 άτομα μέσα σε διάστημα δύο ετών. Παράλληλα, τόνισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί «μόνο ένα μέρος της συνολικής διαδικασίας».

Ο Σιεμιάτσκοφσκι εξήγησε πως η μείωση του προσωπικού συνδέεται με την αναδιοργάνωση της ομάδας ανάλυσης, που πλέον λειτουργεί ως μία ενιαία «ομάδα επιτυχίας». Πολλοί εργαζόμενοι αποχώρησαν σταδιακά, ενώ παράλληλα υπήρξε και συρρίκνωση της ομάδας που ασχολείται με την υποστήριξη πελατών.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X την Κυριακή, ο Σιεμιάτσκοφσκι διευκρίνισε ότι η Klarna «δεν έχει προχωρήσει σε απολύσεις που να οφείλονται άμεσα στην τεχνητή νοημοσύνη». Ωστόσο, ανέφερε ότι από το 2023 έχει ουσιαστικά σταματήσει τη διαδικασία προσλήψεων, κυρίως εξαιτίας των αλλαγών που φέρνει η τεχνητή νοημοσύνη.

Η Lufthansa και η Accenture αρνήθηκαν να σχολιάσουν το θέμα και δεν παρείχαν περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τη στρατηγική τους για την αναδιάρθρωση μέσω τεχνητής νοημοσύνης. Η Duolingo δεν απάντησε στο αίτημα για σχόλιο.

Οφείλονται πραγματικά οι απολύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη;

Το Budget Lab, ένα ανεξάρτητο ερευνητικό κέντρο πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Yale, δημοσίευσε την Τετάρτη μια έκθεση που δείχνει πως η αγορά εργασίας στις ΗΠΑ έχει επηρεαστεί ελάχιστα από την αυτοματοποίηση που συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη, μετά την κυκλοφορία του ChatGPT το 2022.

Η έρευνα ανέλυσε δεδομένα της αμερικανικής αγοράς εργασίας από τον Νοέμβριο του 2022 έως τον Ιούλιο του 2025, χρησιμοποιώντας έναν «δείκτη ανισότητας» που καταγράφει τις αλλαγές στην κατανομή των εργαζομένων σε διάφορες θέσεις εργασίας. Τα αποτελέσματα συγκρίθηκαν με τις επιπτώσεις προηγούμενων τεχνολογικών αλλαγών, όπως η εισαγωγή των υπολογιστών και του διαδικτύου. Συνολικά, η τεχνητή νοημοσύνη δεν έχει ακόμη οδηγήσει σε σημαντική μείωση των θέσεων εργασίας.

Παράλληλα, οικονομολόγοι της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Νέας Υόρκης δημοσίευσαν στις αρχές του Σεπτεμβρίου μια μελέτη που καταδεικνύει ότι η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από επιχειρήσεις δεν συνδέεται με σημαντική μείωση της απασχόλησης στον τομέα των υπηρεσιών και της βιομηχανικής παραγωγής στην ευρύτερη περιοχή της Νέας Υόρκης.

Η έρευνα διαπίστωσε ότι φέτος το 40% των επιχειρήσεων στον τομέα των υπηρεσιών χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη, έναντι 25% πέρυσι. Παρόμοια αύξηση παρατηρήθηκε στις επιχειρήσεις βιομηχανικής παραγωγής, όπου η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης αυξήθηκε από 16% πέρυσι, σε 26% φέτος. Ωστόσο, ελάχιστες από αυτές αξιοποίησαν την τεχνητή νοημοσύνη για να προχωρήσουν σε απολύσεις.

Ακολουθεί γράφημα με στοιχεία για τη χρήση του AI σε εταιρείες παροχής υπηρεσιών και σε βιομηχανικές επιχειρήσεις:

CNBC

Μόνο το 1% των επιχειρήσεων στον τομέα των υπηρεσιών ανέφερε ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτέλεσε αιτία απόλυσης εργαζομένων τους τελευταίους έξι μήνες. Αυτό το ποσοστό είναι σημαντικά μειωμένο σε σχέση με το 10% που είχε καταγραφεί το 2024, όταν η τεχνητή νοημοσύνη είχε χρησιμοποιηθεί ως αφορμή για μαζικές απολύσεις. Ταυτόχρονα, το 12% των εταιρειών δήλωσε πως η τεχνητή νοημοσύνη επηρέασε την πολιτική προσλήψεών τους, οδηγώντας σε μείωση νέων προσλήψεων μέσα στο 2025.

Αντίθετα, το 35% των εταιρειών στον τομέα των υπηρεσιών έχει χρησιμοποιήσει την τεχνητή νοημοσύνη για να εκπαιδεύσει ξανά το προσωπικό τους, ενώ το 11% δηλώνει ότι, χάρη στην τεχνητή νοημοσύνη, προχώρησε σε νέες προσλήψεις.

Ο Στέφανι επισήμανε ότι από τα δεδομένα της έρευνάς του δεν προκύπτουν σαφή αποδεικτικά στοιχεία που να καταδεικνύουν σημαντική αύξηση της ανεργίας ως συνέπεια της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης.

«Οι οικονομολόγοι περιγράφουν αυτό το φαινόμενο ως «διαρθρωτική ανεργία», που αναφέρεται στην κατάσταση κατά την οποία η δομή της αγοράς εργασίας αλλάζει με τέτοιο τρόπο ώστε ορισμένοι εργαζόμενοι να χάνουν τις θέσεις τους επειδή οι δεξιότητές τους δεν ανταποκρίνονται πλέον στις νέες ανάγκες, όπως αυτές διαμορφώνονται από την τεχνητή νοημοσύνη. Ωστόσο, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει σε μεγάλη κλίμακα», τόνισε ο ίδιος.

Διαβάστε ακόμη

«Εμείς θέτουμε τους όρους»: Πώς οι ΗΠΑ ανέτρεψαν τον Μαδούρο και αναλαμβάνουν τη Βενεζουέλα

H γενιά των Singles: Γιατί οι εργένηδες γύρω μας είναι περισσότεροι από ποτέ

Τρένο αντί αεροπλάνου: Οι συνδέσεις του 2026 αλλάζουν τις μετακινήσεις στην Ευρώπη

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα