Μέσα σε μια καθημερινότητα γεμάτη απώλειες, συντρίμμια και φόβο, εκατοντάδες παιδιά στη Γάζα βρίσκουν ξανά για λίγες ώρες χώρο για παιχνίδι, άσκηση και ανεμελιά. Έπειτα από τρία χρόνια πολέμου, τα μαθήματα κολύμβησης ξεκίνησαν και πάλι, με αγόρια και κορίτσια να μαθαίνουν πώς να επιπλέουν, να κινούνται με ασφάλεια στο νερό και να διανύουν τις πρώτες μικρές αποστάσεις τους.
Τα μαθήματα δεν πραγματοποιούνται σε οργανωμένες αθλητικές εγκαταστάσεις. Φιλοξενούνται σε πέντε αυτοσχέδιες πισίνες μέσα στη θάλασσα, οι οποίες δημιουργήθηκαν με σακιά γεμάτα άμμο, κομμάτια από κατεστραμμένα κτίρια και χειρωνακτική εργασία εθελοντών.
Για τα παιδιά της Γάζας, η επιστροφή στο νερό δεν αποτελεί απλώς μια αθλητική δραστηριότητα. Είναι μια σπάνια δυνατότητα να ανακτήσουν ένα μικρό μέρος από την παιδική ηλικία που τους στέρησε ο πόλεμος, σε μια περιοχή όπου οι παιδικές χαρές έχουν εξαφανιστεί, το σχολικό σύστημα έχει ουσιαστικά καταρρεύσει και ο ήχος των βομβαρδισμών παραμένει αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας.
Η ψυχική επιβάρυνση των παιδιών αποτυπώνεται και στα ευρήματα έρευνας των Ηνωμένων Εθνών, σύμφωνα με την οποία το 96% των παιδιών στη Γάζα πιστεύει ότι ο θάνατος είναι αναπόφευκτος.
«Μέσα στο νερό ξεχνώ τις ανησυχίες μου»
Ανάμεσα στα παιδιά που συμμετέχουν στα μαθήματα είναι και η 13χρονη Άλμα Σαμπάτ, η οποία έχασε τη μητέρα της σε ισραηλινό πλήγμα τον Μάιο. «Η κολύμβηση μου επιτρέπει να απομακρύνομαι από τον πόλεμο και από όλες τις ανησυχίες με τις οποίες ζω», λέει η Άλμα.
Ύστερα από τρεις εβδομάδες προπόνησης, έχει ήδη καταφέρει να αποκτήσει μεγαλύτερη άνεση μέσα στο νερό. Το αγαπημένο της στιλ είναι πλέον το ελεύθερο, ενώ μέσα από τα μαθήματα γνώρισε καινούργιους φίλους και ξεπέρασε τον φόβο που ένιωθε απέναντι στα κύματα και την ανοιχτή θάλασσα.
«Το να βρίσκομαι στην παραλία είναι για μένα μια όμορφη και ευχάριστη εμπειρία», αναφέρει σε ρεπορτάζ της βρετανικής εφημερίδας The Guardian.
Πίσω από την πρωτοβουλία βρίσκεται ο Αμτζέντ Τάντες, ο οποίος ίδρυσε την πρώτη ακαδημία κολύμβησης στη Γάζα πριν από περισσότερες από δύο δεκαετίες. Αυτό το καλοκαίρι κινητοποίησε δεκάδες εθελοντές, με στόχο να δημιουργηθούν ασφαλέστεροι χώροι εκμάθησης κατά μήκος των παραλιών της κεντρικής Γάζας.
Πισίνες από σακιά άμμου και συντρίμμια
Η κατασκευή των πισινών ήταν ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς ελάχιστα βαριά μηχανήματα έχουν απομείνει λειτουργικά στην περιοχή. Σχεδόν όλες οι εργασίες χρειάστηκε να γίνουν αποκλειστικά με τα χέρια.
Οι εθελοντές κουβάλησαν τόνους από συντρίμμια, γέμισαν εκατοντάδες σακιά με άμμο για να σχηματίσουν τα τοιχώματα των πισινών και έσκαψαν την παραλία, ώστε το βάθος του νερού να είναι κατάλληλο για τις ασκήσεις των παιδιών.
Τα πρωινά οργανώνονται δωρεάν μαθήματα για παιδιά που έχουν χάσει τους γονείς τους σε ισραηλινές επιθέσεις. Αργότερα, κατά τις απογευματινές ώρες, οι εγκαταστάσεις ανοίγουν για όλα τα παιδιά και γεμίζουν με φωνές, παιχνίδια και νερά.
Οι αυτοσχέδιες πισίνες μετατρέπονται τότε σε έναν από τους ελάχιστους διαθέσιμους χώρους αναψυχής, προσφέροντας μια διαφορετική εικόνα από εκείνη των καταυλισμών, των κατεστραμμένων συνοικιών και των γεμάτων συντρίμμια δρόμων.
«Είναι μια σπάνια ευκαιρία για τα παιδιά να διασκεδάσουν, να χαλαρώσουν και να πάρουν πίσω ένα μέρος από την παιδική ηλικία που τους έχει κλαπεί», εξηγεί ο Τάντες, ο οποίος στο παρελθόν έχει εργαστεί και ως δημοσιογράφος για τον Guardian και άλλα μέσα ενημέρωσης.
Μια γενιά σημαδεμένη από την απώλεια
Για τα περισσότερα παιδιά της Παλαιστίνης, το ψυχικό τραύμα δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά μια διαρκή κατάσταση που έχει διαμορφώσει ολόκληρη τη ζωή τους.
Πολλά έχουν δει μέλη της οικογένειάς τους να σκοτώνονται ή να τραυματίζονται σοβαρά, ενώ άλλα έχουν χάσει αγαπημένα τους πρόσωπα ή έχουν γίνει μάρτυρες ακρωτηριασμών. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ένας στους δέκα κατοίκους της Γάζας, με βάση τον πληθυσμό πριν από τον πόλεμο, έχει σκοτωθεί ή τραυματιστεί από ισραηλινές επιθέσεις.
Την ίδια στιγμή, εκτιμάται ότι χιλιάδες άνθρωποι εξακολουθούν να βρίσκονται θαμμένοι κάτω από τα ερείπια κτιρίων.
Η Γάζα έχει πλέον τη μεγαλύτερη συγκέντρωση παιδιών με ακρωτηριασμούς στον κόσμο, γεγονός που καταδεικνύει το μέγεθος των συνεπειών του πολέμου για τον παιδικό πληθυσμό.
«Η αναπηρία των παιδιών της Παλαιστίνης δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως μια μεμονωμένη ιατρική περίπτωση. Έχει μετατραπεί σε καθοριστική δημογραφική πραγματικότητα», ανέφερε επιτροπή του ΟΗΕ σε έκθεσή της για τις ισραηλινές επιθέσεις εναντίον παιδιών της Παλαιστίνης.
Οι συνέπειες του λιμού και η κατάρρευση της εκπαίδευσης
Πρόσθετες πληγές αφήνει ο ανθρωπογενής λιμός, ο οποίος προκλήθηκε από τον ισραηλινό αποκλεισμό κατά τη διάρκεια της περασμένης χρονιάς. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο υποσιτισμός και η έλλειψη βασικών αγαθών ενδέχεται να προκαλέσουν σε πολλά παιδιά μόνιμες επιπτώσεις, τόσο στη σωματική όσο και στην ψυχική τους ανάπτυξη.
Παράλληλα, εδώ και περίπου τρία χρόνια δεν λειτουργεί οργανωμένο και επίσημο σχολικό σύστημα. Σχεδόν όλα τα σχολικά κτίρια έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές ή έχουν καταστραφεί ολοσχερώς.
Στη Γάζα ζουν περίπου 700.000 παιδιά σχολικής ηλικίας, ωστόσο μόνο ένα μικρό ποσοστό από αυτά έχει τη δυνατότητα να παρακολουθεί μαθήματα στα αυτοσχέδια σχολεία που έχουν δημιουργήσει ανθρωπιστικές οργανώσεις μέσα σε σκηνές.
Η καθημερινότητα των επιζώντων εκτυλίσσεται σε υπερπλήρεις καταυλισμούς, μέσα σε αφόρητη ζέστη, θόρυβο και έλλειψη ιδιωτικότητας. Οι καταυλισμοί έχουν συγκεντρωθεί σε μια έκταση που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο της προπολεμικής Γάζας, χωρίς επαρκή πρόσβαση σε πόσιμο νερό, αποχέτευση και βασικές εγκαταστάσεις υγιεινής.
«Μακριά από τις σκηνές και τους βομβαρδισμούς»
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, τα μαθήματα κολύμβησης λειτουργούν ως ουσιαστική σωματική και ψυχική διέξοδος. Για αρκετά παιδιά, οι ώρες στην παραλία είναι οι μοναδικές στιγμές της εβδομάδας κατά τις οποίες μπορούν να κινηθούν ελεύθερα, να παίξουν και να νιώσουν για λίγο ασφαλή.
«Το να βρίσκομαι εδώ μου δίνει τη δυνατότητα να γυμνάζομαι, να παίζω και να αναπνέω καθαρό αέρα, μακριά από τις σκηνές», λέει η 10χρονη Μαριάμ αλ Μούσρι, η οποία έχασε τον πατέρα της κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Ανάλογη είναι και η εμπειρία της 14χρονης Λάιλα Καχμάν. Ο επτάχρονος αδελφός της σκοτώθηκε όταν βομβαρδίστηκε τέμενος κοντά στο σημείο όπου έπαιζε.
Η Λάιλα ονειρεύεται ότι μια ημέρα θα γίνει φαρμακοποιός. Μέχρι τότε, το κολύμπι τής προσφέρει τη δυνατότητα να ξεκουράζεται, να δροσίζεται και να απομακρύνεται έστω προσωρινά από την ασφυκτική ζωή μέσα στη σκηνή.
«Έρχομαι εδώ κάθε δεύτερη ημέρα, γιατί με βοηθά να αισθάνομαι ότι ζω πραγματικά και ότι απολαμβάνω τον χρόνο μου. Είναι διαφορετικό από το να παραμένω στη σκηνή, να ακούω τους βομβαρδισμούς και να ζω συνέχεια μέσα στον φόβο και τη θλίψη», λέει.
Η σχέση της με τη θάλασσα έχει επίσης αλλάξει σημαντικά.
«Πριν ξεκινήσω τα μαθήματα, φοβόμουν τη θάλασσα και δεν είχα το θάρρος να μπω στο νερό. Τώρα έχω αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και δεν αισθάνομαι πλέον φόβο όταν κολυμπώ», αναφέρει.
Μέχρι σήμερα, περίπου 700 παιδιά έχουν ολοκληρώσει ή παρακολουθούν τον κύκλο μαθημάτων, ο οποίος έχει συνολική διάρκεια έξι εβδομάδων.
Ο Τάντες φιλοδοξεί να προσφέρει μαθήματα σε χιλιάδες ακόμη παιδιά μέχρι το τέλος του καλοκαιριού. Για να το πετύχει, ωστόσο, χρειάζεται χρηματοδότηση τόσο για την κάλυψη των βασικών λειτουργικών εξόδων όσο και για τους εκπαιδευτές, οι οποίοι προς το παρόν προσφέρουν όλοι τις υπηρεσίες τους εθελοντικά.
Η προσωπική απώλεια πίσω από την πρωτοβουλία
Η επιστροφή των παιδιών στο νερό δεν προσφέρει μόνο στα ίδια μια μορφή ανακούφισης. Λειτουργεί θεραπευτικά και για τον ίδιο τον Αμτζέντ Τάντες, ο οποίος εξακολουθεί να θρηνεί τον θάνατο του μεγαλύτερου αδελφού του, Μπαχτζάτ.
Ο Μπαχτζάτ, πρωταθλητής στο καράτε, σκοτώθηκε σε ισραηλινή επίθεση την περασμένη χρονιά, την ώρα που τα δύο αδέλφια προσπαθούσαν να εγκαταλείψουν το οικογενειακό τους σπίτι, ακολουθώντας τις εντολές εκκένωσης του ισραηλινού στρατού.
«Ο Μπαχτζάτ ήταν ο άνθρωπος που μου έμαθε πρώτος να κολυμπώ. Αργότερα ήταν εκείνος που με ενέπνευσε, όταν ήμουν νέος, να επιδιώξω την αθλητική αριστεία», θυμάται ο Τάντες.
«Το να πεθάνει μέσα στην αγκαλιά μου ήταν το χειρότερο πράγμα που θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ», προσθέτει.
Η επανεκκίνηση της ακαδημίας και η δημιουργία των νέων πισινών αποτέλεσαν για εκείνον έναν τρόπο να τιμήσει τη μνήμη του αδελφού του, αλλά και να αντιμετωπίσει το προσωπικό του πένθος.
Ένα όνειρο που ξεκίνησε από τους Ολυμπιακούς Αγώνες
Η αρχική ιδέα για την ίδρυση της ακαδημίας κολύμβησης είχε γεννηθεί πολλά χρόνια νωρίτερα, μέσα από έναν συνδυασμό ελπίδας, φιλοδοξίας και τραγωδίας.
Η Παλαιστίνη συμμετείχε για πρώτη φορά σε Ολυμπιακούς Αγώνες στην Ατλάντα το 1996. Η ιστορική εκείνη παρουσία άνοιξε για πρώτη φορά στους αθλητές της Γάζας την προοπτική να αγωνιστούν στη μεγαλύτερη αθλητική διοργάνωση του κόσμου.
Για τον Τάντες, το γεγονός αυτό λειτούργησε ως έμπνευση και ως αφετηρία μιας νέας αποστολής.
«Ήθελα να συμμετάσχω στους Ολυμπιακούς Αγώνες, αλλά άρχισα την επαγγελματική κολύμβηση σε ηλικία που ήταν ήδη πολύ μεγάλη. Έτσι αποφάσισα να πραγματοποιήσω το δικό μου όνειρο μέσα από μια νέα γενιά αθλητών», εξηγεί.
Την ίδια περίοδο, οι πνιγμοί αποτελούσαν επαναλαμβανόμενη τραγωδία για τις οικογένειες της Γάζας. Κάθε καλοκαίρι, χιλιάδες άνθρωποι συνέρρεαν στις παραλίες για να δροσιστούν και να ξεφύγουν από τη ζέστη, όμως ελάχιστοι γνώριζαν κολύμβηση και στις ακτές δεν υπήρχαν οργανωμένες υπηρεσίες ναυαγοσωστών.
Ο Τάντες αντιλήφθηκε ότι η εκμάθηση κολύμβησης θα μπορούσε όχι μόνο να αναδείξει νέους αθλητές, αλλά και να προστατεύσει ζωές, δημιουργώντας παράλληλα μια νέα γενιά εκπαιδευμένων ναυαγοσωστών.
Η θάλασσα ως «τέρας»
Στα πρώτα χρόνια λειτουργίας της ακαδημίας, η μεγαλύτερη πρόκληση δεν ήταν η έλλειψη εγκαταστάσεων, αλλά η δυσπιστία των ίδιων των οικογενειών.
Πολλοί γονείς φοβούνταν να επιτρέψουν στα παιδιά τους να μπουν στη θάλασσα, καθώς οι συχνοί πνιγμοί είχαν δημιουργήσει την αίσθηση ότι το νερό αποτελούσε μια διαρκή απειλή.
«Οι άνθρωποι ήταν πραγματικά τρομοκρατημένοι από τη θάλασσα. Στα μάτια τους έμοιαζε με τέρας, επειδή κάθε χρόνο αφαιρούσε τη ζωή δεκάδων ανθρώπων», θυμάται ο Τάντες.
Τα πρώτα μαθήματα οργανώθηκαν στο λιμάνι της Γάζας, όπου οι κυματοθραύστες περιόριζαν τη δύναμη των κυμάτων και δημιουργούσαν ασφαλέστερες συνθήκες για τους αρχάριους κολυμβητές.
Αργότερα, ο Τάντες κατασκεύασε μια σειρά από πισίνες κατά μήκος της ακτογραμμής. Μέσα σε αυτές, περίπου 11.000 άνθρωποι έμαθαν να κολυμπούν τα επόμενα χρόνια.
Η μεγαλύτερη από τις εγκαταστάσεις είχε έκταση μεγαλύτερη από 1.000 τετραγωνικά μέτρα και είχε δημιουργηθεί με συντρίμμια από σπίτια που είχαν βομβαρδιστεί από το Ισραήλ το 2014.
Η καταστροφή μετά το 2023
Οι ισραηλινές επιθέσεις που ακολούθησαν μετά το 2023 ισοπέδωσαν όλες τις πισίνες της ακαδημίας. Δεκάδες μαθητές κολύμβησης και τουλάχιστον έξι προπονητές σκοτώθηκαν, ενώ πολλοί ακόμη τραυματίστηκαν.
Μπροστά σε αυτή την καταστροφή, η επανέναρξη των μαθημάτων έμοιαζε αρχικά αδύνατη.
«Το μοναδικό πράγμα που μου είχε απομείνει ήταν η ίδια η θάλασσα. Όμως η θάλασσα είναι επικίνδυνη ακόμη και τους καλοκαιρινούς μήνες. Υπάρχουν μέδουσες, μεγάλα κύματα, ισχυρά θαλάσσια ρεύματα και βράχια», εξηγεί ο Τάντες.
Από αυτή την ανάγκη γεννήθηκε η ιδέα για τη δημιουργία των νέων αυτοσχέδιων πισινών. Οι κατασκευές αυτές θα επέτρεπαν στα παιδιά να μάθουν κολύμβηση σε πιο ελεγχόμενες συνθήκες, ενώ ταυτόχρονα θα αποτελούσαν έναν ζωντανό φόρο τιμής στον αδελφό του.
Για τον Τάντες, η εικόνα των παιδιών που βουτούν στο νερό και αφήνουν για λίγο πίσω τους τη φρίκη του πολέμου έχει λειτουργήσει ως προσωπική διαδικασία επούλωσης.
«Στην πραγματικότητα, ο πρώτος άνθρωπος που βοήθησα μέσα από αυτή την πρωτοβουλία ήταν ο ίδιος μου ο εαυτός», παραδέχεται.
«Το εγχείρημα αυτό μου έδωσε ένα βαθύ αίσθημα ευτυχίας και αποκατάστασης. Με έκανε να αισθανθώ ξανά ζωντανός».
Διαβάστε ακόμη
Ράλι στο αλουμίνιο: Άλμα 110% στην τιμή με 19 αυξήσεις μέσα σε 7 χρόνια
Private jets: Η πολυτέλεια στην πτήση ανεβαίνει στην στρατόσφαιρα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ